เตือนภัยหมูเถื่อน เสี่ยงโรคติดต่อจากสัตว์สู่คน บทเรียนจากบราซิล

"ดร.อนันต์" ยกบทเรียนจากบราซิล เตือนภัยหมูเถื่อน อาจเป็นแหล่งของโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนได้ โดยเฉพาะไวรัสไข้หวัดใหญ่จากสุกร

ดร.อนันต์ จงแก้ววัฒนา ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยนวัตกรรมสุขภาพสัตว์และการจัดการ ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) โพสต์เพจเฟซบุ๊ก Anan Jongkaewwattana ระบุว่า

ช่วงที่หมูเถื่อนเป็นข่าวที่สังคมสนใจประเด็นหนึ่งที่มีการพูดถึงคือ หมูเถื่อนอาจเป็นแหล่งของโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนได้ ตอนนั้นหลายคนมองไปที่โรค ASF ซึ่งเป็นโรคระบาดรุนแรงในสุกร แต่ความเสี่ยงการก่อโรคในคนน้อยมากหรือแทบจะไม่มีเลย

แต่มีไวรัสที่น่ากังวลกว่านั้นมากโดยเฉพาะหมูที่เลี้ยงในประเทศใหญ่อย่างบราซิลแล้วมีการบริหารจัดการที่ไม่ดีเพียงพอ งานวิจัยชิ้นนี้จาก Nature Communications ตีพิมพ์ออกมายืนยันข้อมูลที่น่าสนใจมากครับ

ทีมนักวิจัยจากประเทศบราซิล ได้เปิดเผยข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่จากสุกรสู่คน ในช่วงระหว่างปี 2563 ถึง 2566 โดยทีมนักวิจัยได้ตรวจพบผู้ป่วย 8 รายในรัฐพารานา ทางตอนใต้ของบราซิล ซึ่งติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ที่มักพบในสุกร

การค้นพบนี้เกิดขึ้นในพื้นที่ที่มีการเลี้ยงสุกรอย่างหนาแน่น โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่มีประวัติการสัมผัสใกล้ชิดกับสุกร ไม่ว่าจะเป็นเกษตรกรผู้เลี้ยงสุกร หรือผู้ที่ทำงานในโรงฆ่าสัตว์ เมื่อได้ทำการวิเคราะห์พันธุกรรมของไวรัสที่พบในผู้ป่วยทั้ง 8 ราย พบว่ามีความหลากหลายของสายพันธุ์ที่น่าสนใจ ประกอบด้วยไวรัสไข้หวัดใหญ่ชนิด H1N1, H1N2 และ H3N2 ซึ่งทั้งหมดมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดทางพันธุกรรมกับไวรัสที่พบในฝูงสุกรในบราซิล

การศึกษาพบว่า ผู้ป่วย 6 รายมีอาการไม่รุนแรง สามารถหายได้หลังได้รับการรักษา ในขณะที่ 2 รายมีอาการรุนแรง และหนึ่งในนั้นเสียชีวิต อย่างไรก็ตาม การติดตามผู้สัมผัสใกล้ชิดพบว่าการแพร่เชื้อระหว่างคนสู่คนยังอยู่ในวงจำกัด ไม่พบการแพร่ระบาดในวงกว้าง

รัฐพารานาเป็นพื้นที่ที่มีความน่าสนใจเป็นพิเศษ เนื่องจากเป็นหนึ่งในแหล่งผลิตสุกรที่สำคัญของบราซิล และมีระบบเฝ้าระวังโรคที่มีประสิทธิภาพ ทำให้สามารถตรวจจับการติดเชื้อข้ามสายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็ว การวิเคราะห์ทางห้องปฏิบัติการยังพบว่า ไวรัสที่ตรวจพบมีการกลายพันธุ์แตกต่างจากสายพันธุ์ที่ใช้ในวัคซีนป้องกันไข้หวัดใหญ่ในปัจจุบัน ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการพัฒนาวัคซีนในอนาคต

การศึกษายังได้เจาะลึกถึงลักษณะทางพันธุกรรมของไวรัส โดยพบว่าไวรัสเหล่านี้มีการผสมผสานยีนจากไวรัสไข้หวัดใหญ่หลายสายพันธุ์ ทั้งจากสุกร นก และมนุษย์ ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ที่เรียกว่า การจัดเรียงตัวใหม่ของสารพันธุกรรม (Genetic reassortment)

ผลการศึกษานี้ ยังชี้ให้เห็นความสำคัญของการเฝ้าระวังโรคอย่างต่อเนื่อง และการทำงานร่วมกันระหว่างภาคสาธารณสุขและปศุสัตว์ภายใต้แนวคิด สุขภาพหนึ่งเดียว (One Health) ซึ่งเน้นความเชื่อมโยงระหว่างสุขภาพของคน สัตว์ และสิ่งแวดล้อม การตรวจพบการติดเชื้อข้ามสายพันธุ์เหล่านี้ไม่ได้เป็นสัญญาณของภัยคุกคามร้ายแรง แต่เป็นตัวอย่างที่ดีของระบบเฝ้าระวังโรคที่มีประสิทธิภาพ และแสดงให้เห็นความสำคัญของการติดตามการกลายพันธุ์ของไวรัสอย่างต่อเนื่อง

การนำเข้าเนื้อหมูอย่างผิดกฎหมายจากบราซิลและประเทศอื่น ๆ โดยไม่ทราบแหล่งที่มาที่ชัดเจนนั้น จึงนับเป็นความเสี่ยงด้านสาธารณสุขที่ควรให้ความสำคัญ แม้ว่าไวรัสไข้หวัดใหญ่จากสุกรจะไม่สามารถมีชีวิตอยู่ในเนื้อสัตว์ที่ผ่านการแช่แข็งได้เป็นเวลานาน และความเสี่ยงในการติดเชื้อผ่านการบริโภคเนื้อหมูจะค่อนข้างต่ำ

แต่การนำเข้าอย่างผิดกฎหมายมักมาพร้อมกับการละเลยมาตรฐานความปลอดภัยทางอาหารและการควบคุมอุณหภูมิที่เหมาะสม ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงในการปนเปื้อนของเชื้อก่อโรคชนิดอื่นๆ ได้

ประชาชนควรหลีกเลี่ยงการซื้อเนื้อหมูที่มีราคาถูกผิดปกติหรือไม่มีแหล่งที่มาชัดเจน และควรเลือกซื้อเนื้อหมูจากแหล่งที่เชื่อถือได้ มีใบรับรองการนำเข้าถูกต้อง หากจำเป็นต้องบริโภคเนื้อหมู ควรปรุงให้สุกที่อุณหภูมิอย่างน้อย 70 องศาเซลเซียส และล้างมือให้สะอาดทุกครั้งหลังสัมผัสเนื้อดิบ

อ่านข่าวเพิ่มเติม

• อหิวาตกโรค VS ท้องเสียโนโรไวรัส อาการและแนวทางการรักษา
• RSV ไวรัสตัวร้าย ภัยเงียบที่ผู้สูงวัยก็เป็นได้
• สายพันธุ์ไข้หวัดใหญ่ ไวรัส H5N1-H1N1 ต่างกันอย่างไร ชนิดไหนแพร่เชื้อรุนแรงกว่ากัน

ติดตามเราได้ที่

• เว็บไซต์ : https://www.thebangkokinsight.com/
• Facebook: https://www.facebook.com/TheBangkokInsight
• X (Twitter): https://twitter.com/BangkokInsight
• Instagram: https://www.instagram.com/thebangkokinsight/
• Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCYmFfMznVRzgh5ntwCz2Yx