สาววัย 29 ปลูกบัวปลดหนี้ ฟันรายได้เกือบแสนต่อเดือน
สำหรับในประเทศไทย ดอกบัวเป็นดอกไม้ที่ตลาดมีความต้องการสม่ำเสมอ โดยเฉพาะวันพระหรือวันสำคัญทางศาสนา บัวเป็นพืชที่เจริญเติบโตได้ดีในทุกพื้นที่ของประเทศไทย ทำให้เกษตรกรหลายจังหวัดมีการยึดปลูกบัวเป็นอาชีพหลัก และอีกข้อดีคือ การทำนาบัวสามารถดูแลรักษาง่ายกว่านาข้าว มีโรคแมลงรบกวนน้อย ปลูกครั้งเดียวเก็บเกี่ยวผลผลิตได้นาน และสามารถนำมาทำเงินได้หลากหลายรูปแบบแล้วแต่การจัดการวางแผน ทั้งในด้านของการตัดดอกขาย การขายฝักบัว ขายไหลบัว รวมถึงการทำเป็นแหล่งท่องเที่ยวก็ดีไม่น้อย
คุณสายธาร เหมือนใจ หรือ คุณแยม อยู่บ้านเลขที่ 4/1 หมู่ที่ 3 ตำบลบางใหญ่ อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี เกษตรกรวัยใส ต่อยอดอาชีพทำนาบัวของพ่อแม่ที่ทำมานานกว่า 30 ปี โดยการเข้ามาพัฒนาฟื้นฟูจากสถานการณ์ที่ทำให้กิจการของครอบครัวที่เกือบจะไปไม่รอด ให้กลับมาลืมตาอ้าปากได้อีกครั้ง จากการทำตลาดขายออนไลน์ จนสามารถปลดหนี้และมีเงินเก็บและต่อยอดซื้อที่ทำกิน สร้างครอบครัวได้ด้วยอาชีพปลูกบัวขาย
เน้นปลูกสายพันธุ์ฉัตรขาว-ฉัตรแดง
ตัดดอกขายควบคู่ขายต้นพันธุ์
คุณแยม บอกว่า ตอนนี้มีพื้นที่ทำนาบัวทั้งหมด 20 ไร่ โดยจะเน้นปลูกสายพันธุ์ฉัตรขาวและฉัตรแดงเป็นหลัก ส่วนบัวหลวงจะแยกให้แม่เป็นคนปลูกดูแล ซึ่งจุดเด่นของแต่ละสายพันธุ์จะมีความแตกต่างกันคือ พันธุ์ฉัตรขาวและฉัตรแดง เป็นสายพันธุ์ที่เหมาะกับการนำมาตัดดอกขายใช้ไหว้พระและขายเป็นต้นพันธุ์ ส่วนบัวหลวงนั้นจะเหมาะกับการเก็บฝักขายและขายเป็นไหลบัวที่นำไปสำหรับประกอบอาหาร ทำยำ ทำส้มตำ ในส่วนนี้จะงดการใช้สารเคมี โดยจะมีแม่ค้าประจำแถวบ้านอยู่ประมาณ 3 ร้าน และทำขายตลาดออนไลน์หรือคนที่ต้องการใช้ดอกบัวแบบเร่งด่วนก็สามารถโทร.มาสั่งล่วงหน้าได้
การปลูกบัวเพื่อตัดดอก
พื้นที่เหมาะสมควรเป็นที่ราบสม่ำเสมอ อยู่ใกล้แหล่งน้ำ การเตรียมพื้นที่สำหรับการทำนาบัวจะคล้ายกับการทำนาดำ โดยเริ่มจากการเอาน้ำออกให้แห้ง ยกคันดินโดยรอบพื้นที่ให้สูง ประมาณ 1-1.50 เมตร ปรับพื้นที่ให้เรียบ จากนั้นใช้รถไถตีดินให้เละ แล้วระบายน้ำเข้าให้สูงจากพื้น ประมาณ 20-30 เซนติเมตร แล้วจึงปักดำ ในระยะความห่าง 5 วาต่อ 5 ไหล หรือแล้วแต่ความสะดวกของแต่ละพื้นที่ แต่ถ้าหากประสบปัญหาน้ำขุ่น ให้พักน้ำทิ้งไว้สัก 2-3 วัน เพื่อให้น้ำนอนก้นก่อนแล้วถึงค่อยลงมือปลูก
การดูแลรักษา
การให้น้ำ หลังจากปลูกบัวในเดือนแรก ควรรักษาระดับน้ำให้ขังอยู่ในแปลงสักประมาณ 30 เซนติเมตร แล้วหลังจากนั้นรอให้ต้นแข็งแรงก่อนถึงจะปล่อยน้ำเพิ่มเข้าไปให้ลึกขึ้นมาอีกประมาณ 10 เซนติเมตร ซึ่งการปลูกบัวการให้น้ำถือเป็นเรื่องสำคัญ พยายามอย่าปล่อยให้น้ำแห้งจนเกินไป น้ำควรอยู่ในระดับลึกไม่เกิน 100 เซนติเมตร แต่ไม่ควรให้ต่ำกว่า 50 เซนติเมตร หรือใช้เข่าเป็นมาตรฐานการวัดระดับน้ำ คืออย่าให้ระดับน้ำต่ำกว่าเข่าเป็นอันใช้ได้
การใส่ปุ๋ย เมื่อบัวเริ่มตั้งตัวได้และแตกใบใหม่ก็จะเริ่มใส่ปุ๋ยยูเรีย 46-0-0 เพื่อเร่งราก เร่งหน่อ หลังจากนั้นนับไปอีก 10 วัน จะใส่ปุ๋ยอีกรอบ โดยใส่สูตร 25-7-7 อัตรา 1 กระสอบต่อ 1 ไร่
การเก็บดอก บัวเป็นพืชที่ปลูกง่าย อายุสั้น ที่สวนใช้เวลาปลูกจนถึงเก็บเกี่ยวประมาณ 2 เดือน มีการเก็บดอกแบบวันเว้นวัน 1 ไร่เก็บผลผลิตได้ครั้งละ 500 ดอก หลังจากเก็บเกี่ยวดอกเป็นเวลา 6 เดือน ต้นบัวจะเริ่มโทรม ผลผลิตจะลดลง จะมีวิธีบังคับให้ไหลแตกต้นใหม่ หรือภาษาชาวบ้านเรียกว่า ทุบ โดยการระบายน้ำออกให้แห้งแล้วใช้รถไถดะ แล้วปล่อยน้ำเข้าในแปลงอีกครั้ง บัวจะเริ่มแตกยอดใหม่และสามารถเริ่มเก็บดอกได้อีกครั้ง
ราคาผลผลิต ที่สวนคุณแม่เริ่มปลูกบัวเป็นอาชีพตั้งแต่สมัยราคาดอกบัวกำละ 4 บาท จนถึงปัจจุบันราคาดอกบัวขายได้กำละ 15-20 บาท หรือถ้าเป็นในช่วงวันพระหรือวันสำคัญทางศาสนาราคาดอกบัวจะขึ้นมาอยู่ที่ดอกละ 5 บาท โดยราคานี้เป็นราคาที่ขายตามกลไกตลาด มีการเช็กราคาจากตลาดกลาง และอีกช่วงที่ดอกบัวจะมีราคาแพงคือช่วงหน้าฝนและหน้าหนาว ราคาจะต่ำลงในช่วงหน้าร้อน จะเหลืออยู่ที่ดอกละ 2 บาท แต่เมื่อเทียบกับต้นทุนแล้วยังอยู่ในจุดที่คุ้มค่า ยังมีกำไรให้เหลือเก็บ เพราะบัวเป็นพืชที่ปลูกง่าย ใช้เงินลงทุนน้อย หากมือใหม่สนใจอยากจะปลูกบัวเป็นอาชีพเสริมก็ถือว่าน่าสนใจ มีพื้นที่เพียง 3-4 ไร่ ช่วยสร้างรายได้อย่างสบายๆ
ตลาดบัวตัดดอก ยังไปได้อีกไกล
เริ่มต้นหาตลาดจากร้านแหล่งใกล้บ้าน
เจ้าของบอกว่า ตลาดบัวตัดดอกยังไปได้อีกไกล สำหรับมือใหม่ให้เริ่มต้นจากการหาตลาดใกล้บ้านก่อน ด้วยวิธีการเดินเข้าไปสอบถามแม่ค้าร้านดอกไม้ด้วยตัวเอง เพราะอย่างไรแล้วการที่เราปลูกเองขายเอง การขนส่งย่อมง่ายกว่าการที่แม่ค้าต้องรับมาจากแหล่งใหญ่อยู่แล้ว และถ้าหากปลูกจนชำนาญแล้วให้ลองเพิ่มช่องทางทำตลาดออนไลน์ควบคู่กันไปด้วย อย่างที่สวนตอนนี้เน้นทำตลาดออนไลน์ โดยขายต้นพันธุ์เป็นหลัก และในอันดับถัดมาหากใครมีกำลังความสามารถก็สามารถพัฒนาต่อสร้างรายได้เสริมอีกช่องทาง ด้วยการปล่อยปลาลงไปเลี้ยงในบ่อบัวอีกได้ ถือว่าได้ประโยชน์ 2 ต่อ เพราะปลาที่ปล่อยลงไปเลี้ยงจะช่วยเข้าไปกำจัดวัชพืชที่ไม่ต้องการออกไป แต่มีข้อแม้ว่าต้องรอให้บัวโตแข็งแรงก่อน โดยปลาที่ปล่อยเป็นปลากินพืช ปล่อยให้เล็มหญ้า เล็มใบเน่าเสีย กินหนอนที่อยู่ใต้น้ำ ไม่ต้องให้อาหาร ซึ่งปลาที่เลี้ยงในนา คนจะชอบกินมากที่สุด เพราะเป็นปลาที่ไม่ได้ใช้หัวอาหารเลี้ยงสามารถจับมาขายได้อีก
“บางคนพูดว่าน้องก็พูดได้สิเพราะน้องเป็นมืออาชีพแล้ว แต่อยากให้มองย้อนกลับไปว่ากว่าเราจะผ่านจุดนั้นมาได้ ก็ผ่านการเป็นหนี้มาก่อน ก็ต้องสู้และศึกษาการตลาดควบคู่กันไปจนสามารถปลดหนี้ปลดสินได้จากการปลูกบัวนี่แหละ”
“ปลูกบัวขาย” อาชีพที่ไม่ควรมองข้าม
“ต้องบอกตรงๆ ว่าบัวเป็นพืชที่ไม่ควรมองข้าม เพราะได้พิสูจน์มากับตัวเองแล้วว่า บัวคือพืชที่ช่วยชีวิตครอบครัวแยม ช่วยปลดหนี้ ทำให้มีเงินซื้อที่ทำมาหากินเป็นของตัวเอง แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นก็ขึ้นอยู่กับการจัดสรรรายได้ของแต่ละคนด้วย เพราะในแต่ละเดือนรายได้อย่างต่ำของแยมจะอยู่ที่ประมาณ 6 หมื่นบาท ถึง 1 แสนบาท ซึ่งอย่างที่บอกไปเบื้องต้นว่าสามารถทำขายได้หลายอย่าง ทั้งตัดดอก ขายต้นพันธุ์ หรือถ้าช่วงไหนราคาดอกถูกก็ขายไหลควบคู่กันไป โดยราคาต้นพันธุ์ของที่สวนจะทำขายเป็นชุด เริ่มตั้งแต่ชุดเล็กมี 20 ไหล ไว้สำหรับทดลองปลูก แต่ส่วนใหญ่ลูกค้าจะสั่งซื้อเป็นชุดใหญ่ครั้งละ 200-300 ไหล ราคาอยู่ที่ 1,800 บาท พื้นที่ 1 ไร่ หากต้องการปลูกแบบสบายๆ จะใช้ไหลประมาณ 100 ไหล แต่ถ้าต้องการปลูกแบบสวยงามให้ปลูกถี่ขึ้นมาก็จะใช้ไหลประมาณ 200 ไหลต่อไร่ สำหรับพนักงานออฟฟิศหรือท่านใดที่กำลังมองหาอาชีพเสริมก็สามารถโทร.เข้ามาปรึกษาพูดคุยถึงเทคนิควิธีการปลูกกันได้” คุณแยม กล่าวทิ้งท้าย
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม หรือสนใจติดต่อซื้อต้นพันธุ์ไปปลูก สามารถติดต่อได้ เบอร์โทร. 099-630-0053 หรือติดต่อได้ที่เพจเฟซบุ๊ก : บัวชมพู เหมือนใจ