มท.แจงชัด ยังไม่ปรับวาระกำนัน-ผู้ใหญ่บ้าน 4 ปี

มหาดไทยโต้ข่าวลือ ปัดรื้อวาระกำนัน–ผู้ใหญ่บ้าน

จากกรณีมีข้อความเผยแพร่ผ่านสื่อออนไลน์ของผู้ใช้นามแฝง “ใหญ่ เมืองย่า” กล่าวอ้างว่า นายอนุทินมีคำสั่งเตรียมปรับเปลี่ยนวาระการดำรงตำแหน่งกำนันและผู้ใหญ่บ้าน จากระบบเกษียณอายุ 60 ปี มาเป็นวาระ 4 ปีนั้น

ล่าสุด สำนักบริหารการปกครองท้องที่ ออกคำชี้แจงยืนยันว่า ปัจจุบันกระทรวงมหาดไทยและกรมการปกครอง ยังไม่มีนโยบายเสนอแก้ไขวาระการดำรงตำแหน่งกำนันและผู้ใหญ่บ้าน จากการพ้นตำแหน่งเมื่ออายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ ไปเป็นระบบกำหนดวาระ 4 ปีแต่อย่างใด

บทบาทกำนัน–ผู้ใหญ่บ้าน ในโครงสร้างราชการภูมิภาค

ตามกฎหมาย ผู้ใหญ่บ้านทำหน้าที่เป็นหัวหน้าราษฎรในหมู่บ้าน ปฏิบัติงานในฐานะผู้ช่วยเหลือนายอำเภอ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของราชการบริหารส่วนภูมิภาค มีหน้าที่สำคัญในการดูแลความสงบเรียบร้อย การป้องกันและแก้ไขปัญหาในพื้นที่ รวมถึงเป็นคนกลางไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของประชาชน

ส่วนกระบวนการเข้าสู่ตำแหน่ง

• ผู้ใหญ่บ้าน มาจากการเลือกตั้งโดยราษฎรในหมู่บ้าน

• กำนัน มาจากการคัดเลือกโดยผู้ใหญ่บ้านในตำบล

โครงสร้างดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อให้การบริหารราชการในระดับหมู่บ้านมีความใกล้ชิดกับประชาชน และสอดคล้องกับนโยบายของรัฐ

ทำไมจึงเคยเปลี่ยนจากวาระ 5 ปี เป็นเกษียณ 60 ปี

เดิมที กำนันและผู้ใหญ่บ้านมีวาระคราวละ 5 ปี แต่ภายหลังพบปัญหาในทางปฏิบัติหลายประการ เช่น ความกังวลเรื่องคะแนนเสียงในอนาคต ส่งผลให้บางกรณีไม่กล้าใช้อำนาจตามหน้าที่อย่างเต็มที่ ขาดความต่อเนื่องในการแก้ไขปัญหาระยะยาว

ต่อมาได้มีการแก้ไขพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องที่ ฉบับที่ 11 พ.ศ. 2551 กำหนดให้กำนันและผู้ใหญ่บ้านพ้นจากตำแหน่งเมื่อมีอายุครบ 60 ปีบริบูรณ์ เพื่อสร้างเสถียรภาพและความต่อเนื่องในการทำงาน

ข้อดี–ข้อเสีย หากใช้ระบบวาระ 5 ปี

แม้ระบบวาระจะเปิดโอกาสให้ประชาชนประเมินผลงานและเปลี่ยนตัวผู้นำได้ง่ายขึ้น แต่ก็มีข้อกังวล เช่น

• อาจทำให้ผู้ดำรงตำแหน่งไม่กล้าตัดสินใจในประเด็นที่กระทบฐานเสียง

• มีความเสี่ยงต่อการวางตัวไม่เป็นกลางทางการเมือง

• ขาดการสั่งสมประสบการณ์

• เพิ่มภาระงบประมาณจากการจัดการเลือกตั้งบ่อยครั้ง

ขณะเดียวกัน ระบบวาระก็มีจุดแข็งด้านการกระตุ้นความกระตือรือร้น และเปิดทางให้คนรุ่นใหม่เข้ามามีบทบาทในพื้นที่

ย้ำชัด ยังไม่มีแผนปรับเป็นวาระ 4 ปี

สำนักบริหารการปกครองท้องที่ระบุว่า ขณะนี้ยังไม่มีข้อเสนอหรือแผนดำเนินการใดเกี่ยวกับการแก้ไขวาระการดำรงตำแหน่งกำนันและผู้ใหญ่บ้านให้เหลือ 4 ปี ตามที่มีการเผยแพร่ในโลกออนไลน์

การชี้แจงครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อลดความสับสนของประชาชน และยืนยันว่าระบบปัจจุบันยังคงใช้หลักเกณฑ์การพ้นตำแหน่งเมื่ออายุครบ 60 ปีตามกฎหมายที่มีผลบังคับใช้อยู่

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

• ปลัดมหาดไทย เปิดแข่งขันทักษะวิชาชีพอาชีวเอกชนระดับประเทศ
• ไขข้อสงสัย? ทำบัตรประชาชน กรณีศัลยกรรมภาพใบหน้าไม่ตรงกับฐานข้อมูล
• รมช. มหาดไทย เตรียมถกแก้ฝุ่น PM 2.5 พร้อมย้ำ 4 มาตรการแก้ฝุ่นให้เห็นผล
• กรมการปกครองสั่งพักงานนายอำเภอหาดใหญ่ เหตุขาดการติดต่อ-พบถูก ป.ป.ช.ชี้มูลผิด
• กระทรวงมหาดไทย เปิดอบรม “ต้นกล้าข้าราชการ” รุ่นที่ 8 ปลุกจิตสำนึก ข้าราชการรุ่นใหม่