‘แอฟริกา’ ทวีปแห่งโอกาสและการเติบโตในอนาคต

SUMMARY : ‘แอฟริกา’ ทวีปที่กำลังพัฒนาและเติบโตอย่างรวดเร็ว อีกไม่เกิน 10 ปี 20% ของประชากรโลกจะเป็นชาวแอฟริกา เมืองเติบโต ประชาชนพัฒนา ดันกำลังซื้อแข็งแกร่ง เปิดบทสัมภาษณ์ทูตไทยประจำเคนย่า โอกาสและความท้าทายทางธุรกิจของผู้ประกอบการไทยในทวีปแอฟริกา

ทีมงาน Reporter Journey ได้มีโอกาสสนทนากับทูตไทยประจำเคนย่า ถึงโอกาสและความท้าทายในการลงทุนที่ประเทศฝั่งทวีปแอฟริกา บทความนี้จะพาไปสำรวจตั้งแต่ต้นว่าปัจจุบันทวีปแอฟริกาเป็นอย่างไร และมีหมุดหมายอย่างไรในอนาคต

ภาพลักษณ์ของทวีปแอฟริกาในปี 2024

ปัจจุบันทวีปแอฟริกาเป็นทวีปที่เต็มไปด้วยความหลากหลายทางวัฒนธรรม ความหลากหลายทางเชื้อชาติ ประชากรในทวีปมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ จากอัตราการเกิดที่ขยายตัว อัตราการเสียชีวิตที่ลดลง ประชากรมีอายุยืนยาวขึ้น และยังมีการคาดการณ์ว่าในปี พ.ศ.2573 ราว ๆ 20% ของประชากรของโลกจะเป็นประชากรแอฟริกัน นอกจากนี้ชาวแอฟริกันมีการย้ายถิ่นฐานและอาศัยอยู่ในหลายประเทศแถบยุโรป ทำให้ประชากรมีความเป็นสากล ปัจจัยนี้ยังส่งผลกระทบเชิงบวกต่อภาพลักษณ์ของทวีปและประชาชนชาวแอฟริกันให้ดีขึ้นเมื่อเปรียบเทียบกับในอดีตที่ผ่านมา

อนาคตการเติบโตของทวีปแอฟริกา

จำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นจะส่งผลให้กำลังซื้อขยายตัว หลายประเทศในทวีปแอฟริกากำลังมีการพัฒนาขึ้นไปเรื่อย ๆ มีความเป็นสังคมเมือง มีความทันสมัย เช่นเดียวกับประชาชน จากการรายงานของ Kenya Investment Agency (KIA) ชี้ให้เห็นว่าประชากรวัยรุ่นชาวเคนย่ามีแนวโน้มที่จะเติบโต และมีฐานะมากขึ้น และในด้านประชากรของประเทศยังพบว่ามีอัตราการเกิดที่ค่อย ๆ ขยายตัว ปัจจัยเหล่านี้จะเพิ่มกำลังซื้อของประชากรชาวแอฟริกา และผลักดันให้เกิดการเติบโต โดยก่อนหน้านี้มีภูมิภาคตัวอย่างให้เห็น ได้แก่ ภูมิภาคเอเชีย ทวีปแอฟริกาจะกลายเป็น ‘Second Fast Growing After Asia’ เดินตามรอยความเติบโตเช่นเดียวกับภูมิภาคเอเชีย

โอกาสของภูมิภาคแอฟริกาในสายตาของโลก

ภูมิภาคยุโรป, อเมริกา และเอเชียให้ความสนใจภูมิภาคแอฟริกาตลอดมาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ด้วยคุณลักษณะของการการเป็น Blue Ocean ในการประกอบธุรกิจของประเทศในภูมิภาคนี้ ภูมิภาคแอฟริกายังสามารถเติบโตและพัฒนาขึ้นได้ทำให้เป็นการหยิบยื่นโอกาสให้ผู้เล่นและตัวแสดงใหม่ ๆ เสมอ สิ่งสำคัญอยู่ที่จะสามารถคว้าโอกาสนั้นได้หรือไม่

นอกจากนี้ภูมิภาคแอฟริกาให้ความสำคัญกับประเด็นเรื่องโลกและสิ่งแวดล้อม หลายประเทศทั่วโลกเดินทางมาประชุมในภูมิภาคนี้อยู่บ่อยครั้ง เช่น การแก้ปัญหาเรื่องโลกร้อน ภัยคุกคามของโลกลักษณะต่าง ๆ ความยั่งยืน ทำให้ภูมิภาคแอฟริกาเปรียบเสมือนศูนย์กลางของการแก้ปัญหาโล

โอกาสและความท้าทายทางธุรกิจในภูมิภาคแอฟริกาและประเทศเคยย่า

ความไกลในการเดินทางและโลจิสติกส์คือความท้าทายประการแรก ทว่าเป็นเพียงความรู้สึกของชาวเอเชีย ภูมิภาคแอฟริกาไม่ได้ไกลไปกว่าภูมิภาคยุโรปและอเมริกาหากเปรียบเทียบกันทางตัวเลข ความท้าทายประการที่สองที่เป็นความท้าทายสำคัญ ได้แก่ การรับรู้ที่น้อย จากทั้งฝั่งภูมิภาคเอเชียที่มีต่อแอฟริกา และทางภูมิภาคแอฟริกาที่มีต่อเอเชีย เรื่องนี้ส่งผลให้เกิดการขาดข้อมูลที่สำคัญในการดำเนินการทางธุรกิจ และกิจกรรมอื่น ๆ

ทว่าการเข้ามาของเทคโนโลยีและความทันสมัยที่มากขึ้นในภูมิภาคแอฟริกาทำให้เป็นเหมือนโอกาสในการนำเสนอเรื่องราว จุดเด่น และข้อมูลต่าง ๆ สู่สายตาชาวโลก ก่อให้เกิดการตระหนักรู้และสร้างภาพจำที่ดีให้กับประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาค เช่น นักดนตรีที่มีชื่อเสียง นักกีฬาที่มากความสามารถ

และโอกาสทางธุรกิจ ได้แก่ 1.ธุรกิจการกำจัดสิ่งปฏิกูล 2.การลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ 3.Social enterprise และ 4.การศึกษา โดยการศึกษาควรเป็นเป็นคอร์สระยะสั้น เน้นสร้างทักษะที่สามารถนำมาประกอบอาชีพได้ เช่น ความรู้เรื่องเศรษฐกิจพอเพียง เการบริหารจัดการธุรกิจบริการ การเทรนนิ่ง หรือแม้แต่มวยไทย

จุดแข็งของประเทศไทยและคนไทยคือองค์ความรู้ที่สามารถนำมาปรับใช้ได้จริง ที่เกิดจากการบ่มเพาะในประเทศมาหลายสิบปี การก้าวผ่านวิกฤติต่าง ๆ มาได้ เช่น ต้มยำกุ้ง แฮมเบอร์เกอร์ และโควิด19 ทำให้ประเทศไทยและประชาชนมีพื้นฐานความรู้ที่แข็งแกร่ง ทำให้เป็นจุดแข็งที่สามารถนำมาแบ่งปันให้กับประเทศในภูมิภาคแอฟริกาได้

เหตุผลและข้อควรรู้ก่อนเริ่มการเริ่มธุรกิจในทวีปแอฟริกา

เหตุผลที่ต้องลงทุนในทวีปแอฟริกาเนื่องจากเป็น Blue Ocean มีพื้นที่ให้สินค้าและบริการเติบโต เมื่อมองนอกกรอบจะเห็นโอกาสในภูมิภาคนี้ ต้องตีความและมองคำว่า ‘ประเทศไม่พัฒนา’ ให้กลายเป็น ‘ประเทศที่ยังไม่มี’ การมองเช่นนี้จะเป็นโอกาสของคนไทย

และหากจะเริ่มลงทุนหรือประกอบธุรกิจในแอฟริกา เรื่องที่ควรรู้ประการแรก คือ ‘ต้องรู้เขา-รู้เรา’ รู้จุดเด่นของตัวเอง รู้ความต้องการของตลาด และเหนือสิ่งอื่นใดคือรู้จักภูมิภาคแอฟริกา ประการที่สอง ‘ต้องคำนึงถึงกำลังซื้อ’ ของคนในประเทศแถบนี้ และต้นทุนในการดำเนินธุรกิจ เนื่องจากระยะทางโลจิสติกส์จะเพิ่มต้นทุนในการประกอบธุรกิจ ซึ่งอาจเผชิญกับต้นทุนที่สูงแต่ตั้งราคาสูงตามไม่ได้ ทำให้การค้าจุดเด่นในสินค้าและบริการเป็นเรื่องที่สำคัญ

สินค้าจะมีจุดขายและกระตุ้นกำลังซื้อได้ ถ้าสามารถ Add-on ‘ความยั่งยืน’

เมื่อสินค้าและบริการมีต้นทุนสูง สวนทางกำลังซื้อของประชาชนในภูมิภาคแอฟริกา ทำให้จำเป็นต้องมีกลยุทธ์ หรือหาจุดขาย ตรงนี้เองที่เคนย่าเป็นที่ตั้งขอ‘องค์กรสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ’ (UN Environment Programmed: UNEP) ส่งผลให้ประเทศในภูมิภาคนี้ให้ความสำคัญกับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นั่นทำให้สามารถเพิ่มหรือนำความยั่งยืนมาข้อได้เปรียบทางเกลยุทธ์ของสินค้าและบริการได้

โดยหัวข้อหรือประเด็นที่ประเทศภูมิภาคนี้ให้ความสนใจ ได้แก่ การจัดการเรื่อง Recycling, เกษตรอินทรีย์, biodegradable stop, zero waste, waste to fuel และ waste to equalizer ซึ่งล้วนเป็นเรื่องที่ประเทศไทยโดดเด่นจากการมีฐานแนวคิดที่ดีเป็นทุนเดิมจากแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง

และทั้งหมดนี้คือบทความที่เรียบเรียงจากบทสนทนาสุด Exclusive ระหว่างทีมงาน Reporter Journey และท่านทูตไทยประจำเคนย่า สามารถติดตามงานสุดพิเศษต่อไปได้อีกผ่านงานต่อ ๆ ไป