ดูแลตัวเองยังไงให้ห่างไกล “โรคหลอดเลือดสมอง”

“Stroke” หรือ “โรคหลอดเลือดสมอง” ที่เกิดในมนุษย์ เป็นอีกโรคที่ใกล้ตัวเราเข้าไปทุกที นอกจากจะก่อให้เกิดอัมพฤกษ์ อัมพาตได้แล้ว ยังเป็นโรคที่คร่าชีวิตใครหลายคนอย่างรวดเร็วหากรักษาไม่ทัน ได้เวลามาทำความรู้จักกับ Stroke และแนวทางป้องกันอย่างสังเขป เพื่อการดูแลตัวเองให้แข็งแรงและห่างไกลโรคกันดีกว่า

ทำความรู้จักกับ Stroke

โรคหลอดเลือดสมองแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ๆ ที่เข้าใจง่ายคือ โรคหลอดเลือดสมองแตก หรือภาวะเลือดออกในสมอง ส่งผลให้เกิดเลือดคั่งในสมอง และเนื้อสมองตายในที่สุด และโรคหลอดเลือดสมองตีบ เกิดจากความเสื่อมสภาพของหลอดเลือดในสมองจากหลายสาเหตุเช่น การสะสมของไขมันในผนังเลือดชั้นในสมอง ทำให้ขาดความยืดหยุ่น การลำเลียงเลือดไม่มีประสิทธิภาพ จนหลอดเลือดในสมองตีบ โดยทั้ง 2 ประเภท นั้นมีโอกาสที่จะเกิดอัมพฤกษ์ อัมพาต หรือถึงแก่ชีวิตได้ในที่สุด

อาการเบื้องต้นของ Stroke ที่พบแล้วต้องรีบส่งโรงพยาบาลโดยด่วน

หลายคนเข้าใจว่าหากเกิดอาการเข้าข่ายของโรคหลอดเลือดสมองให้ส่งผู้ป่วยภายใน 3-4 ชั่วโมง ก็ยังอยู่ในระยะปลอดภัย แต่ความจริงแล้วหากพบอาการผิดปกติขึ้นมา ต้องรีบส่งโรงพยาบาลด่วนที่สุด เพื่อรับการรักษาทันท่วงที เพราะยิ่งรักษาทันและถูกวิธีโอกาสหายกลับมาเป็นปกติก็ยิ่งสูง โดยอาการที่บ่งบอกถึงการเป็น Stroke ได้แก่

อาการของใบหน้าที่บิดเบี้ยว อาจสังเกตได้จากมุมปากที่ไม่เท่ากัน พูดไม่ชัด พูดไม่ได้ ไม่เป็นปกติ แขนขาอ่อนแรง เวียนศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน หากเกิดแล้วต้องรีบส่งโรงพยาบาลโดยด่วน

*ปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็น Stroke *

ปัจจัยเสี่ยงของการเกิด Stroke เป็นการป้องกันจากการดูแลตัวเอง จากโรคประจำตัว และไลฟ์สไตล์ของแต่ละคน ได้แก่ ความดันโลหิตสูง นี่เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุด ทั้งนี้ควรควบคุมเรื่องการกินอาหารรสเค็ม และเครื่องดื่มที่มีฤทธิ์กระตุ้นการเต้นของหัวใจ เช่น กาแฟ หรือเครื่องดื่มบำรุงกำลัง โรคเบาหวาน ก็เป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญเช่นกัน ดังนั้นควรควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้ปกติ นั่นก็คือลดของหวานในชีวิตประจำวันลงก็ลดความเสี่ยงได้แล้ว นอกจากนี้ ภาวะไขมันสูง บุหรี่ แอลกอฮอล์ และโรคอ้วนก็คือปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดโรคหลอดเลือดสมองได้

ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน และไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิต

พฤติกรรมการกินคือแรงกระตุ้นชั้นดีให้เกิด Stroke เพราะฉะนั้น เพื่อป้องกันการเกิดโรค ซึ่งความจริงแล้วก็คือการสร้างความแข็งแรงให้ร่างกาย ห่างไกลจากโรคภัยอื่น ๆ อีกเพียบ ควรลดอาหารที่เต็มไปด้วยไขมัน น้ำตาล อาหารรสจัด รวมทั้งอาหารที่ทำให้อ้วนทั้งหลาย กินอาหารให้ครบ 5 หมู่ เพิ่มการกินไขมันและโปรตีนคุณภาพ อาทิ ปลาทะเลหลากหลายชนิด เพิ่มการกินธัญพืชและถั่ว เพราะในธัญพืชนั้นอุดมด้วยสารอาหาร วิตามิน และสารต้านอนุมูลอิสระที่ช่วยปกป้องเซลล์สมองอย่างมีประสิทธิภาพ เพิ่มปริมาณผัก ผลไม้ ให้หลากหลายสีเพื่อประโยชน์และสารอาหารที่หลากหลายและเพียงพอต่อร่างกาย (แต่ผลไม้ที่น้ำตาลสูงทั้งหลาย ไม่ว่าจะเป็นมะม่วงสุก ทุเรียน ลำไย เป็นต้น ก็ต้องลดปริมาณลง ถึงจะเป็นผลไม้แต่ก็อันตรายได้ถ้ากินเยอะเกินไป)

นอกจากนี้ควรปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ที่คุ้นชินที่ไม่เป็นผลดีต่อสุขภาพร่วมด้วย ไม่ว่าจะเป็นการพยายามลดความเครียด การพักผ่อนให้เพียงพอ และพยายามออกกำลังกายเพิ่มมากขึ้น เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ โดยเฉพาะอาการของโรคอ้วน โรคไขมันอุดตัน และโรคเบาหวาน จะได้ไม่เป็นการเพิ่มปัจจัยเสี่ยงให้เกิด Stroke ตามมาในที่สุด แม้ว่าโรค Stroke *อาจรักษาหายเป็นปกติได้ แต่หากละเลยการดูแลสุขภาพ ก็สามารถกลับมาเป็นได้อีกครั้ง ดังนั้นการดูแลตัวเองสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งที่ดีที่สุด *

*สิ่งสำคัญอีกประการที่ไม่ควรมองข้าม คือการตรวจสุขภาพประจำปี เพราะเรื่องของโรคภัยไข้เจ็บ เป็นเรื่องของผลกระทบต่อเนื่องเชื่อมโยงกันทั้งร่างกาย ดังนั้นหากเกิดความผิดปกติหรือโรคภัยใด ๆ ในร่างกาย ยิ่งตรวจพบเร็วเท่าไหร่ ยิ่งรักษาได้ไว และมีโอกาสหายง่าย *