ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET : ไซนัสอักเสบทำให้ตาบอด

“ไซนัส” เกี่ยวข้องกับดวงตาอย่างไร การเป็น “ไซนัสอักเสบ” จะส่งผลให้เกิดภาวะตาบอดได้อย่างไร มีวิธีการป้องกันและรักษาอย่างไรได้บ้าง ?

🎯 ตรวจสอบข้อเท็จจริงและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ รศ.นพ.ศักดิ์ชัย วงศกิตติรักษ์ ประธานวิชาการ ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย

คำว่า “ไซนัส” หมายถึง โพรงอากาศที่อยู่ภายในกระดูกบริเวณรอบ ๆ หรือใกล้เคียงกับจมูก มีอยู่ 4 กลุ่มใหญ่ ๆ ในแต่ละข้าง

ไซนัสที่ใหญ่ที่สุดอยู่ภายในกระดูกโหนกแก้ม (maxillary sinus) อีกกลุ่มหนึ่งมีอยู่หลายโพรง มีขนาดเล็ก และอยู่ระหว่างบริเวณโคนจมูก และหัวตาแต่ละข้าง (ethmoidal sinuses) ในกระดูกหน้าผากก็มีไซนัสภายใน (frontal sinus) และไซนัสที่อยู่ใต้ฐานกะโหลกศีรษะ (sphenoidal sinus) ด้วย

ไซนัสอักเสบ หมายถึงอะไร ?

เมื่อพูดถึง “ไซนัสอักเสบ” มักจะหมายถึงการอักเสบของเยื่อบุโพรงอากาศข้างจมูก ซึ่งอาจเป็นเพียงข้างเดียวหรือสองข้างก็ได้ มีทั้งการอักเสบติดเชื้อ และ/หรือ การอักเสบชนิดไม่ติดเชื้อก็ได้

ไซนัสอักเสบพบได้ในคนที่เป็นหวัดบ่อย เป็น ๆ หาย ๆ หรือคนที่มีโรคภูมิแพ้

นอกจากนี้ กรณีเด็กที่มีฟันบนผุ เชื้อโรคบริเวณฟันผุไปถึงรากฟัน ต่อเนื่องกับโพรงไซนัสของกระดูกบริเวณโหนกแก้ม อาจจะมีการคั่งค้างของสารคัดหลั่ง หรือแม้แต่เชื้อโรคที่อยู่บริเวณไซนัส จะทำให้เกิดไซนัสอักเสบได้

ในคนที่ “ไซนัสอักเสบ” มักจะมีอาการปวดตื้อ ๆ ถ้าเป็นไซนัสบริเวณกระดูกโหนกแก้ม ก็จะปวดบริเวณโหนกแก้ม

ถ้าเป็นไซนัสอักเสบบริเวณกระดูกที่อยู่ระหว่างตา 2 ข้าง หรือบริเวณหน้าผาก ก็จะรู้สึกปวด ๆ ตื้อ ๆ ตึง ๆ บริเวณนั้น หรือบางคนมีน้ำมูกหยดลงบริเวณคอเป็นระยะ ๆ

ไซนัสอักเสบ ส่งผลกับดวงตาอย่างไร ?

เชื้อโรคที่ทำให้เกิดไซนัสอักเสบมีโอกาสทะลุเข้าไปบริเวณกระดูกเบ้าตา ช่องเบ้าตา ซึ่งเป็นที่อยู่ของลูกตา ทำอันตรายเส้นประสาทที่มาเลี้ยงลูกตา ไม่ว่าจะเป็นเส้นที่เกี่ยวกับการมองเห็น หรือเส้นที่เกี่ยวกับการกลอกลูกตา ก็อาจทำให้เกิดภาวะตาบอดขึ้นมาอย่างเฉียบพลันได้

การสูญเสียดวงตาจากไซนัสอักเสบ ถือเป็นภาวะแทรกซ้อนที่มีความรุนแรงสูง โดยเฉพาะกลุ่มเสี่ยงที่อาจมีต้นเหตุมาจากเรื่องฟันผุ รวมทั้งในผู้ใหญ่ที่มีควาเสี่ยงติดเชื้อสูง เช่น ผู้ป่วยเบาหวานยิ่งต้องระมัดระวัง ถ้ามีอาการผิดปกติกับดวงตากรณีนี้ต้องรีบไปพบแพทย์หรือปรึกษาจักษุแพทย์ เพราะการอักเสบบริเวณโพรงกระดูกเบ้าตา ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงอย่างหนึ่งของคนที่เป็นไซนัสอักเสบ

รู้ได้อย่างไรว่า ไซนัสอักเสบกำลังส่งผลกับดวงตา

ในคนที่มีไซนัสอักเสบ มีอาการปวดบริเวณรอบดวงตา และรู้สึกเหมือนตา 2 ข้างไม่เท่ากัน มีลักษะปูด โปน มองเห็นภาพซ้อน กลอกตาได้ไม่สุด การมองเห็นภาพลดลง ก็อาจเป็นอาการที่บอกได้ว่าเกิดการอักเสบบริเวณกระดูกเบ้าตา ถ้ารุนแรงไปกระทบเส้นประสาทเกี่ยวกับการมองเห็น อาจทำให้สูญเสียดวงตา ถ้าไม่สามารถควบคุมการติดเชื้อบริเวณดวงตาได้ ก็อาจถึงขั้นต้องกวักเบ้าตาออกก็เป็นไปได้

เมื่อเป็นไซนัสอักเสบ โดยทั่วไปเชื้อโรคที่เข้าบริเวณเบ้าตาอาจใช้เวลาช่วงไม่กี่วัน ก็อาจทำให้เกิดการอักเสบรุนแรงบริเวณดวงตา

ป้องกันตาบอดจากไซนัสอักเสบ

ในคนที่มีความเสี่ยงจะเป็นไซนัสอักเสบ ไม่ว่าคนที่เป็นภูมิแพ้หรือฟันผุ ถ้ามีอาการผิดปกติของไซนัส ควรได้รับการรักษา เพราะการให้ยาฆ่าเชื้อและระบายหนองบริเวณโพรงเบ้าตา จะช่วยลดโอกาสสูญเสียดวงตาได้

การรักษาและลดปัญหาไซนัสอักเสบ นอกจากช่วยให้อาการคัดจมูก น้ำมูกไหล และปวดบริเวณใบหน้าดีขึ้นแล้ว ยังลดความเสี่ยงการเกิดภาวะตาบอดได้

สัมภาษณ์โดย พีรพล อนุตรโสตถิ์

เรียบเรียงโดย คมส์ธนนท์ ศุขอัจจะสกุล

ดูเพิ่มเติมรายการ ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET : ไซนัสอักเสบทำให้ตาบอด