เลือกซื้อ...พลอยดี ๆ เป็นเครื่องประดับ...สักชิ้น

คอลัมน์ แตกประเด็น

โดย ดวงกมล เจียมบุตร สถาบันวิจัยและพัฒนาอัญมณีฯ (GIT)

จะเลือกเครื่องประดับแท้ มีราคาสักชิ้น ก็มีความเสี่ยงถ้า…ไม่รู้จักร้าน แถมยังดูไม่เป็นอีก เทียบกับสมัยก่อนรุ่นพ่อ แม่ ปู่ ย่า ตา ยาย ซื้อเครื่องประดับเพราะเชื่อใจร้านค้า หรือรู้จักคนขาย แนะนำกันมาเป็นทอด ๆ อีกทั้งเพชรปลอม พลอยปลอม บางครั้งก็พอจะรู้ ๆ เพราะทำมาจากแก้วบ้าง พลาสติกบ้าง

เทคนิคสมัยโบราณที่เอาน้ำหยดลงบนหน้าพลอยแล้วดูว่าน้ำกระจาย คือของเก๊ น้ำยังคงรูปเป็นหยด เป็นของจริง หรือการเอามุกมาถู ๆ ที่ฟันดูว่าของแท้ต้องมีแรงต้าน วิธีพวกนี้เดี๋ยวนี้ใช้ไม่ได้แล้ว

เดี๋ยวนี้…บอกจริง ๆ ดูยากขึ้นทุกวัน

โดยเฉพาะพวกอัญมณีสังเคราะห์ที่ผลิตออกมาขายเยอะแยะมาก พวกนี้…เป็นอัญมณีที่ทำขึ้น ในห้องปฏิบัติการ มีโครงสร้างเป็นเพชร หรือพลอยจริง ต่างกันที่ไม่ได้เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เพราะฉะนั้นจึงตรวจสอบด้วยตาเปล่าได้ค่อนข้างยาก

หากมีความรู้เรื่องการดูอัญมณีเบื้องต้นไว้บ้าง อย่างน้อยก็เพื่อสร้างความมั่นใจให้ตัวเองระดับหนึ่ง แต่ถ้ามันราคา…แพงมาก ๆ ก็คงต้องเรียกหาใบ cert. เพราะจะมีทั้งรายละเอียด ขนาด น้ำหนัก ความใส มีการปรับปรุงคุณภาพหรือเปล่า ที่สำคัญมาจากแหล่งไหน เพราะนอกจากเราจะมั่นใจเรื่องคุณภาพแล้ว ยังสะท้อนไปถึงราคาด้วย อย่างพลอย ที่ผ่านการปรับปรุงคุณภาพ หรือที่เรียกง่าย ๆ ว่าเผามาแล้วราคาก็จะถูกกว่าที่เกิดตามธรรมชาติหลายเท่า หรือหากเป็นประเภทสังเคราะห์ ราคาก็จะถูกลงไปอีกกว่าครึ่งของราคาจริง

พลอยที่ราคาแพง ๆ ส่วนใหญ่จะเป็นพลอยเนื้อแข็ง เช่น ทับทิม ไพลิน มรกต วิธีดูง่าย ๆ คือ พลอยพวกนี้เกิดจากการทับถมของแร่ธาตุ ดังนั้น เมื่อส่องดูในเนื้อพลอยน่าจะเห็นตำหนิบ้าง…ถ้าเป็นภาษาของนักดูพลอยเขามักจะเรียก…ตำหนิว่า…มลทิน

มลทิน ควรจะมีลักษณะเป็นเส้นตรง หรือหักมุม แต่…ไม่ใช่เส้นโค้ง ยิ่งมีมลทินน้อยมาก ๆ สีสดใสราคาจะแพง…เว่อร์

มลทินเยอะ ราคาก็จะถูกลง แต่ถ้าใส…กิ๊งไม่มีรอยอะไรเลยให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่า…เก๊ หรือเป็นพวกพลอยเนื้ออ่อนที่มักไม่ค่อยมีตำหนิ

สำหรับมรกตเป็นพลอยที่มีมลทินเยอะโดยธรรมชาติ มีรอยแตกร้าว มีความเปราะสูง ถ้าเจอมรกตใส…เก๊ แน่นอน

ส่วนไพลินหรือพลอยสีน้ำเงินโดยทั่วไปจะมีตำหนิหรือมลทินที่มองเห็นได้ แต่ก็ควรระวังเพราะพลอยสังเคราะห์ก็ยังมีมลทินให้เห็นได้ เช่นกัน พลอยสีสวยใส ไร้มลทินหายากมาก ๆ และมีราคาแพงมาก ๆ ด้วย

นอกจากดูมลทินพลอยแล้ว ยังต้องดูสี เช่น ทับทิมต้องแดงสดใส ไม่มืดคล้ำที่คุณภาพดี ๆ ต้องมีสีแดงของเลือดนกพิราบ ทับทิมพม่าจะออกแดงชมพู ทับทิมสยามหรือทับทิมไทยมี

สีแดงค่อนข้างมืด อาจมีแกมม่วง แกมน้ำตาล หรือแกมส้ม เดี๋ยวนี้หายากมาก เพราะเหมืองทับทิมที่ขุดได้ในประเทศไทยร่อยหรอลงมาอย่างต่อเนื่อง ทับทิมซีลอนหรือทับทิมศรีลังกามีสีแดงอ่อน สว่าง ประกายสุกใสกว่าทับทิมพม่า และทับทิมสยาม ทับทิมแอฟริกา สีคล้าย ๆ ทับทิมพม่าแต่มีสีแกมส้ม หรือม่วง เป็นทับทิมที่ขายกันส่วนใหญ่ในตลาด ที่เรียก..

พลอยแอฟฯ ก็คือพวกที่มาจากแอฟริกานี่แหละ ส่วนใหญ่มาจากโมซัมบิก เคนยา แทนซาเนีย และมาดากัสการ์ ควรเลือกซื้อทับทิมสีแดงเลือดนก ถึงแดงแกมม่วงเล็กน้อย สีสดไม่ทึบ

ไม่ดูดำคล้ำ ส่องดูมีตำหนิเล็กน้อยทับทิมที่มีสีส้มปนหรือม่วงปนมาก ๆ ราคาจะถูกลง บางครั้งอาจมีการย้อมสีทับทิม ตรวจสอบง่าย ๆ โดยใช้ไม้พันสำลีจุ่มน้ำหรือแอลกอฮอล์ ถู ๆ ถ้ามีการย้อมสีจริง จะมีสีติดสำลีออกมา จริง ๆ เอาผ้าถู ๆ ก็พอ ขืนมัววิ่งไปหาแอลกอฮอล์ก็คงไม่ต้องทำอะไรแล้ว เผลอ ๆ เอาแอลกอฮอล์มาถูเข้าจริง ๆ เจ้าของร้านอาจจะโยนเราออกไปนอกร้านได้ง่าย ๆพลอยที่มีสตาร์หรือขาดาว ขาต้องเด่นชัด อยู่กึ่งกลางพลอย คมยาวจดขอบพลอย ปกติจะเป็นสตาร์ 6 ขา ถ้าเป็นพลอยสังเคราะห์ขาดาว

จะ…คมชัดผิดธรรมชาติ มองดูเหมือนลอย ๆ…อันนี้ต้องใช้ความรู้สึกดูร่วมไปด้วย

ส่วนไพลินที่ดีด้านหน้าพลอยควรเห็นสีน้ำเงินสดหรือแกมม่วง ไม่ใช่แกมเขียว ไม่ควรซื้อไพลินที่ใสสะอาดไร้มลทิน

สำหรับมรกตมักนิยมเจียระไนเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าตัดมุม มรกตที่ดีควรมีสีเขียวสดปานกลางถึงเขียวเข้มสีสม่ำเสมอทั่วทั้งเม็ด มีประกายนุ่มนวลเหมือนกำมะหยี่ไม่มีเหลือบเหลือง น้ำเงิน หรือขาวปน สีสดใส

เทคนิคง่าย ๆ แบบนี้…รู้ไว้บ้าง แต่ถ้าจะให้แน่ใจต้องขอดูใบ cert. ยิ่งจาก GIT ยิ่งมั่นใจได้

ไม่พลาดข่าวสารเศรษฐกิจ เจาะลึกทุกประเด็นทั้งภาครัฐ-เอกชน เพิ่มเราเป็นเพื่อนที่ Line ได้เลย พิมพ์ @prachachat หรือ คลิกลิงก์ https://line.me/R/ti/p/@prachachat
.
หรือจะสแกน QR Code ในรูป เราพร้อมเสิร์ฟข่าวเศรษฐกิจ-ธุรกิจถึงมือผู้อ่านทันที!