ทั่วโลกผวา! “จีน” ระงับส่งออกแร่หายาก–แม่เหล็ก ค่ายรถเตือนอาจหยุดผลิตกลางปีนี้

ผู้ผลิตรถยนต์ยักษ์ใหญ่จากสหรัฐฯ ยุโรป อินเดีย และญี่ปุ่น ออกโรงเตือนพร้อมกันว่าการที่ จีน ระงับส่งออกแร่หายากและแม่เหล็กอาจทำให้สายการผลิตทั่วโลกหยุดชะงักภายในสิ้นฤดูร้อน หลังจีนชะลอการอนุมัติใบอนุญาตส่งออกอย่างเข้มงวด

วันที่ 4 มิถุนายน 2568 เวลา 10.21 น. สำนักข่าวรอยเตอร์รายงานว่า ความวิตกกังวลเกี่ยวกับการผูกขาดของจีนในตลาดแร่หายากเพิ่มสูงขึ้น หลังบริษัทรถยนต์ระดับโลกหลายแห่งรวมตัวกันกับผู้ผลิตสหรัฐแสดงความกังวลว่าการที่จีนจำกัดการส่งออกโลหะผสม แม่เหล็ก และแร่หายาก อาจทำให้เกิดความล่าช้าในการผลิต หรือถึงขั้นต้องหยุดสายการผลิต หากไม่มีทางแก้ไขอย่างรวดเร็ว

ผู้ผลิตรถยนต์เยอรมันเป็นกลุ่มล่าสุดที่ออกมาเตือนว่า การจำกัดการส่งออกของจีนอาจทำให้โรงงานต้องปิดตัว และกระทบต่อเศรษฐกิจท้องถิ่น หลังจากเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ผู้ผลิตรถยนต์ไฟฟ้าจากอินเดียก็ออกมาแสดงความกังวลในลักษณะเดียวกัน

เมื่อเดือนเมษายน จีนตัดสินใจระงับการส่งออกแร่หายากและแม่เหล็กหลายชนิด ซึ่งส่งผลกระทบอย่างหนักต่อ ห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมรถยนต์ อากาศยาน เซมิคอนดักเตอร์ และยุทโธปกรณ์ทางทหารทั่วโลก การเคลื่อนไหวนี้เน้นให้เห็นถึงการครอบงำตลาดแร่หายากของจีน และถูกมองว่าเป็นการใช้อาวุธทางเศรษฐกิจ เพื่อเป็นเครื่องต่อรองในสงครามการค้ากับโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐ

ขณะที่ทรัมป์ได้ใช้มาตรการขึ้นภาษีอย่างหนักกับสินค้านำเข้าจากจีนเพื่อพยายามลดดุลการค้า และฟื้นฟูภาคการผลิตของสหรัฐฯ แต่ก็ต้องลดระดับภาษีลงบางส่วนหลังตลาดหุ้น พันธบัตร และค่าเงินเกิดความปั่นป่วน ซึ่งจีนโต้ตอบด้วยการขึ้นภาษีกลับ และใช้จุดแข็งด้านการควบคุมห่วงโซ่อุปทานที่สำคัญเป็นเครื่องต่อรอง เพื่อกดดันให้ทรัมป์ยอมถอย

แคโรไลน์ ลีวิตต์ โฆษกทำเนียบขาว เปิดเผยเมื่อวันอังคารว่า ประธานาธิบดีทรัมป์ และประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน คาดว่าจะมีการพูดคุยกันในสัปดาห์นี้ และประเด็นการระงับส่งออกแร่หายากจะเป็นหัวข้อสำคัญในการหารือ

“รัฐบาลสหรัฐกำลังติดตามความเคลื่อนไหวของจีนอย่างใกล้ชิดในแง่ของการปฏิบัติตามข้อตกลงการค้าเจนีวา (Geneva Trade Agreement)” พร้อมเสริมว่าเจ้าหน้าที่ของทั้งสองประเทศยังคงมีการติดต่อกันอยู่

ทรัมป์เคยกล่าวว่าการที่จีนไม่เร่งคลายมาตรการจำกัดแร่หายากนั้น อาจถือเป็นการละเมิดข้อตกลงการค้าระหว่างประเทศ

ทั้งนี้การขนส่งแม่เหล็กหายาก ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการผลิต รถยนต์ โดรน หุ่นยนต์ และขีปนาวุธ ถูกระงับในหลายท่าเรือของจีน ขณะที่ใบขออนุญาตส่งออกยังคงรอการอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแลของจีน สถานการณ์นี้สร้างความตื่นตระหนกทั้งใน บอร์ดบริหารของบริษัท และรัฐบาลต่าง ๆ จากญี่ปุ่นถึงสหรัฐ โดยเจ้าหน้าที่ต่างเร่งหาทางเลือกสำรองอย่างจำกัด ท่ามกลางความกลัวว่าการผลิตสินค้าสำคัญ เช่น รถยนต์ อาจหยุดชะงักภายในสิ้นฤดูร้อน

ฮิลเดการ์ด มูลเลอร์ ประธานกลุ่มล็อบบี้รถยนต์เยอรมนี กล่าวว่า “หากสถานการณ์ไม่คลี่คลายโดยเร็ว ความล่าช้าในการผลิต หรือแม้กระทั่งการหยุดสายการผลิต อาจเกิดขึ้นได้”

แฟรงก์ แฟนนัน ที่ปรึกษาอุตสาหกรรมแร่และอดีตผู้ช่วยรัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐด้านทรัพยากรพลังงาน ในยุคทรัมป์ กล่าวเสริมว่า “สิ่งที่เกิดขึ้นนี้ไม่น่าตกใจสำหรับคนที่ติดตามเรื่องนี้อย่างใกล้ชิด เรามีปัญหาด้านกำลังการผลิตในประเทศ และควรระดมความร่วมมือจากทุกภาคส่วนของรัฐบาลเพื่อเร่งพัฒนาและจัดหาแร่สำคัญให้ได้โดยเร็วที่สุด… เพราะจริง ๆ แล้วเราควรทำสิ่งนี้ตั้งแต่เมื่อวาน”

แหล่งข่าวเผยกับ Reuters ว่าผู้แทนจาก อินเดีย ญี่ปุ่น และยุโรป กำลังขอพบเจ้าหน้าที่จีนอย่างเร่งด่วน เพื่อขอให้จีนอนุมัติการส่งออกแม่เหล็กหายากโดยเร็ว โดยคณะนักธุรกิจจากญี่ปุ่นเตรียมเดินทางไปปักกิ่งช่วงต้นเดือนมิถุนายน เพื่อพบกับกระทรวงพาณิชย์ของจีน ด้านนักการทูตยุโรปจากประเทศที่มีอุตสาหกรรมรถยนต์ขนาดใหญ่ ได้ขอพบกับเจ้าหน้าที่จีนเป็น “การประชุมฉุกเฉิน” หลายครั้งในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา และอินเดียเตรียมจัดทริปสำหรับผู้บริหารอุตสาหกรรมยานยนต์ใน 2–3 สัปดาห์ข้างหน้า หลัง Bajaj Auto เตือนว่า หากยังล่าช้า อาจส่งผลกระทบร้ายแรงต่อการผลิตรถยนต์ไฟฟ้าในประเทศ

เมื่อเดือนพฤษภาคม ผู้นำสมาคมการค้ารถยนต์ ซึ่งเป็นตัวแทนของบริษัทรถยนต์รายใหญ่ เช่น General Motors, Toyota, Volkswagen, Hyundai และอื่น ๆ ได้ส่งจดหมายถึงรัฐบาลสหรัฐ แสดงความกังวลต่อสถานการณ์นี้

Alliance for Automotive Innovation ระบุว่า “หากไม่สามารถเข้าถึงแร่หายากและแม่เหล็กเหล่านี้อย่างมั่นคง ซัพพลายเออร์ในอุตสาหกรรมรถยนต์จะไม่สามารถผลิตชิ้นส่วนสำคัญได้ เช่น ระบบเกียร์อัตโนมัติ มอเตอร์ เซ็นเซอร์ สายพานนิรภัย ลำโพง ไฟ กล้อง และระบบพวงมาลัยไฟฟ้า”

อ้างอิง : reuters.com

อ่านข่าวที่เกี่ยวข้องกับ สถานการณ์เศรษฐกิจจีน ทั้งหมด ได้ที่นี่