ครบ 1 ปี "วันเฉลิม" ถูกอุ้มหาย พี่สาว บุกกระทรวงยุติธรรม ยธ.เผยความคืบหน้าคดี

เลขา รมว.ยุติธรรม รับหนังสือ "พี่สาว วันเฉลิม" ยันให้ความเป็นธรรมเต็มที่ กับครอบครัว อยู่ระหว่างประสานข้อมูลทางการกัมพูชา เพื่อติดตามความคืบหน้าคดี

จากกรณี วันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ ผู้ลี้ภัยทางการเมือง ได้หายตัวไปขณะแวะซื้อของหน้าอาคารที่พักในช่วงเย็น ในประเทศกันพูชา ของวันที่ 4 มิถุนายน 2563 กระทั่งล่าสุดวันนี้ (4 มิ.ย.) ครบรอบ 1 ปี การหายตัวของวันเฉลิม ซึ่งการหายตัวไปของเขา สร้างความคลางแคลงใจแก่ผู้คนในสังคม ว่าเหตุการณ์นี้ อาจเป็นการบังคับให้บุคคลสูญหาย ที่รัฐบาลไทย หรือ กัมพูชามีส่วนรู้เห็น หรือไม่?

วันนี้ (4 มิ.ย.) ที่กระทรวงยุติธรรม สิตานัน สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ พี่สาววันเฉลิม พร้อม แอมเนสตี้ ประเทศไทย ได้เดินทางมาที่กระทรวงยุติธรรม ถนนแจ้งวัฒนะ เพื่อยื่นหนังสือเปิดผนึกทวงถามความคืบหน้าทางคดีของนายวันเฉลิม โดยมีว่าที่ร้อยตรีธนกฤต จิตรอารีย์รัตน์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม เป็นผู้รับมอบหนังสือร้องเรียน

ปิยนุช โคตรสาร ผู้อำนวยการ แอมเนสตี้ ประเทศไทย เปิดเผยว่า วันนี้ครบรอบ 1 ปี การหายตัวของนายวันเฉลิม แต่กลับไม่ได้รับความยุติธรรมใด ๆ เห็นได้ชัดว่าทางการกัมพูชาล้มเหลวในการสอบสวนคดีเพื่อให้ทราบชะตากรรม และที่อยู่ของนายวันเฉลิม และยังไม่สามารถปฏิบัติตามพันธกรณีด้านกฎหมายที่จะต้องดำเนินการสอบสวนอย่างเหมาะสมต่อการบังคับบุคคลให้สูญหายที่เกิดขึ้นในครั้งนี้ได้

ทั้งนี้ แอมเนสตี้ จึงขอเรียกร้องให้กระทรวงยุติธรรม ผลักดันและให้คำมั่นเพื่อปรับปรุงร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมาน และการกระทำให้บุคคลสูญหายให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยการต่อต้านการทรมานและปฏิบัติหรือการลงโทษอันโหดร้ายไร้มนุษยธรรมหรือย่ำยีศักดิ์ศรี และอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ ตลอดจนเร่งรัดให้กรมสอบสวนคดีพิเศษ หรือ ดีเอสไอ และ สำนักงานอัยการสูงสุด

ร่วมกันดำเนินการสอบสวนและค้นหาข้อเท็จจริงอย่างรอบด้าน พร้อมเคารพสิทธิในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมของครอบครัวผู้สูญหาย และนำตัวคนผิดมาลงโทษตามกระบวนการยุติธรรมอย่างเป็นธรรม โดยขอให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ หรือ กสม. มีส่วนร่วมติดตามสอบสวนคดีอย่างใกล้ชิดด้วย

ขณะที่ ว่าที่ร้อยตรี ธนกฤต จิตรอารีย์รัตน์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม เปิดเผยภายหลังรับหนังสือ ว่า ขณะนี้กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ได้ตั้งคณะอนุกรรมการคัดกรองเพื่อติดตามบุคคลสูญหาย พร้อมทำหนังสือประสานติดตามคดีไปยัง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ กรมสอบสวนคดีพิเศษ หรือ ดีเอสไอ และสถาบันนิติวิทยาศาสตร์ เพื่อดำเนินการแล้ว ซึ่งคดีนี้เกิดขึ้นนอกราชอาณาจักรในทางกฎหมายจึงให้สำนักงานอัยการสูงสุดติดตามคดีดังกล่าวว่าเป็นคดีอาญาหรือไม่ และในส่วนของดีเอสไอ อยู่ระหว่างรอคำตอบที่ชัดเจนว่าจะทำเป็นคดีพิเศษได้หรือไม่

หลังจากได้ทำหนังสือส่งไปยังกระทรวงการต่างประเทศกัมพูชา เพื่อสอบถามการเดินทางเข้าออกประเทศของนายวันเฉลิม ส่วนการดูแลเยียวยานั้นกรมคุ้มครองสิทธิฯ มีกฎหมายรองรับในส่วนนี้อยู่แล้วพร้อมยินดีช่วยเหลืออย่างที่สุดหากพบว่าเป็นบุคคลสูญหายจริง ซึ่งต้องเป็นคดีที่เกิดขึ้นในประเทศด้วย

อย่างไรก็ตาม อยากให้ครอบครัวของนายวันเฉลิม ไม่ต้องกังวล และ ขอให้เชื่อมั่นในกระบวนการยุติธรรมของเรา เพราะตนได้รับคำสั่ง จากนายสมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม ให้เร่งติดตามความคืบหน้าทางคดีพร้อมให้ความเป็นธรรมกับทุกฝ่าย

หากย้อนไปเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2563 ช่วงเวลาเย็น โลกออนไลน์เริ่มมีกระแสข่าวสะพัด ถึงกรณีที่ผู้ลี้ภัยชาวไทยรายหนึ่ง ถูกอุ้มหายในประเทศกัมพูชา เกิดกระแสการตามหา และข้อเท็จจริงเริ่มปรากฎ เมื่อมีหลายสำนักข่าวเริ่มรายงานตรงกันว่า เมื่อเวลา 17.54 นาฬิกา ของวันที่ 4 มิถุนายน พ.ศ. 2563 วันเฉลิมถูกลักพาตัวบริเวณหน้าที่พักขณะลี้ภัยในกรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา โดยมีเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยของคอนโดมิเนียมพยายามเข้าไปช่วย แต่ถูกสกัดด้วยกลุ่มคนร้ายใช้อาวุธปืนข่มขู่

รายงานระบุว่า ระหว่างเกิดเหตุ พี่สาวกำลังโทรศัพท์คุยกับวันเฉลิม โดยได้ยินเสียงสุดท้ายว่า "โอ๊ย หายใจไม่ออก" ก่อนสายจะตัดไป และได้พยายามติดต่อกลับกว่าครึ่งชั่วโมง รวมทั้งติดต่อเพื่อนให้ช่วยตรวจสอบกับที่พักของเขาจึงทราบว่าหายตัวไปอย่างลึกลับ

และหลังกระแสข่าวนี้ถูกแพร่ออกไป มีผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์จำนวนมาก ออกมาแสดงความคิดเห็นและแสดงความเป็นห่วงต่อเขา แฮชแท็ก #saveวันเฉลิม ได้ขึ้นเป็นเทรนด์อันดับ 1 ของไทย รวมทั้งมีการตั้งข้อสังเกตุว่า เหตุการณ์นี้ อาจเป็นการบังคับให้บุคคลสูญหายที่รัฐบาลไทย หรือ กัมพูชามีส่วนรู้เห็น หรือไม่?

หน่วยงานสิทธิมนุษยชนต่าง ๆ รวมถึงพี่สาวของเขา เรียกร้องให้รัฐบาลไทยหรือกัมพูชา แสดงความรับผิดชอบต่อเหตุการณ์ดังกล่าวที่เกิดขึ้น รวมถึงมีการเรียกร้องให้รัฐบาลกัมพูชาลงมือสืบสวน ในขณะที่มูลนิธิกระจกเงา เผยแพร่โปสเตอร์ตามหาในฐานะ "คนหาย" และมีองค์กรนักศึกษาต่าง ๆ ออกแถลงการณ์ และจัดกิจกรรมเรียกร้องความเป็นธรรมจากกรณีดังกล่าว โดยต่อมากลายเป็นหนึ่งในสามข้อเรียกร้อง ในช่วงการเคลื่อนไหวทางการเมืองคือ "หยุดคุกคามประชาชน"

"วันเฉลิม" คือใคร?

วันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ เป็นนักกิจกรรม นักเคลื่อนไหวทางการเมือง และผู้ลี้ภัยทางการเมืองชาวไทย นอกจากนี้เขายังเป็นนักกิจกรรมและนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิมนุษยชน ประชาธิปไตย และการป้องกันเชื้อเอชไอวีในหลายประเทศ เขาเคยถูกคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เรียกรายงานตัว และดำเนินคดี พรบ.คอมพ์ เนื่องจากถูกกล่าวหาว่าเป็นแอดมินเพจ “กูต้องได้ 100 ล้าน จากทักษิณแน่ๆ” ซึ่งเป็นเพจแรกๆ ที่มีการเปิดเผยข้อมูลอีกด้าน ในกรณีการเผาเซ็นทรัลเวิลด์ ในช่วงการชุมนุมของกลุ่มคนเสื้อแดง เมื่อปี 53 รวมถึงข้อมูลอีกหลายกรณี ซึ่งส่วนใหญ่เป็นข้อมูลการทุจริต ในช่วงเวลาเดียวกันกับการมีรัฐประหารของ คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.)