ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET : ปวดหัวแบบคลัสเตอร์

4 พฤศจิกายน 2567 – ปวดศีรษะแบบคลัสเตอร์ คือ โรคแบบใด อาการเป็นอย่างไร ใครมีความเสี่ยงจะเป็น และหากเป็นแล้ว จะดูแลรักษาอย่างไร

ศูนย์ชัวร์ก่อนแชร์ ตรวจสอบกับ อ.นพ.ประกิต อนุกูลวิทยา อายุรแพทย์โรคระบบประสาท คลินิกโรคปวดศีรษะ สาขาวิชาประสาทวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย กรรมการชมรมศึกษาโรคปวดศีรษะ ภายใต้สมาคมประสาทวิทยาแห่งประเทศไทย

อาการปวดหัวแบบคลัสเตอร์ (Cluster Headache)

เป็นอาการปวดหัวรุนแรงข้างเดียวที่เกิดขึ้นเป็นช่วง ๆ ลักษณะเด่นคือ ปวดเหมือนมีอะไรทิ่มแทงในเบ้าตา หรือขมับข้างเดียว มักปวดมากจนทนไม่ไหว บางคนบอกว่าปวดรุนแรงกว่าไมเกรนเสียอีก

อาการ

• ปวดหัวข้างเดียว: มักปวดรอบ ๆ ดวงตา ขมับ หรือหน้าผากข้างเดียว

• ปวดรุนแรง: ปวดตุบ ๆ แปลบ ๆ เหมือนมีอะไรทิ่มแทง

• ปวดเป็นชุด: อาจปวดวันละหลายครั้ง แต่ละครั้งนาน 15 นาที – 3 ชั่วโมง

• มีอาการอื่นร่วมด้วย: เช่น

• ตาแดง น้ำตาไหล

  • คัดจมูก น้ำมูกไหล
  • เหงื่อออกที่หน้าผาก
  • หนังตาตก
  • รูม่านตาหด

สาเหตุ

ยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับ

• ความผิดปกติของสมองส่วนไฮโปทาลามัส: ซึ่งควบคุมการนอนหลับ การตื่น และจังหวะชีวภาพของร่างกาย
• พันธุกรรม: พบว่ามีการถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้

ปัจจัยกระตุ้น

• แอลกอฮอล์
• บุหรี่
• กลิ่นฉุน เช่น น้ำหอม ทินเนอร์ ควัน
• การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ เช่น อากาศร้อน ขึ้นที่สูง
• ความเครียด
• การอดนอน

การรักษา

• การรักษาในระยะเฉียบพลัน: เพื่อบรรเทาอาการปวด เช่น

• ออกซิเจน: สูดดมออกซิเจนความเข้มข้นสูง

  • ยาฉีด: เช่น sumatriptan
  • ยาพ่นจมูก: เช่น zolmitriptan

• การรักษาเพื่อป้องกัน: เพื่อลดความถี่และความรุนแรงของการปวด เช่น

• ยา: เช่น verapamil, lithium, corticosteroids

  • การผ่าตัด: ในบางกรณี เช่น การกระตุ้นเส้นประสาท การผ่าตัดทำลายเส้นประสาท

สิ่งที่ควรทำ

• หลีกเลี่ยงปัจจัยกระตุ้น
• พักผ่อนให้เพียงพอ
• จัดการความเครียด
• ปรึกษาแพทย์: เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้อง

สัมภาษณ์เมื่อ : 24 ตุลาคม 2567
ตรวจสอบข้อเท็จจริงโดย : พีรพล อนุตรโสตถิ์
เรียบเรียงโดย : ชยานิษฐ์ ผ่องใส