ไขข้อสงสัย ทำไมน้ำมันดิบไทยต้องส่งออก ทั้งที่มีบ่อของตัวเอง แต่กลับกลั่นใช้ไม่ได้
เรียกได้ว่า ตอนนี้คนไทยหลายคนคงคิดเรื่องน้ำมันกันเพียบ เพราะกลัวราคาจะขึ้น จากสาเหตุการเกิดสงคราม ซึ่งคนไทยหลายคนก็จะรู้ว่า ประเทศไทยนั้นมีบ่นน้ำมันเอง ทำไมไม่เอามาใช้ หรือ ทำไมเราไม่กลั่นน้ำมันดิบที่ขุดได้เองให้หมด เพื่อลดการนำเข้า? แม้ไทยมีแหล่งน้ำมันดิบในอ่าวไทย และโรงกลั่นในประเทศ แต่สามารถผลิตได้เพียง 10-15% ของความต้องการทั้งหมด ส่วนที่เหลือต้องนำเข้าจากต่างประเทสเพื่อรองรับการใช้งานภายในประเทศที่มีสูงถึง 1 ล้านบาร์เรลต่อวัน
1. น้ำมันดิบไทย กับ ความต้องการของคนไทย ที่ไม่เคยตรงกัน ประเทศไทยเป็นประเทศที่ขับเคลื่อนด้วย น้ำมันดีเซล เป็นหลัก (ใช้ในภาคขนส่งและอุตสาหกรรม) แต่ทรัพยากรที่เราขุดได้ส่วนใหญ่มีคุณสมบัติเฉพาะตัว
น้ำมันดิบไทย (Light Crude): เป็นน้ำมันชนิดเบา เมื่อเข้ากระบวนการกลั่น ผลผลิตที่ได้ส่วนใหญ่จะเป็น น้ำมันเบนซิน
Mismatch: หากเราฝืนกลั่นน้ำมันไทยทั้งหมด เราจะมีเบนซินเหลือใช้จนล้นประเทศ แต่จะมีดีเซลไม่พอใช้จนระบบขนส่งเป็นอัมพาต ดังนั้นเราจึงต้องส่งออกเบนซินส่วนเกิน และนำเข้าน้ำมันดิบชนิดหนักจากตะวันออกกลางที่ให้ "ดีเซล" สูงกว่ามาทดแทน
2. ปัญหา "สารปนเปื้อน ที่เครื่องจักรรับไม่ไหว แม้เราจะขุดน้ำมันคุณภาพดีที่เรียกว่า Light Sweet Crude (กำมะถันต่ำ) ได้ แต่น้ำมันดิบจากอ่าวไทยกลับมีของแถมคือ "ปรอท" (Mercury) และ "สารหนู" ในปริมาณสูง
โรงกลั่นในไทยหลายแห่งไม่ได้ออกแบบมาเพื่อกำจัดสารปรอทปริมาณมหาศาล หากฝืนกลั่น อุปกรณ์หอกลั่นที่มีราคาหลายพันล้านจะผุกร่อนและเสียหายทันที เราจึงเลือกขายน้ำมันดิบที่มีสารปนเปื้อนนี้ให้กับโรงกลั่นในต่างประเทศที่มีเทคโนโลยีรองรับโดยเฉพาะ ซึ่งเราจะได้ราคาที่ดีกว่า (Premium) เพราะเป็นน้ำมันเบาคุณภาพสูง
3. ขุดได้เท่าไหร่ ก็ยังไม่พอกิน (The Supply Gap)
ประเทศไทยใช้: ประมาณ 1 ล้านบาร์เรลต่อวัน
ประเทศไทยผลิตได้เอง: ประมาณ 100,000 - 150,000 บาร์เรลต่อวัน (10-15%)
ต่อให้เรากวาดน้ำมันดิบไทยทุกลิตรมาลงโรงกลั่นในประเทศ เราก็ยังต้องนำเข้าน้ำมันจากต่างประเทศอีกกว่า 85% อยู่ดี เพื่อให้เพียงพอต่อความต้องการมหาศาลในประเทศ
4. ทำไมต้องนำเข้าจาก ตะวันออกกลาง
โรงกลั่นไทยส่วนใหญ่ถูกออกแบบมาให้กลั่นน้ำมันจากตะวันออกกลาง (Medium Sour) เพราะ ราคาถูกกว่า น้ำมันดิบคุณภาพสูงของไทย กลั่นแล้วได้ ดีเซล เยอะ ตรงกับความต้องการของคนไทยเป๊ะๆ