ฟองอากาศช่วยให้กอ้งก่าตัวนี้ หายใจใต้น้ำได้นานขึ้นจริง! ช่วยดำน้ำได้นานกว่า 20 นาที

ฟองอากาศเหนือจมูกของกิ้งก่าตัวนี้ช่วยให้ดำน้ำได้นานขึ้นจริง เป็นครั้งแรกที่นักวิทยาศาสตร์สามารถพิสูจน์วิวัฒนาการที่ยอดเยี่ยมนี้ได้ ซึ่งช่วยให้มันรอดพ้นจากนักล่าได้อย่างปลอดภัย

สิ่งมีชีวิตทุกชนิดต่างก็พัฒนาความสามารถของตนเองขึ้นมามากมายหลายด้าน ทั้งหมดเพื่อหลบเลี่ยงอันตรายจากนักล่าและพยายามมีชีวิตรอดให้นานที่สุดเท่าที่ทำได้ ซึ่งเป็นเรื่องปกติ แต่ในปี 2021 นักวิทยาศาสตร์กลุ่มหนึ่งก็ได้พบกับกิ้งก่าชนิดหนึ่งที่มีความสามารถน่าทึ่งจนสร้างความประหลาดใจ

มันมีชื่อว่า อโนลน้ำ (Water anoles: Anolis aquaticus) ซึ่งเชื่อกันว่าน่าจะเป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังกลุ่มแรกที่ใช้ฟองอากาศเป็นอุปกรณ์ช่วยหายใจใต้น้ำ โดยนักวิทยาศาสตร์ในขณะนั้นเชื่อว่า เมื่อมันดำน้ำลงไปแล้วเจอกับสัตว์นักล่าอยู่ในบริเวณใกล้เคียง ความสามารถดังกล่าวช่วยให้มันไม่ต้องรีบว่ายหนีจากไป แต่คอยหลบอยู่ใต้น้ำจนกว่าจะปลอดภัย

แต่ยังไงก็ตาม เรื่องราวดังกล่าวยังคงเป็นที่ถกเถียงว่ามันสามารถทำเช่นนั้นจริง ๆ ได้หรือไม่? หรือเป็นเพียงผลพลอยได้จากการมีผิวหนังที่ไม่ชอบน้ำมากจนทำให้เกิดฟองอากาศ กล่าวอย่างง่าย ๆ ฟองน้ำบนจมูกของมันสามารถใช้ประโยชน์ได้จริงหรือไม่ เพื่อพิสูจน์เรื่องดังกล่าว นักวิทยาศาสตร์คนหนึ่งก็ตัดสินใจลงพื้นที่

“เราไม่ทราบว่าฟองอากาศนี้มีบทบาทในการหายใจหรือไม่” Lindsey Swierk ผู้ช่วยศาสตราจารย์ด้านการวิจัยชีววิทยาที่มหาวิทยาลัย Binghamton กล่าว “สิ่งที่กิ้งก่าทำเป็นเพียงผลข้างเคียงจากคุณสมบัติของผิวหนัง หรือฟองอากาศนี้ทำให้กิ้งก่าสามารถอยู่ใต้น้ำได้นานกว่าปกติ เช่นตอนที่ไม่มีฟองอากาศ”

Swierk ได้ทำการทดลองง่าย ๆ โดยการแบ่งกิ้งก่าออกเป็น 2 กลุ่ม กลุ่มแรกจะถูกทาด้วยสารลดแรงตึงผิวเพื่อป้องกันอากาศเกาะติดผิวหนังและทำให้ไม่เกิดฟองอากาศ ส่วนกลุ่มที่สองจะปล่อยให้พวกมันทำตามธรรมชาติ จากนั้นก็บันทึกและเปรียบเทียบเวลาหายใจใต้น้ำของทั้งสองกลุ่ม

ผลการศึกษาถูกเผยแพร่ไว้ในวารสาร Biology Letters ซึ่งให้คำตอบที่ชัดเจนว่า กิ้งก่ากลุ่มที่สองที่ใช้ฟองน้ำได้ สามารถดำน้ำได้นานกว่ากลุ่มแรกที่ถูกทาด้วยสารลดแรงตึงผิว นานกว่าประมาณ 32% และทำให้อยู่ใต้น้ำได้นานอย่างน้อย 20 นาที

“มันมีความสำคัญจริง ๆ เพราะนี่เป็นครั้งแรกที่แสดงให้เห็นถึงความสำคัญในการปรับตัวของฟองอากาศได้อย่างแท้จริง” Swierk อธิบาย “การหายใจด้วยฟองอากาศอีกครั้งทำให้กิ้งก่าสามารถอยู่ใต้น้ำได้นานขึ้น พวกมันพรางตัวอยู่ใต้น้ำได้ดี และจะอยู่จนกว่าอันตรายจะผ่านไป”

สัตว์อื่น ๆ ก็มีการใช้ฟองอากาศหายใจใต้น้ำเช่นกัน แต่พวกมันทั้งหมดต่างเป็นแมลงขนาดเล็กมา จึงสามารถพึ่งออกซิเจนที่กระจายตัวเข้าไปในฟองอากาศได้อย่างไม่ยากเย็น ดังนั้นงานวิจัยนี้จึงเป็นการยืนยันว่า อโนลน้ำ เป็นสัตว์มีกระดูกสันหลังตัวแรกที่มีความสามารถนี้

แม้ว่าในตอนนี้นักวิทยาศาสตร์จะยังไม่เข้าใจอย่างแท้จริงว่ามันทำได้อย่างไร แต่พวกเขาหวังว่าการศึกษาในอนาคตที่ละเอียดมากขึ้นจะช่วยไขปริศนาดังกล่าวนี้ได้

“ข้อเท็จจริงง่าย ๆ ที่ว่าอโนลน้ำสามารถหายใจซ้ำได้โดยไม่ทำให้ฟองอากาศเหล่านี้หายไปนั้นน่าทึ่งมาก” Swierk บอก “บางครั้งฟองอากาศก็ดูเหมือนว่ากำลังจะหลุดออกจากตัวกิ้งก่า แต่ส่วนใหญ่แล้วไม่ใช่เลย มันทำให้ฉันสงสัยเกี่ยวกับกลไกการทำงานของสิ่งนี้ และอโนลน้ำสามารถทำสิ่งนีั้ได้อย่างไร”

ที่มา

https://royalsocietypublishing.org/…/10…/rsbl.2024.0371

https://www.popsci.com/science/underwater-bubble-lizard/

https://www.iflscience.com/scuba-diving-anoles-bubble…

https://www.sciencealert.com/tiny-hats-of-air-could-give…

Photo: Lindsey Swierk