ฮีทสโตรก (Heat Stroke) อาการและสาเหตุกลุ่มเสี่ยงและวิธีป้องกัน เช็กที่นี่
จากกรณีเมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ 2569 ประกาศกรมอุตุนิยมวิทยา ประเทศไทยได้สิ้นสุดฤดูหนาวและเข้าสู่ฤดูร้อน ในวันที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 โดยอุณหภูมิสูงสุดบริเวณประเทศไทยตอนบนสูงขึ้นและมีอากาศร้อน ประกอบกับมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือที่พัดปกคลุมประเทศไทยได้เปลี่ยนเป็นลมตะวันออกเฉียงใต้หรือลมฝ่ายใต้พัดปกคลุม ซึ่งเป็นการเข้าสู่ฤดูร้อนของประเทศไทย
อย่างไรก็ตาม บริเวณภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือยังคงมีอากาศเย็นในตอนเช้าต่อไปอีกระยะหนึ่ง และคาดว่าฤดูร้อนจะสิ้นสุดประมาณกลางเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2569
ในเมื่อประเทศไทยก้าวสู่ฤดูร้อน เป็นทางการ เรื่องสำคัญของอากาศร้อนที่ตามมาคือ ฮีทสโตรก (heat stroke) หรือที่เรียกว่าโรคลมแดด เป็นภาวะรุนแรงที่เกิดจากการที่ร่างกายไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิได้เมื่ออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีความร้อนสูง ทำให้เกิดการสูญเสียการทำงานของระบบต่าง ๆ ในร่างกาย ส่งผลให้อาจหมดสติ ชัก และรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้ บทความนี้จะมาอธิบายถึงอาการ สาเหตุ กลุ่มเสี่ยง วิธีปฐมพยาบาล และการป้องกันโรคฮีทสโตรก เพื่อความปลอดภัยของทุกคนในช่วงหน้าร้อน
อาการ ฮีทสโตรก (heat stroke)
อาการของฮีทสโตรก สามารถแบ่งออกได้ตามความรุนแรงของอาการ ดังนี้:
อาการ: วิธีสังเกตอาการเพลียแดด, ตัวร้อนแต่ไม่มีเหงื่อ, หน้ามืดเป็นลม
การป้องกัน: วิธีคลายร้อน, เสื้อผ้าที่เหมาะกับอากาศร้อน, อาหารที่ช่วยลดอุณหภูมิร่างกาย
กลุ่มเสี่ยง: เด็กเล็ก, ผู้สูงอายุ, ผู้ที่มีโรคประจำตัว, คนทำงานกลางแจ้ง (Outdoor workers)
ปฐมพยาบาล: วิธีช่วยคนเป็นลมแดด, การลดอุณหภูมิร่างกายเบื้องต้น
5 สัญญาณอันตราย! ฮีทสโตรกที่ต้องรีบส่งโรงพยาบาล
- ตัวร้อนจัด: อุณหภูมิร่างกายสูงเกิน 40 องศาเซลเซียส
- ผิวหนังแห้ง: ผิวแดง ร้อน แต่ "ไม่มีเหงื่อ" (จุดสังเกตสำคัญ!)
- ระบบประสาทผิดปกติ: มึนงง สับสน พูดไม่รู้เรื่อง หรือชัก
- หัวใจเต้นเร็ว: หายใจหอบเหนื่อย
- ปวดศีรษะรุนแรง: ร่วมกับอาการคลื่นไส้อาเจียน
กลุ่มเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะโรคลมแดด
- ผู้สูงอายุและเด็กเล็ก : กลุ่มนี้มีระบบการควบคุมอุณหภูมิร่างกายที่ไม่สมบูรณ์เท่าวัยรุ่นหรือผู้ใหญ่ ทำให้เกิดฮีทสโตรกได้ง่ายขึ้น
- ผู้ที่มีโรคประจำตัว : เช่น โรคพาร์กินสัน หรือโรคความดันโลหิตสูง มักมีภาวะการควบคุมอุณหภูมิที่ผิดปกติจากการใช้ยารักษาโรค
- ผู้ทำงานกลางแจ้งหรือออกกำลังกายหนัก : เช่น คนงานก่อสร้าง นักกีฬา นักวิ่งมาราธอน หรือผู้ที่ต้องใช้แรงงานหนักกลางแจ้งเป็นเวลานาน
- ผู้ที่ดื่มน้ำน้อยในหน้าร้อน : การขาดน้ำทำให้ร่างกายไม่สามารถระบายความร้อนได้ตามปกติ.