เปิดคำสั่ง สธ.กำหนดเกณฑ์ไข้เลือดออก กดจำนวนแพร่ระบาด

วันนี้ (12 ก.ค.2562) ไทยพีบีเอสออนไลน์ ได้ข้อมูลจากบุคลากรทางการแพทย์ที่ตั้งข้อสังเกตด้านการรายงานจำนวนผู้ป่วยไข้เลือดออก พบว่ามีคำสั่งกำหนดหลักเกณฑ์การรายงานผู้ป่วยไข้เลือดออกตามหนังสือบันทึกฉบับนี้ ส่งต่อไปยังหน่วยงานด้านสาธารณสุขแต่ละจังหวัด ซึ่งบุคลากรทางด้านการแพทย์ส่วนหนึ่งตั้งข้อสงสัยว่าเป็นการจำกัดข้อมูล เพื่อไม่ให้จำนวนผู้ป่วยสูงเกินไปหรือไม่ เช่น กำหนดให้ต้องรายงานเมื่อพบผู้ป่วยมีไข้สูงเกินกว่า 38.5 องศาเซลเซียส

หลักเกณฑ์ที่ 2 คือการตรวจเม็ดเลือดขาว ซึ่งต้องต่ำกว่า 5,000 เซลล์ต่อ ลบ.มม. และการตรวจพบเกล็ดเลือดแดง ต่ำกว่า 100,000 เซลล์ต่อ ลบ.มม. ข้อมูลที่รายงานจะต้องมีทีมตรวจสอบก่อนส่งรายงานผู้ป่วยให้นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดทราบ

บุคลากรทางการแพทย์ส่วนหนึ่งให้ข้อมูลว่า เกณฑ์การรายงานตรวจพบผู้ป่วยฉบับนี้กำลังทำให้เกิดความสับสนหรือไม่ เพราะอาจทำให้ถูกจำกัดเกณฑ์ข้อมูลการรายงานสถิติจำนวนผู้ป่วยและขณะนี้พบว่าแนวโน้มของการแพร่ระบาดเพิ่มมากขึ้น

แหล่งข้อมูลด้านการแพทย์ที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการระบาดของโรคไข้เลือดออก ให้ข้อมูลว่าผู้ป่วยพบเชื้อไข้เลือดออก ในระยะที่เข้าข่ายจะมีค่าของเกล็ดเลือดแดงที่ประมาณ 150,000 เซลล์ต่อ ลบ.มม. ซึ่งถือว่าผู้ป่วยพบเชื้อไข้เลือดออกแล้ว สามารถแพร่กระจายเชื้อผ่านยุงพาหะได้ ซึ่งเป็นไปตามหลักเกณฑ์องค์การอนามัยโลก

แต่การจำกัดให้รายงานเมื่อเกล็ดเลือดแดงต่ำกว่า 100,000 เซลล์ต่อ ลบ.มม. เท่ากับว่าสถานการณ์ผู้ป่วยจะต้องเข้าสู่ภาวะวิกฤต ประกอบกับอุณหภูมิร่างกายผู้ป่วยที่ต้องรายงานคือ 38.5 องศาเซลเซียส จะเข้าสู่ภาวะวิกฤตเช่นเดียวกัน

ดังนั้น การรายงานพบผู้ป่วยจึงปรากฏเมื่อพบผู้ป่วยวิกฤตเท่านั้น อาจทำให้การควบคุมจำนวนผู้ป่วยส่งผลที่รุนแรงของการระบาดมากยิ่งขึ้น ขณะที่จังหวัดที่ควบคุมข้อมูลตามเอกสารต้นทางฉบับนี้ มีตัวเลขผู้ป่วยประมาณ 1,500-1,700 คนเท่านั้น แต่หากวินิจฉัยข้อมูลขั้นต้น อาจพบผู้ป่วยมากขึ้น