การค้าชายแดน-ผ่านแดนไทย เดือนกันยายน 2566 หดตัว 3.32%
การค้าชายแดนและผ่านแดนเดือนกันยายน 2566 หดตัว 3.32% ปัจจุบัน มีจุดผ่านแดนฝั่งไทยเปิดแล้ว 86 แห่ง จากทั้งหมด 95 แห่ง ขณะที่ประเทศเพื่อนบ้านเปิด 73 แห่ง เร่งกิจกรรมหนุนส่งออก
วันที่ 1 พฤศจิกายน 2566 นายรณรงค์ พูลพิพัฒน์ อธิบดีกรมการค้าต่างประเทศ เปิดเผยตัวเลขการค้าชายแดนและการค้าผ่านแดน เดือนกันยายน 2566 มีมูลค่าการค้าชายแดนและผ่านแดน 148,564 ล้านบาท ลดลง 3.32% เมื่อเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน
ขณะที่ การค้าชายแดนกับ 4 ประเทศ (มาเลเซีย สปป.ลาว กัมพูชา และเมียนมา) เดือนกันยายน 2566 มีมูลค่าการค้ารวม 75,704 ล้านบาท ลดลง 16.19% การค้าผ่านแดนไปประเทศที่สาม (จีน สิงคโปร์ เวียดนาม และประเทศอื่น ๆ) เดือนกันยายน 2566 มีมูลค่ารวม 72,860 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 15.03%
ทั้งนี้ การค้าชายแดนและผ่านแดน เดือนกันยายน 2566 มีมูลค่ารวมทั้งสิ้น 148,564 ล้านบาท ลดลง 3.32% เมื่อเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน แบ่งเป็นการส่งออกมูลค่า 87,480 ล้านบาท ลดลง 3.97% และการนำเข้ามูลค่า 61,084 ล้านบาท ลดลง 2.37% โดยไทยได้ดุลการค้าในเดือนกันยายน 2566 ทั้งสิ้น 26,396 ล้านบาท
การค้าชายแดนกับ 4 ประเทศ
การค้าขายแดนไป มาเลเซีย สปป.ลาว กัมพูชา และเมียนมา เดือนกันยายน 2566 มีมูลค่าการค้ารวม 75,704 ล้านบาท ลดลง 16.19% เมื่อเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน แบ่งเป็นการส่งออกมูลค่า 48,113 ล้านบาท ลดลง 15.69% และการนำเข้ามูลค่า 27,591 ล้านบาท ลดลง 17.03% โดยไทยได้ดุลการค้าชายแดนรวม 20,522 ล้านบาท
1) มาเลเซีย มูลค่าส่งออก 13,451 ล้านบาท (-19.41%) สินค้าส่งออกสำคัญ ได้แก่ เครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อื่น ๆ น้ำยางข้น และส่วนประกอบและอุปกรณ์ยานยนต์อื่น ๆ
2) สปป.ลาว มูลค่าส่งออก 12,489 ล้านบาท (-3.53%) สินค้าส่งออกสำคัญ ได้แก่ น้ำมันดีเซล น้ำมันสำเร็จรูปอื่น ๆ และน้ำตาลทรายขาว
3) กัมพูชา มูลค่าส่งออก 11,107 ล้านบาท (-26.62%) สินค้าส่งออกสำคัญ ได้แก่ เครื่องจักรกลและส่วนประกอบอื่น ๆ เครื่องดื่มอื่น ๆ และรถยนต์นั่ง (เครื่องสันดาปภายใน)
4) เมียนมา มูลค่าส่งออก 11,066 ล้านบาท (-9.99%) สินค้าส่งออกสำคัญ ได้แก่ น้ำมันดีเซล น้ำมันปาล์ม และน้ำมันสำเร็จรูปอื่น ๆ
การค้าผ่านแดนไปประเทศที่สาม
โดยส่งออกไป จีน สิงคโปร์ เวียดนาม และประเทศอื่น ๆ เดือนกันยายน 2566 มีมูลค่ารวม 72,860 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 15.03% เมื่อเทียบกับเดือนเดียวกันของปีก่อน แบ่งเป็นการส่งออกมูลค่า 39,367 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 15.69% และการนำเข้ามูลค่า 33,493 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 14.26% โดยไทยได้ดุลการค้าผ่านแดนรวม 5,874 ล้านบาท
- จีน มูลค่าส่งออก 22,401 ล้านบาท (+107.20%) สินค้าส่งออกสำคัญ ได้แก่ ทุเรียนสด ฮาร์ด ดิสก์ ไดรฟ์ และมังคุดสด
- สิงคโปร์ มูลค่าส่งออก 5,657 ล้านบาท (+7.52%) สินค้าส่งออกสำคัญ ได้แก่ ฮาร์ด ดิสก์ ไดรฟ์ เครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์อื่น ๆ และเครื่องยนต์สันดาปภายในแบบลูกสูบและส่วนประกอบ
- เวียดนาม มูลค่าส่งออก 3,228 ล้านบาท (-23.74%) สินค้าส่งออกสำคัญ ได้แก่ น้ำแร่น้ำอัดลมที่ปรุงรส อุปกรณ์กึ่งตัวนำ และลำไยแห้ง
- ประเทศอื่นๆ (เช่น ฮ่องกง สหรัฐ และญี่ปุ่น) มูลค่าส่งออก 8,082 ล้านบาท (-41.11%)
การดำเนินการเพื่อสนับสนุนการค้าชายแดน
การกำหนดยุทธศาสตร์การส่งเสริมการค้าและการลงทุนชายแดนและผ่านแดน ปี 2567-2570 และการทบทวนองค์ประกอบของคณะกรรมการส่งเสริมการค้าชายแดนและการลงทุนกับประเทศเพื่อนบ้าน ตามคำสั่งสำนักนายกรัฐมนตรี ที่ 65/2558 ลงวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2558 กรมการค้าต่างประเทศได้เชิญหน่วยงานภาครัฐและเอกชนที่เกี่ยวข้องกับการค้าชายแดนและผ่านแดน เข้าร่วมประชุมเมื่อวันที่ 12 ตุลาคม 2566 โดยที่ประชุมได้ร่วมกันพิจารณา ดังนี้
ร่างยุทธศาสตร์การส่งเสริมการค้าและการลงทุนชายแดนและผ่านแดน ปี 2567-2570 ซึ่งสอดคล้องกับยุทธศาสตร์กระทรวงพาณิชย์ในส่วนของการส่งเสริมการค้า ประกอบด้วย 4 ยุทธศาสตร์ย่อย ได้แก่
- พัฒนาขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยเพื่อเพิ่มมูลค่าการค้า
- ยกระดับศักยภาพและการอำนวยความสะดวกของด่านชายแดน
- ส่งเสริมและใช้ประโยชน์จากกรอบความตกลงและกรอบความร่วมมือต่าง ๆ
- ส่งเสริมการลงทุนในพื้นที่ชายแดนและประเทศเพื่อนบ้าน
โดยมีเป้าประสงค์หลักในการเพิ่มมูลค่าการค้าชายแดนและการค้าผ่านแดน เป็น 2 ล้านล้านบาท ในปี 2570 และมีคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนแต่ละยุทธศาสตร์ย่อย
ปรับปรุงองค์ประกอบและอำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการฯ ให้ครอบคลุมทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการขับเคลื่อนและแก้ไขปัญหาการค้าชายแดนและผ่านแดน โดยมีหน้าที่และอำนาจในการกำหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์ มาตรการและแนวทางการดำเนินการพัฒนาเพื่อส่งเสริมการค้าและการลงทุนชายแดนและผ่านแดน และติดตามผลการดำเนินงานของส่วนราชการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อให้เป็นไปตามนโยบายและยุทธศาสตร์
ตลอดจนส่งเสริมสนับสนุนภาคเอกชนและภาคประชาชนให้มีส่วนร่วมในการส่งเสริมการค้าและการลงทุนชายแดนและผ่านแดนให้มากขึ้น ทั้งนี้ ให้แก้ไขชื่อคณะกรรมการฯ เป็น “คณะกรรมการส่งเสริมการค้าและการลงทุนชายแดนและผ่านแดน”
การจัดตั้งศูนย์ให้บริการแบบเบ็ดเสร็จ (One Stop Service : OSS) ในจังหวัดที่มีมูลค่าการค้าชายแดนสูง โดยมีการบูรณาการการทำงานร่วมกันระหว่างหน่วยงานราชการในพื้นที่ เพื่ออำนวยความสะดวกด้านการค้าชายแดน/ผ่านแดนแบบครบวงจร มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องประกอบด้วย กรมศุลกากร สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง กรมวิชาการเกษตร กรมปศุสัตว์ กรมประมง และสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา เป็นต้น
โดยกำหนดเป้าหมายการดำเนินการระยะสั้น (3 เดือน) (Quick Win) ระยะกลาง (6 เดือน) และระยะยาว (1 ปีขึ้นไป) ซึ่งจังหวัดที่มีมูลค่าการค้ากับประเทศเพื่อนบ้านสูงและมีความพร้อมในการจัดตั้งศูนย์ OSS จำนวน 10 จังหวัด มีความพร้อมจัดตั้งได้ทันที 4 จังหวัด ได้แก่ เชียงราย ตาก ตราด และสงขลา และมีความพร้อมดำเนินการจัดตั้งได้ภายใน 3 เดือน 4 จังหวัด
ได้แก่ หนองคาย อุดรธานี นครพนม และมุกดาหาร ส่วนจังหวัดจันทบุรีอยู่ระหว่างขอใช้พื้นที่จากกรมป่าไม้ และจังหวัดสระแก้วอยู่ระหว่างก่อสร้างอาคารศุลกากรบ้านหนองเอี่ยน-สตึงบท คาดว่าจะสามารถจัดตั้งศูนย์ OSS ใน 2 จังหวัดดังกล่าวได้ในปี 2568
การติดตามการเปิดจุดผ่านแดนเพิ่มเติม เพื่อขนส่งสินค้าภายใต้มาตรการควบคุมการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ในช่วงเดือนสิงหาคม 2566-ปัจจุบัน มีจุดผ่านแดนฝั่งไทยเปิดแล้ว 86 แห่ง จากทั้งหมด 95 แห่ง ขณะที่ประเทศเพื่อนบ้านเปิด 73 แห่ง
ซึ่งกระทรวงพาณิชย์มีนโยบายผลักดันการเปิดด่านอย่างต่อเนื่อง ซึ่งรวมถึงการประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและประเทศเพื่อนบ้านให้เปิดด่านตรงข้ามกับที่ฝั่งไทยเปิดแล้วหรือมีความพร้อมที่จะเปิดด่าน
โครงการจับคู่กู้เงิน โดยร่วมมือกับ EXIM Bank และบรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อย (บสย.) ในการปล่อยสินเชื่อช่วยเหลือผู้ประกอบการที่อยู่ในห่วงโซ่การส่งออก รวมถึงผู้ประกอบการค้าชายแดน ซึ่ง ณ วันที่ 13 ตุลาคม 2566 มีผู้ประกอบการยื่นขอสินเชื่อ 1,689 ราย วงเงินรวม 6,607.9 ล้านบาท อนุมัติวงเงินแล้ว 1,649 ราย วงเงินรวม 6,444.9 ล้านบาท