“Scheele’s Green” สีเขียวมรณะ ต้นเหตุจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 สิ้นชีพ?

“Scheele’s Green” สีเขียวมรณะ ต้นเหตุจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 สิ้นชีพ?

“สีเขียว” เป็นสีที่สื่อถึงธรรมชาติ ความอุดมสมบูรณ์ ความสงบ ปลอดภัย เป็นสีเก่าแก่มีมานานหลายพันปี ทั้งยังเป็นสีของเทพเจ้าตามความเชื่อชาวอียิปต์โบราณ

แต่สำหรับชาวยุโรปในศตวรรษที่ 19 สีเขียว โดยเฉพาะเฉดที่ชื่อว่า “Scheele’s Green” (อ่านว่า เชลุส กรีน) กลับกลายเป็นสีเขียวมรณะ ที่พรากชีวิตมนุษย์ไปนักต่อนัก ทั้งยังอาจเป็นสาเหตุการตายของนโปเลียน โบนาปาร์ต (Napoléon Bonaparte) หรือ “จักรพรรดินโปเลียนที่ 1” แห่งฝรั่งเศส อีกด้วย

ย้อนไปในอาณาจักรอียิปต์โบราณ ชาวอียิปต์ใช้แร่มาลาไคต์ (Malachite) ที่มีสีเขียวสดทึบแสง มาบดเป็นสี เพื่อวาดภาพ “เทพโอสิริส” (Osiris) เทพแห่งโลกหลังความตาย ซึ่งเป็นหนึ่งในเทพเจ้าองค์สำคัญของอียิปต์ เป็นที่มาของภาพเทพโอสิริสในกายสีเขียว

สีเขียวปรากฏอยู่ในทุกอารยธรรม ทุกวัฒนธรรม และอยู่ในวิถีชีวิตของผู้คนทั่วโลก จวบจนยุคหนึ่ง จากสีเขียวที่สื่อถึงความอุดมสมบูรณ์ ก็กลับกลายเป็นสีมัจจุราชคร่าชีวิตผู้คนอย่างเงียบเชียบ

“Scheele’s Green” สีเขียวมรณะ

ความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ทำให้เกิดการค้นพบใหม่ ๆ ในคริสต์ศตวรรษที่ 18 ราว ค.ศ. 1775 (พ.ศ. 2318 ตรงกับรัชสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี) คาร์ล วิลเฮล์ม เชลี (Carl Wilhelm Scheele) นักเคมีชาวเยอรมัน-สวีดิช ค้นพบสูตรลับสร้างเม็ดสีเขียวในเฉดสีที่ไม่เคยมีมาก่อน จากการผสมทองแดงเข้ากับสารหนู

สีเขียวเฉดที่เชลีคิดค้นขึ้น เป็นเม็ดสีสีเขียวอมเหลืองอ่อนสว่างสดใส ต่อมา ตั้งชื่อเฉดสีตามชื่อของเชลี “Scheele’s Green” จึงถือกำเนิดขึ้นนับแต่นั้น ด้วยคุณสมบัติของสีที่ไม่ซีดจาง ไม่ลอกง่าย ทำให้ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย ในที่สุด Scheele’s Green ก็กลายเป็นสีที่สะท้อนรสนิยมและความหรูหราของบรรดาชนชั้นสูงในยุโรป

ในศตวรรษที่ 19 ซึ่งเป็นยุควิกตอเรียน สี Scheele’s Green อยู่ในชีวิตประจำวันของทุกคนก็ว่าได้ เพราะนำมาใช้ในอุตสาหกรรมสิ่งทอ ของเล่นเด็ก ผลงานศิลปะ ภาพวาด ดอกไม้ประดิษฐ์สำหรับตกแต่งบ้าน กระดาษห่อของขวัญ แม้กระทั่งนำไปผสมในอาหาร โดยไม่มีใครรู้เลยว่า ภายใต้สีสันสว่างสดใสมีมัจจุราชซ่อนตัวอยู่

ในบ้านผู้มีอันจะกิน วอลล์เปเปอร์สี Scheele’s Green คือสิ่งแสดงออกถึงฐานะอันร่ำรวยและสถานะทางสังคมได้เป็นอย่างดี ยิ่งวอลล์เปเปอร์ที่ติดในห้องรับแขก ห้องนอน มีสีสันและลวดลายมากเท่าไหร่ ก็หมายถึงมูลค่าที่แพงมากขึ้นเป็นเงาตามตัวเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ด้วยสภาพภูมิอากาศในอังกฤษที่มีความชื้น ทำให้เกิดเชื้อราในบ้านได้ง่าย บ้านไหนมีวอลล์เปเปอร์หรือของตกแต่งบ้าน ที่มีส่วนผสมของสี Scheele’s Green เชื้อราจะไปทำปฏิกริยากับสารหนูจนเกิดเป็นก๊าซอาร์ซีน ซึ่งเป็นก๊าซพิษร้ายแรง ไม่มีสี ระเหยออกมาในอากาศ คนในบ้านจึงสูดดมสารพิษเข้าไปโดยไม่รู้ตัว ส่งผลให้ปอด และหลอดอาหาร ค่อยๆ อักเสบจนเรื้อรัง สุขภาพทรุดโทรมลงเรื่อยๆ

ส่วนผู้ที่สวมใส่เสื้อผ้าสี Scheele’s Green ซึ่งส่วนมากเป็นสตรี เมื่อเหงื่อออกสารหนูจะละลายจากเสื้อผ้า และซึมเข้าไปผ่านผิวหนัง ทำให้เกิดการระคายเคืองอย่างรุนแรง เกิดผดผื่นคัน หลายรายเป็นแผลพุพองถึงขั้นแผลเน่าเลยก็มี

บางรายเจ็บป่วยด้วยอาการไม่รุนแรง แต่หลายรายก็ไม่โชคดีอย่างนั้น เช่น มาทิลดา ชอยเรอร์ (Matilda Scheurer) หญิงสาวนักประดิษฐ์ดอกไม้ วัย 19 ปี ชาวลอนดอน ประเทศอังกฤษ ที่ใช้สีนี้ช่วยทำให้ดอกไม้ประดิษฐ์ดูสวยงามเหมือนจริง มีรายงานว่า ชอยเรอร์อาเจียนออกมาเป็นน้ำสีเขียว ตาขาวเปลี่ยนเป็นสีเขียว ทั้งยังมองเห็นอะไรเป็นสีเขียวไปหมด เธอเสียชีวิตเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1861 ผลการชันสูตรศพพบว่า สารหนูเข้าไปทำลายกระเพาะอาหาร ตับ และปอดอย่างรุนแรง

จักรพรรดินโปเลียนที่ 1 ก็อาจเป็นกรณีศึกษาถึงอันตรายของสีดังกล่าวได้ด้วยเช่นกัน หลังการพ่ายแพ้ในยุทธการวอเตอร์ลู (Waterloo) ค.ศ. 1815 ฝ่ายชาติสหสัมพันธมิตรเนรเทศพระองค์ไปที่เกาะเซนต์เฮเลนา กระทั่งสวรรคตที่นั่นใน ค.ศ. 1821 ด้วยโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร

เวลาผ่านไปจนถึงต้นทศวรรษ 1980 มีการนำเส้นพระเกศาของพระองค์มาวิเคราะห์ ผลปรากฏว่า พบสารหนูในปริมาณสูง นักประวัติศาสตร์หลายคนจึงสันนิษฐานว่า พระองค์อาจได้รับสารพิษจากวอลล์เปเปอร์สี Scheele’s Green ในห้องบรรทมที่มีความชื้นสูง จนเป็นปัจจัยหนึ่งที่ทำให้สวรรคต

เมื่อสังคมรู้ถึงอันตราย ท้ายสุด Scheele’s Green สีเขียวมรณะ ก็เสื่อมความนิยมไปในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ทิ้งไว้เพียงตำนานสีสังหารให้ได้กล่าวขานถึงทุกวันนี้

อ่านเพิ่มเติม :

• ทำไมคนส่วนใหญ่ถึงชอบ “สีส้ม”? เปิดที่มาที่ไป และ “ความหมาย” ของสีส้ม
• “เลือดสีน้ำเงิน” คำที่หมายถึงชนชั้นสูง มาจากไหน ทำไมต้องสีน้ำเงิน?
• “สีเขียว” กับนัยเบื้องหลังการเป็นสีประจำ “กรุงเทพมหานคร”

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

Lundgren, Anders. “Carl Wilhelm Scheele”. Encyclopedia Britannica, 5 Dec. 2025. Accessed 10 February 2026.

Katy Kelleher. “Scheele’s Green, the Color of Fake Foliage and Death”. The Paris Review. Accessed 10 February 2026.

Kirsty Hill. “To Die For: Scheele’s Green and The Arsenic Poisoning Epidemic of The Industrial Revolution”. The Colour Club. Accessed 10 February 2026.

Maria Cox. “Was Napoleon killed by wallpaper?”. Accessed 10 February 2026.

มนสิชา รุ่งชวาลนนท์. “เมื่อ ‘สีเขียว’ คือสีแห่งความตายและฆาตกรตัวร้ายในยุควิกตอเรียน”. A Day Magazine. เข้าถึงเมื่อ 10 กุมภาพันธ์ 2569.

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 23 กุมภาพันธ์ 2569

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : “Scheele’s Green” สีเขียวมรณะ ต้นเหตุจักรพรรดินโปเลียนที่ 1 สิ้นชีพ?

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com