พบหลุมดำยักษ์เก่าแก่ที่สุด อายุมากถึง 13.2 พันล้านปี จนงงกันว่ามันเกิดขึ้นได้ยังไง?
พบหลุมดำเก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยพบมา! นักวิทยาศาสตร์เชื่อมีอายุเพียง 470 ล้านปีหลังจากบิ๊กแบงเท่านั้น ถ้าจักรวาลมีอายุ 13.7 พันล้านปี หลุมดำนี้ก็จะมีอายุมากถึง 13.2 พันล้านปี แถมยังมีขนาดใหญ่ยิ่งกว่าหลุมดำใจกลางทางช้างเผือกถึง 10 เท่า จนทำให้สงสัยกันว่ามันเกิดขึ้นได้ยังไง?
ด้วยการรวมพลังจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ 2 ตัวคือ เจมส์ เวบบ์ (JWST) และ Chandra X-ray Observatory ของ NASA ร่วมกับปรากฎการณ์เลนส์ความโน้มถ่วง (Gravitational lensing) ทำให้นักดาราศาสตร์มองเห็นวัตถุสุดแปลกประหลาดที่ชื่อว่า UHZ1 ซึ่งได้รับการยืนยันว่านั่นคือ หลุมดำมวลมหาศาลยิ่งยวด
“มันเป็นหลุมดำอย่างไม่ต้องสงสัย” Priyamvada Natarajan นักดาราศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเยลกล่าวเมื่อตรวจสอบผลการค้นหาผ่านรังสีเอกซ์ “คุณกำลังจับก๊าซที่ถูกดึงด้วยแรงโน้มถ่วงเข้าไปในหลุมดำจริง ๆ แล้วเร่งความเร็วขึ้นและมันก็เริ่มเรืองแสงในรังสีเอกซ์”
ด้วยการประเมินข้อมูลต่าง ๆ จาก JWST นักวิจัยก็สามารถวัดตัวเลขของสัตว์ร้ายตัวนี้ออกมาได้ มันเกิดขึ้นตอนที่จักรวาลมีอายุเพียง 3% ของอายุปัจจุบัน ทำให้มันมีอายุเพียง 470 ล้านปีหลังบิ๊กแบงหรือพูดในทางกลับกันก็คือ มันมีอายุ 13.2 พันล้านปีแล้ว เป็นหลุมดำที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่เคยพบกันมา
ทีมวิจัยประเมินกันว่ามันน่าจะมีมวลอย่างน้อย 10 ถึง 100 ล้านเท่าของมวลดวงอาทิตย์ ทำให้มันมีขนาดใหญ่ยิ่งกว่าหลุมดำ Sagittarius A* ที่อยู่ใจกลางกาแล็กซีทางช้างเผือกของเราซึ่งมีมวลอยู่ 4.6 ล้านเท่าของดวงอาทิตย์ ส่งผลให้ UHZ1 กลายสัตว์ร้ายขนาดใหญ่ตั้งแต่ยุดแรกเริ่มของจักรวาล
“มันเพิ่งจะเร็วเกินไปจริง ๆ ในจักรวาลที่จะมียักษ์ขนาดใหญ่นี้” Natarajan เสริม “น่าแปลกใจที่เรื่องนี้เกิดขึ้นได้จริง ๆ แล้วสิ่งนั้นก็มากับกาแล็กซีของมันตั้งแต่แรกเริ่มในจักรวาล”
นักวิทยาศาสตร์ยังไม่แน่ใจว่าหลุมดำขนาดใหญ่เหล่านี้เกิดขึ้นได้ยังไง มันอาจเกิดจากการชนกันของหลุมดำใหญ่หลาย ๆ หลุมรวมกัน ถ้าเป็นแบบนี้แสดงว่ามีหลุมดำอยู่อย่างมากมายในช่วงเริ่มต้นของจักรวาล และนั่นก็หมายความว่ามีดวงดาวหรือสสารมากมายด้วยเช่นกัน แต่ก็ยังไม่มีใครยืนยันอะไรได้
“มันเป็นวัตถุที่ค่อนข้างจาง และต้องขอบคุณโชคที่ทำให้ธรรมชาติขยายภาพให้เรา” Natarajan บอก “เราคาดหวังว่าหน้าต่างใหม่จะเปิดขึ้นในจักรวาล และฉันคิดว่านี่เป็นร่องรอยแรก”
FYI : เลนส์ความโน้มถ่วง (Gravitational lensing) คืออวกาศที่ถูกบิดเบี้ยวโดยแรงโน้มถ่วงมหาศาลซึ่งอาจเกิดจากกระจุกดาวฤกษ์ หรือกระจุกกาแล็กซี ทำให้อวกาศรอบ ๆ มันเบี้ยวโค้งเป็นวงกลมและขยายแสงที่อยู่ด้านหลังเหมือนแว่นขยาย ช่วยให้นักดาราศาสตร์มองเห็นได้ไกลขึ้น
ที่มา
https://iopscience.iop.org/article/10.3847/2041-8213/acf7c5
https://www.iflscience.com/oldest-black-hole-discovered…
https://apnews.com/…/oldest-black-hole-nasa-big-bang…
https://abcnews.go.com/…/oldest-black-hole-discovered…
Scientists discover oldest ever black hole and say it could explain universe's mysteries | Science & Tech News | Sky News
Photo : X-ray: NASA/CXC/SAO/Ákos Bogdán; Infrared: NASA/ESA/CSA/STScI; Image Processing: NASA/CXC/SAO/L. Frattare & K. Arcand