3 ศาสนสถาน นครศักดิ์สิทธิ์ “เยรูซาเลม” ศูนย์กลางข้อพิพาทอิสราเอล-ปาเลสไตน์
3 ศาสนสถาน ในนคร “เยรูซาเลม” เมืองศักดิ์สิทธิ์ที่สุดในโลก ที่มีกรณีพิพาทมากมายที่สุดเช่นกัน
กรุงเยรูซาเลม(Jerusalem) หรือ อัล-คุดส์ (Al-Quds) นอกจากจะเป็นนครประวัติศาสตร์อายุหลายพันปี ตัวแทนความหลากหลายทางเชื้อชาติและศาสนาแล้ว อาจนับได้ว่า เยรูซาเลม คือเมืองที่ “ศักดิ์สิทธิ์” ที่สุดในโลก เพราะเป็นแลนด์มาร์กสำคัญของ 3 ศาสนาของโลกอย่าง ยูดาห์ คริสต์ และอิสลาม
ความเป็น “นครศักดิ์สิทธิ์” ของกรุงเยรูซาเลมไม่ได้ถูกสถาปนาขึ้นอย่างลอย ๆ ความเกี่ยวโยงกับศาสดาและตำนานทางศาสนาคือบ่อเกิดพัฒนาการของสถานะดังกล่าว มีหลักฐานเชิงประจักษ์เป็นสถานที่สำคัญทางศาสนา หรือ ศาสนสถาน 3 แห่งในย่านเมืองเก่า ดังนี้
กำแพงร่ำไห้(Wailing Wall) สถานที่สำคัญทางศาสนาของชาวยิว กำแพงยักษ์อายุกว่า 2,000 ปีนี้เป็นส่วนที่หลงเหลือของพระวิหารศักดิ์สิทธิ์ของศาสนายูดาห์ที่ถูกทำลายไป เนื่องจากตั้งอยู่ด้านทิศตะวันตกของมัสยิดอัล-อักซอ จึงมีอีกชื่อว่า “กำแพงประจิม” (Western Wall)
กำแพงร่ำไห้ เป็นบริเวณที่ชาวยิวมาสวดอ้อนวอน อธิษฐาน ภาวนาต่อพระเป็นเจ้า และเป็นสัญลักษณ์ของการหวนคืนสู่แผ่นดินแห่งพันธสัญญาตามความเชื่อของชาวอิสราเอลด้วย
โบสถ์พระคูหาศักดิ์สิทธิ์ (The Church of the Holy Sepulchre) หรือชาวคริสต์ขนานนามว่า “โบสถ์แห่งการฟื้นคืนพระชนม์” ตั้งอยู่ในชุมชนชาวคริสต์ในย่านเมืองเก่า
โบสถ์แห่งนี้เป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สุดของชาวคริสต์ เนื่องจากมีความเกี่ยวข้องกับพระคริสต์ หรือพระเยซูโดยตรง เพราะอยู่ไม่ห่างจากบริเวณที่พระเยซูถูกตรึงกางเขน ภายในโบสถ์ยังประดิษฐานแท่นศิลาศักดิ์สิทธิ์ซึ่งเคยใช้วางพระศพของพระเยซู และเป็นจุดเก็บพระศพก่อนการคืนพระชนม์ในเวลาต่อมา
ใจกลางโบสถ์เป็นอาคารทรงกลมสร้างครอบหลุมพระศพ ก่อสร้างและมีพิธีสมโภชเมื่อ ค.ศ. 335 โดยชาวคริสต์จะมาเยือน โบสถ์พระคูหาศักดิ์สิทธิ์ แล้วนำหน้าผากแตะแท่นหินเพื่อรำลึกถึงพระเยซู
มัสยิดอัล-อักซอ(Al-Aqsa Mosque) และ โดมแห่งศิลา (Dome of the rock) 1 ใน 3 ศาสนสถานยอดนิยมของชาวมุสลิม รองจากนครมักกะฮ์และมะดีนะฮ์ ความศรัทธาที่ชาวมุสลิมมีต่อที่นี่ไม่ยิ่งหย่อนไปกว่านครมักกะฮ์ สถานที่ประกอบพิธีฮัจญ์ เพราะ “ต้องไปเยือนสักครั้งในชีวิต”
แม้จะผ่านการบูรณะหลายต่อหลายครั้ง แต่มัสยิดอัล-อักซอถือเป็นศาสนสถานเก่าแก่ที่สุดในศาสนาอิสลามที่ยังหลงเหลืออยู่ และถือเป็นต้นแบบสถาปัตยกรรมอิสลามยุคแรกเริ่ม
ส่วนโดมแห่งศิลาคือสิ่งปลูกสร้างที่มียอดเป็นโดมสีทอง ฐานเป็นอาคารทรงแปดเหลี่ยม สร้างขึ้นระหว่าง ค.ศ. 685-691 ตัวอาคารสร้างครอบแท่นศิลาศักดิ์สิทธิ์ หรือ “หินลอย” จุดที่เชื่อว่านบีมูฮัมหมัดเดินทางสู่ชั้นฟ้า
นอกจากนี้ บริเวณที่ตั้งของมัสยิดอัล-อักซอและโดมแห่งศิลา ยังเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ของศาสนายูดาห์เช่นกัน เพราะเคยเป็นที่ประทับของกษัตริย์โซโลมอนตามที่ระบุไว้ในพระคัมภีร์ไบเบิล
ตลอดประวัติศาสตร์อันยาวนานหลายพันปีของนครเยรูซาเลม ตั้งแต่การเข้ามาตั้งรกรากจนพัฒนาเป็นชุมชนเมืองของชาวคานาอัน ถูกสถาปนาให้เป็นศูนย์กลางอำนาจอาณาจักรอิสราเอลโบราณ ถูกพิชิตและปกครองโดยมหาอำนาจยุคโบราณครั้งแล้วครั้งเล่า กระทั่งจักรพรรดิคอนสแตนตินแห่งจักรวรรดิโรมันเปลี่ยนโฉมให้กลายเป็นเมืองของชาวคริสต์ราวศตวรรษที่ 4 ก่อนถูกจักรวรรดิเปอร์เซียเข้าครอบครองช่วงสั้น ๆ และเปลี่ยนมือไปสู่ยุคของชาวอาหรับมุสลิมในศตวรรษที่ 7 เยรูซาเลมแทบไม่ว่างเว้นจากสงครามและการแย่งชิงเลย
สายธารแห่งประวัติศาสตร์หล่อหลอมเยรูซาเลมให้กลายเป็นนครศักดิ์สิทธิ์ มีศาสนิกชนหลายศาสนาอาศัยอยู่รวมกัน “เยรูซาเลม”จึงเป็นทั้งอัญมณีแห่งความรุ่งโรจน์ของอารยธรรมมนุษย์ และเป็นทั้งชนวนเหตุแห่งความขัดแย้งของผู้คนนับครั้งไม่ถ้วน…
อ่านเพิ่มเติม :
- เปิดที่มาของ “ดวงดาวแห่งดาวิด” ดาวบนธงชาติอิสราเอล
- อิสราเอล พบ(ซาก)มัสยิดโบราณยุคแรกๆ อายุกว่าพันปีในทะเลทราย
อ้างอิง :
https://www.britannica.com/topic/Western-Wall
https://www.britannica.com/topic/Al-Aqsa-Mosque
https://www.touristisrael.com/holy-sites-in-jerusalem/45601/
https://www.touristisrael.com/church-of-the-holy-sepulchre/28951/
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 9 ตุลาคม 2566