กาง 4 ปัจจัยพัฒนาเมืองยุคใหม่ ต้องเป็นแบบ‘เมืองอัจฉริยะที่ยั่งยืน’
‘ดร.ทวารัฐ’ชี้การพัฒนาเมืองยุคใหม่ ต้องเป็นแบบ‘เมืองอัจฉริยะที่ยั่งยืน’ ยกกรณีศึกษาความสำเร็จ‘มหาวิทยาลัยเชียงใหม่’ใช้แนวคิด‘มหาวิทยาลัยสีเขียว’ ลดปล่อยคาร์บอนได้สูงถึง 32%
12 มีนาคม 2568 ดร.ทวารัฐ สูตะบุตร ผู้อำนวยการสำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ (OKMD) เข้าร่วมงาน THE NOVA EXPO 2025 ภายใต้คอนเซ็ปต์ “Green Innovation Revolution and Green Data Center : นวัตกรรมสีเขียวปฏิวัติโลก” จัดโดย อีอีซี เอ็นจิเนียริ่ง เน็ทเวิร์ค พร้อมร่วมบรรยายในหัวข้อ “ Smart & Learning Cities : Building Sustainable Urban Development”
ดร.ทวารัฐ กล่าวว่า เมืองอัจฉริยะ คือแนวคิดที่นำเทคโนโลยีและข้อมูลมาพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิตของประชาชน ดังนั้นการพัฒนาเมืองต้องเป็นแบบ เมืองอัจฉริยะยั่งยืน “Sustainable Smart City” ที่เน้นความยั่งยืนในทุกด้าน เช่น พลังงานทดแทน การบริหารจัดการขยะอัจฉริยะ ระบบขนส่งที่มีประสิทธิภาพ และการบริหารภาครัฐแบบดิจิทัล
ดร.ทวารัฐ กล่าวด้วยว่า ความท้าทายในการพัฒนาเมืองอัจฉริยะ (Smart City) คือ ต้องเผชิญกับเทคโนโลยีและระบบที่ล้าสมัย มีค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาสูง และระบบที่ไม่สามารถทำงานร่วมกันได้ คนในสังคมมีเหลื่อมล้ำทางด้านดิจิทัล ส่งผลให้บางกลุ่มไม่สามารถเข้าถึงบริการได้ ในด้านสิ่งแวดล้อมมีการใช้พลังงานสูง และได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ดังนั้นจึงพบว่า 30% ของโครงการเมืองอัจฉริยะล้มเหลว เนื่องจากปัญหาด้านความยั่งยืน
ผู้อำนวยการ OKMD กล่าวถึงแนวทางการพัฒนาเมืองอัจฉริยะให้ประสบความสำเร็จ ว่า จะต้องมี 4 ปัจจัยได้แก่
1. Data-Driven Enhancement คือการใช้ข้อมูลเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต
2. Adaptive Systems คือการปรับตัวตามการเปลี่ยนแปลงแบบเรียลไทม์
3. Inclusive Ecosystems คือการสร้างสภาพแวดล้อมดิจิทัลที่เข้าถึงได้สำหรับทุกคน
4. Learning Organisms คือ เมืองต้องพัฒนาและเรียนรู้จากข้อมูลประชากรและสิ่งแวดล้อม
ดร.ทวารัฐ ได้ยกตัวอย่าง โครงการพัฒนาเมืองอัจฉริยะยั่งยืน ที่ประสบความสำเร็จ คือ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยใช้แนวคิด Green University สามารถลดการปล่อยคาร์บอนลง 32% ผ่านเทคโนโลยีแบบโมดูลาร์และพลังงานหมุนเวียน และได้ยกเทคโนโลยี Digital Twin ของสิงคโปร์ ที่ใช้แบบจำลองดิจิทัลที่อัปเดทตลอดเวลา สามารถขยายอายุการใช้งานโครงสร้างพื้นที่ได้อีก 15-20% ส่วนที่เมืองบาร์เซโลน่า ประเทศสเปน ก็ใช้แพลตฟอร์มดิจิทัล Barcelona’s Digital Commons ที่เปิดให้ประชาชนเสนอแนวทางพัฒนาเมืองได้ สุดท้ายคือเมืองโคเปนเฮเกน ก็ใช้ข้ออัจฉริยะจาก Copenhagen’s Climate Solutions ในการบริหารจัดการน้ำ ลดความเสียหายจากอุทกภัยลง 60%
“อย่างไรก็ตาม เมืองอัจฉริยะที่ประสบความสำเร็จไม่ได้ขึ้นอยู่กับเทคโนโลยีที่ทันสมัยที่สุด แต่ขึ้นอยู่กับ โครงสร้างที่สามารถปรับตัวและเรียนรู้ได้อย่างต่อเนื่อง การพัฒนาเมืองต้องคำนึงถึง เทคโนโลยี สังคม และสิ่งแวดล้อม อย่างสมดุล ความยั่งยืนและการมีส่วนร่วมของประชาชน เป็นกุญแจสำคัญในการสร้างเมืองแห่งอนาคต” ดร.ทวารัฐ กล่าว
หลังจากการบรรยาย ดร.ทวารัฐ พร้อมด้วย ดร.เกชา ธีระโกเมน ประธานกรรมการบริหาร บริษัท อีอีซี เอ็นจิเนียริ่ง เน็ทเวิร์ค จำกัด ได้เยี่ยมชมการแสดงเทคโนโลยีสำหรับอุตสาหกรรมการก่อสร้างสมัยใหม่ เพื่อลดการปลดปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ และการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ โดยรวมนวัตกรรมจากกว่า 100 บริษัท ทั้งในและต่างประเทศ
นอกจากนี้ในงาน THE NOVA EXPO 2025 ยังจัดการสัมมนาเพื่อสังคมโลกสีเขียว ระหว่างวันที่ 12-14 มีนาคม 2568 ณ ไบเทค บางนา ฮอลล์ 103 -104