คอลัมน์ไฮไลต์โลก : เมื่อ 'ญี่ปุ่น' ปรับตัวพึ่งข้าวนอก แก้ขาดแคลนข้าวในปท.
คอลัมน์ไฮไลต์โลก : เมื่อ’ญี่ปุ่น’ปรับตัวพึ่งข้าวนอก แก้ขาดแคลนข้าวในปท.
ญี่ปุ่น ประเทศที่บริโภคข้าวเป็นอาหารหลัก ยังคงมีสถานการณ์ไม่ดีขึ้นจากภาวะขาดแคลนข้าวหนักที่สุดในรอบ 20 ปี ที่เริ่มประสบมาตั้งแต่ปี 2023 ซึ่งทำให้ราคาข้าวญี่ปุ่นพุ่งทะยาน จนราคาขายส่งข้าวญี่ปุ่นในประเทศพุ่งขึ้นราว 70% ในปี 2024 แตะระดับสูงสุดนับตั้งแต่เริ่มมีการเก็บข้อมูลมาในปี 2006
แม้รัฐบาลญี่ปุ่นจะปล่อยข้าวจำนวน 210,000 ตัน จากคลังสำรองฉุกเฉินที่มีอยู่ออกสู่ตลาด เพื่อแก้ปัญหาขาดแคลนและคุมราคาข้าวให้ลดลงก็ตาม แต่ดูเหมือนมาตรการนั้นยังไม่ประสบผล
วิกฤตขาดแคลนข้าวของญี่ปุ่นมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัยทั้งสภาพอากาศร้อนจัดในช่วงฤดูร้อนปี2023 ที่สร้างความเสียหายอย่างมากต่อผลผลิตข้าว ทำให้ปริมาณข้าวที่พร้อมจำหน่ายมีลดลง การเตือนภัยพิบัติแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ที่อาจเกิดขึ้นในญี่ปุ่นยังกระตุ้นให้ผู้คนแห่กักตุน ส่งผลให้ปริมาณข้าวในตลาดลดลงมากขึ้นสวนทางกับราคาที่พุ่งสูง ท่ามกลางการท่องเที่ยวญี่ปุ่นที่ยิ่งบูมมากเท่าไหร่ ก็ยิ่งทำให้อุปสงค์ข้าวในตลาดยิ่งพุ่งสูงตาม ด้วย“ซูชิ” หรือข้าวปั้น เป็นหนึ่งในเมนูฮิตของนักท่องเที่ยวที่มีข้าวเป็นองค์ประกอบหลัก ผนวกกับภาวะเงินเฟ้อที่ซ้ำเติมให้ราคาสินค้าพุ่งทะยาน
สำรวจข้าวที่วางขายในซุปเปอร์มาร์เก็ตญี่ปุ่นช่วงต้นสัปดาห์ที่ 4 ของเดือนเมษายน ราคาข้าวขนาดถุงละ 5 กก. เฉลี่ยตกอยู่ที่ถุงละ 4,220 เยน เพิ่มขึ้นจากสัปดาห์ก่อน3 เยน ปรับขึ้นต่อเนื่องเป็นสัปดาห์ที่ 16 และสูงกว่า 2 เท่าเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีที่แล้ว
ภาวะการณ์นี้บีบให้คนญี่ปุ่นต้องปรับตัวโดยหันไปซื้อข้าวนอกที่ราคาถูกกว่าแทน สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนทัศนคติครั้งใหญ่ในหมู่ผู้บริโภคและภาคธุรกิจของญี่ปุ่นที่มีความพิถีพิถันและมีความภาคภูมิใจในพันธุ์ข้าวของตนเป็นอย่างมาก ที่อาจต้องเปิดใจยอมรับข้าวนอก
เครือซูเปอร์มาร์เก็ตยักษ์ใหญ่อย่าง Aeon เริ่มวางจำหน่ายข้าวผสมระหว่างข้าวอเมริกัน 80% กับข้าวญี่ปุ่น 20% ซึ่งราคาถูกกว่าข้าวในประเทศราว 10% หลังการทดสอบวางตลาดประสบความสำเร็จ ขณะที่ในปีนี้เครือร้านอาหารอย่างMatsuya และ Colowide เริ่มหันมาเสิร์ฟข้าวอเมริกัน 100%
อาราตะ ฮิราโนะ เจ้าของร้านอาหารญี่ปุ่นแห่งหนึ่ง เป็นหนึ่งในผู้ประกอบการที่ตัดสินใจหันไปใช้ข้าวพันธุ์ Calrose ที่นำเข้าจากอเมริกาแทน แม้ในปีนี้ข้าวนอกพันธุ์นี้จะมีราคาสูงขึ้นอีกเท่าตัวเมื่อเทียบกับเมื่อครั้งที่ ฮิราโนะ ตัดสินใจลองซื้อครั้งแรกในปีที่แล้ว แต่ก็ถือว่ายังถูกกว่าข้าวญี่ปุ่นอยู่มาก ฮิราโนะ บอกว่าร้านของเขายังไม่คิดจะกลับมาใช้ข้าวญี่ปุ่น เว้นแต่ราคาจะถูกลงกว่าข้าวนอก
หากญี่ปุ่นยังแก้ไม่ตกในปัญหาอุปทานข้าวไม่เพียงพอจริงๆ การผ่อนปรนการนำเข้าข้าวก็อาจเป็นหนทางหนึ่ง ยิ่งในภาวะที่รัฐบาลโดนัลด์ ทรัมป์ ยังตั้งแง่เล่นสงครามการค้ากับประเทศที่ได้เปรียบดุลการค้าสหรัฐ การเพิ่มโควต้านำเข้าข้าวสหรัฐของญี่ปุ่น ก็อาจเอื้อประโยชน์ให้ญี่ปุ่นใช้เป็นเบี้ยต่อรองในการเจรจาการค้าได้
ทว่าก็จะเป็นดาบสองคม เพราะนั่นย่อมจะกระทบชาวนาญี่ปุ่น รัฐบาลจึงต้องชั่งน้ำหนักผลได้ผลเสียให้ดี
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : คอลัมน์ไฮไลต์โลก : เมื่อ ‘ญี่ปุ่น’ ปรับตัวพึ่งข้าวนอก แก้ขาดแคลนข้าวในปท.
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.matichon.co.th