“ยาโอบิคุนิ” ตำนานภิกษุณี 800 ปีและเนื้อเงือกยาอายุวัฒนะญี่ปุ่น
เรารู้ดีว่าความตายเป็นสิ่งที่หนีไม่พ้น แต่มนุษย์เราก็ยังปรารถนาและแสวงหาชีวิตอันเป็นนิรันดร์มาโดยตลอด สะท้อนให้เห็นได้จากนิทานพื้นบ้านและเรื่องราวต่างๆ ทั่วโลก ที่มักหยิบยกความปรารถนานี้ขึ้นมาเป็นแก่นเรื่องอยู่เสมอ จะดีแค่ไหนถ้าเราสามารถมีชีวิตอยู่ได้โดยไม่มีวันแก่? ในบทความนี้จะชวนทุกคนมารู้จักกับคนญี่ปุ่นคนหนึ่งในเรื่องเล่าเก่าแก่ของญี่ปุ่นที่ว่ากันว่าได้พรแห่งชีวิตยืนยาวนั้นมาครอบครอง!
เปิดตำนาน “ยาโอบิคุนิ” ภิกษุณีผู้เป็นอมตะ
“ยาโอบิคุนิ” เป็นบุคคลในตำนานที่ถูกเล่าขานกันทั่วเกาะญี่ปุ่น เธอเป็นภิกษุณีที่ทานของวิเศษซึ่งว่ากันว่าเป็นเนื้อเงือกเข้าไป ทำให้เธอไม่มีวันแก่และตาย ว่ากันว่าเธอมีอายุยืนยาวถึง 800 ปีโดยมีหน้าตาเหมือนสาวรุ่น ผิวเต่งตึงไม่ต้องพึ่งโบท็อกซ์อยู่ตลอด! โดยวัฒนธรรมญี่ปุ่นมีความเชื่อว่าเงือกคือสัญลักษณ์แห่งความเป็นอมตะ และใครก็ตามที่ได้กินเนื้อเงือกเข้าไปจะไม่มีวันตาย! แต่เงือกในความเชื่อญี่ปุ่นไม่ได้มีครึ่งล่างเป็นปลา และครึ่งบนเป็นคนเหมือนแอเรียลหรือนางสุพรรณมัจฉา แต่มีตัวเป็นปลาและมีหัวเป็นคน หน้าตาตามภาพด้านล่างเลยค่ะ (ใครจะกินใครกันแน่!?)
美人魚夢想幻滅…..
【日本民間傳說 吃人魚肉的八百比丘尼】http://t.co/JmDFRtAEmQ pic.twitter.com/LKIPGI9S7F
— 觸mii (@Truemii2021) June 5, 2015
ชื่อ “ยาโอบิคุนิ (八百比丘尼)” ประกอบด้วยคำว่า“ยาโอ (八百)” หมายถึง 800 และคำว่า “บิคุนิ (比丘尼)” หมายถึง ภิกษุณี จึงแปลตรงตัวเป็นไทยได้ว่า “ภิกษุณีผู้มีอายุ 800 ปี” แต่นอกจากนี้ยังอ่านชื่อได้อีกแบบคือ “ฮัปเบียคุบิคุนิ (八百比丘尼)” ที่มีความหมายเดียวกัน ตำนานภิกษุณีผู้นี้และความเชื่อเรื่องยาอายุวัฒนะนี้ถูกดัดแปลงและนำเสนอทางสื่อเกม อนิเมะ และมังงะมากมายหลายเรื่อง แต่ตำนานฉบับออริจินอลนั้นเล่าสั้นๆ ว่า…
“กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีชายคนหนึ่งได้รับคำเชิญจากคนแปลกหน้าให้ไปทานอาหารที่บ้าน ระหว่างรออาหาร ชายคนนั้นบังเอิญผ่านไปที่ครัวและเห็นวัตถุดิบประหลาดวางอยู่บนเขียง มันเป็นปลาที่มีหัวเป็นคน! ใช่แล้ว มันคือเงือก! ชายคนนั้นรู้ดีว่า เขาต้องกินเมนูพิสดารนั้น จึงอ้างว่าจะเก็บกลับไปกินที่บ้านแทน ชะตากรรมจึงตกมาที่ลูกสาวของเขา เพราะเธอดันกินเนื้อเงือกนั้นไปโดยไม่รู้ตัว! ทำให้หญิงสาวได้ชีวิตอมตะไม่แก่ไม่ตายตั้งแต่นั้นมา เธอใช้ชีวิตมายาวนาน มองดูความตายมาพรากคนที่เธอรักไปคนแล้วคนเล่า เธอจึงตัดสินใจออกบวชชีและเดินทางไปทั่วญี่ปุ่น จนสุดท้ายเธอก็ได้มาถึงเมืองวากาสะ จ.ฟุคุอิ ในปัจจุบัน ซึ่งเป็นที่ที่เธอได้นั่งสมาธิบำเพ็ญพรตจนถึงแก่ชีวิตตามความเชื่อของนิกายเซ็น เชื่อกันว่าสถานที่ที่เป็นวาระสุดท้ายของภิกษุณีอมตะคือ ถํ้าภายในวัดคูอินจิ (空印寺, Kuinji-temple) เมืองวากาสะนั่นเอง”
こちらは福井県小浜市の空印寺にある、八百比丘尼が入定したという洞穴。
人魚の肉を食べて不老長寿になった八百比丘尼は、諸国を旅した末に故郷の若狭小浜へ戻り、この洞穴に入定したそうな。 pic.twitter.com/E0DUYqnCrx— 江藤学 (@etoogaku) May 3, 2023
ตำนานภิกษุณีผู้เป็นอมตะ x อุราชิมะทาโร่
ตำนานนี้แพร่ไปทั่วประเทศโดยเฉพาะในจังหวัดอิชิกาว่า จังหวัดฟุคุอิ และจังหวัดกิฟุ ทำให้รายละเอียดเนื้อเรื่องมีเวอร์ชั่นที่แตกต่างกันไปตามแต่ละภูมิภาค ขอยกตัวอย่างตำนานในมัลติเวิร์สของจังหวัดกิฟุ เพราะเรื่องราวไปผสมกับเรื่อง “อุราชิมะทาโร่” ที่เล่าเรื่องราวของชาวประมงหนุ่มจิตใจดีที่ช่วยชีวิตเต่า เลยได้รับทริปเที่ยววังมังกรใต้ทะเลเป็นการตอบแทนบุญคุณ
“กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีชายชื่อ “จิโรเบ” เปิดร้านขายสาเกอยู่ในหมู่บ้าน วันหนึ่งมีเด็กชายเดินมาที่ร้านและขอให้จิโรเบเติมสาเก 18 ลิตรลงในนํ้าเต้าลูกเล็กๆ ที่พกมา จิโรเบได้แต่คิดในใจว่า “นํ้าเต้าลูกเล็กแค่นั้น จะไปใส่สาเกตั้ง 18 ลิตรเข้าหมดได้ยังไง?” และแล้วความมหัศจรรย์ก็เกิดขึ้น เพราะนํ้าเต้าลูกเล็กๆ นั้นสามารถรับปริมาณสาเกได้ทั้งหมด! หลังจากแสดงอภินิหาร เด็กชายก็ได้เปิดเผยตัวตนที่แท้จริงว่าตนเป็นปลาที่อาศัยอยู่ในแม่นํ้า และขึ้นมาบนบกเพื่อเอาสาเกไปใช้ในงานเทศกาลที่วังมังกร (วังบาดาลใต้นํ้าตามตำนานญี่ปุ่น) เด็กชายตอบแทนสาเกของจิโรเบด้วยการเชิญเขาเข้าร่วมเทศกาล ขากลับจิโรเบได้รับกล่องจากเจ้าหญิงแห่งวังมังกร แน่นอนว่าไม่ใช่กล่องธรรมดา เพราะเป็นกล่องวิเศษที่ทำให้สามารถฟังภาษาสัตว์และแมลงได้ แต่มีข้อแม้คือห้ามเปิดกล่อง เพราะถ้าเปิดกล่องแล้วจิโรเบจะต้องตาย! จิโรเบก็รักษากฏนั้นมาตลอด จนวันหนึ่งที่เขาไม่อยู่บ้าน ลูกสาวของจิโรเบได้เปิดกล่องวิเศษนั้นออก ทำให้จิโรเบต้องตาย ในกล่องวิเศษนั้นมีเงือกตัวน้อยซ่อนอยู่ และเงือกน้อยตัวนั้นก็ถูกลูกสาวของจิโรเบเขมือบลงท้องไป หลังจากนั้นลูกสาวของจิโรเบก็อาศัยอยู่ที่ริมแม่นํ้ามาเสะ (馬瀬川, Maze-gawa) จ.กิฟุมาอย่างยาวนานกว่า 800 ปี”
เมืองวากาสะที่ภิกษุณีผู้เป็นอมตะมาเสียชีวิต พ้องเสียงกับคำว่า “ความเยาว์วัย” ในภาษาญี่ปุ่น และเป็นการเล่นคำที่แฝงความหมายให้ได้ไปขบคิดต่อ ประกอบกับความเชื่อที่ว่ากันว่าถ้ากินอาหารจากต่างโลกแล้วจะกลับมาโลกแห่งความเป็นจริงในปัจจุบันไม่ได้อีก ความเชื่อนั้นอาจจะเป็นสาเหตุที่ทำให้หลายคนเชื่อว่าเนื้อเงือกเป็นอายุวัฒนะ อ่านแล้วอยากลองทานดูไหมคะ? กินเนื้อเงือกหนึ่งครั้งประหยัดค่าโบท็อกซ์ตลอดไป ฟังดูเป็นเงื่อนไขที่คุ้มค่านะคะ แต่ก็อดคิดไม่ได้ว่าถ้าภิกษุณีรูปนั้นรู้ถึงสรรพคุณแสนวิเศษนี้ ท่านจะฉันมันหรือไม่?