ข้าวยำโจร เมนูเชิดชูอาหารถิ่นจังหวัดยะลา ฟื้นฟูรสชาติอาหารถิ่นที่หายไป ทำกินง่าย ดีต่อสุขภาพ

เป็นที่สงสัยในสังคม ถึงรายชื่อของแต่ละเมนูอาหารที่กรมส่งเสริมวัฒนธรรม ออกประกาศเมื่อวันที่ 31 ส.ค. 66 ที่ผ่านมา ว่าทำไมแต่ละเมนู คนในท้องถิ่นกลับไม่มีใครรู้จักกันซึ่งเมื่อย้อนกลับไปพิจารณาถึงวัตถุประสงค์ของโครงการจะพบว่า โครงการดังกล่าว มีวัตถุประสงค์เพื่อการเฟ้นหามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมท้องถิ่น “รสชาติ…ที่หายไป” ให้ฟื้นกลับมา ปลุกกระแสทำให้คนในท้องถิ่นหันมาสนใจ และสร้างความเข้าใจในรากเหง้าทางวัฒนธรรมของจังหวัดนั้น ๆจึงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจเลย ถ้าหากคนท้องถิ่นจะไม่รู้จักเมนูอาหารดังกล่าว และการที่คนไม่รู้จัก หมายความว่าวัตถุประสงค์ของโครงการนั้น ประสบความสำเร็จในขั้นต้นแล้ว—สำหรับจังหวัดยะลา เมนูอาหารเชิดชูประจำถิ่นคือ “ข้าวยำโจร” ยิ่งสร้างความฮือฮา เนื่องจากชื่อนั้นสุดแปลก สร้างความสงสัยว่าทำไมอาหารโจร จึงกลายเป็นเมนูที่กรมส่งเสริมวัฒนธรรมคัดเลือก

แต่คำว่า “โจร” ในที่นี้ มิได้หมายถึงผู้ร้าย แต่หมายถึงความง่ายและรวดเร็วต่างหากคนยะลาสมัยก่อนจะเร่งรีบทานอาหารก่อนไปทำนา ทำสวน ทำไร่ ถางป่า จึงนำสมุนไพรต่าง ๆ มาหั่นให้เป็นชิ้นเล็ก ๆ คลุกกับข้าวและน้ำบูดู นอกจากนี้ข้าวยำโจรยังสามารถบรรจุห่อใบตอง สำหรับพกพาไปรับประทานระหว่างวันได้อีกด้วย

ซึ่งนี่ไม่เพียงเป็นอาหารที่ทานง่าย พกพาง่ายเท่านั้น แต่ยังอุดมไปด้วยคุณค่าทางอาหาร ช่วยฟื้นฟูพลังงาน มีประโยชน์ต่อร่างกาย ทำให้เกิดความอบอุ่น เหมาะกับการรับประทานในหน้าฝน ซึ่งอากาศเย็นชื้น ตอบโจทย์วิถีชีวิตชาวยะลาสมัยก่อนอย่างยิ่ง

สำหรับวัตถุดิบในการทำข้าวยำโจรมีดังนี้1.ขมิ้นโขกละเอียด 2.สมุนไพรเจ็ดมูลเพลิง 3.พริกไทยสด 4.พริกไทยแห้งโขลกละเอียด 5.ใบพาโหม 6.ใบมะกรูด 7.ใบมะนาว 8.ใบขมิ้น 9.ดอกดาหลา 10.น้ำบูดู 11.ปลาต้มสุกแกะเนื้อ 12.ข้าวสวย 13.หัวกระชายวิธีทำ1. พืชผักสมุนไพรมาล้างน้ำให้สะอาด หั่นเป็นชิ้นบางๆ2. สมุนไพรประเภทหัว ขมิ้น กระชาย สมุนไพรเจ็ดมูลเพลิงและพริกไทยแห้ง ล้างน้ำสะอาดโขลกให้ละเอียด3. นำส่วนผสมทั้งหมดที่เตรียมไว้มาคลุกกับข้าวส่วยในภาชนะขนาดใหญ่4. ปรุงรสด้วยน้ำบูดูข้าวยำโจร ยังมีอีกชื่อหนึ่งว่า ข้าวยำคลุกสมุนไพร มีความแตกต่างจาก “นาซิกาบูดาระ” ของชาวไทยมุสลิมตรงที่ข้าวยำโจรจะใส่ขมิ้น ซึ่งมีเอกลักษณ์และความแตกต่างออกไป