การเพาะพันธุ์ไก่แจ้ไทย ให้ได้สายพันธุ์แท้

คุณสง่า มาลัยทัต ผู้อนุรักษ์ไก่แจ้ไทย ด้วยความรัก หลงใหลในสีสันและท่วงท่าของไก่แจ้สายพันธุ์ไทยแท้ทำให้คุณสง่า ทำการรวบรวมเพาะพันธุ์ไก่แจ้ไทยเกือบ 12 สีเพื่อที่ให้คนรุ่นหลังได้ภาคภูมิใจในภูมิปัญญาของคนรุ่นก่อนที่มีความสามารถพัฒนาข้อด้อยทางพันธุกรรมมาเป็นข้อเด่นได้จนถึงทุกวันนี้

ไก่แจ้สายพันธุ์ไทยนับเป็นมรดกภูมิปัญญาและวัฒนธรรมของชาวไทยที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์ให้คงอยู่คู่กับประเทศนี้ตามตำราของคนโบราณไก่แจ้ไทยมีทั้งหมด 12 สีได้แก่ ไก่แจ้สีเบญจรงค์,ไก่แจ้สีโนรี,ไก่แจ้สีไก่ป่าเหลือง,ไก่แจ้สีกาบหมาก,ไก่แจ้สีกาบอ้อย,ไก่แจ้สีประดู่,ไก่แจ้สีไก่ป่าหูขาว,ไก่แจ้สีเหลืองดอกโสน,ไก่แจ้สีไก่ป่าเข้ม,ไก่แจ้สีเหลืองหางขาว,ไก่แจ้สีเหลืองลูกปลา,ไก่แจ้สีสร้อยสุวรรณ อายุไก่แจ้ไทยถ้าเลี้ยงให้ดีสามารถอยู่ได้เป็นสิบปี

การคัดเลือกพ่อ-แม่พันธุ์ไก่แจ้มีคำจำกัดความดังนี้ " หน้าดี สีสวย กระรวยตั้ง หางดก อกกลม สมส่วน ควรอนุรักษ์" การเพาะพันธุ์ไก่แจ้ไทยเมื่อเลือกสายพันธุ์แท้ลักษณะดีควรมีดังนี้ หน้าใหญ่ จักรหงอนลึกมีช่องไฟห่างพอดี 4-5 จักร ,สีถูกต้องตามสายพันธุ์ระย้าดกยาว หางตั้งตรง ,อกใหญ่ หลังสั้น กระเบนหางใหญ่และหางบาน ,ขากลางถึงยาว แข้งขาใหญ่อยู่สูงจากพื้นราว 1 ข้อนิ้วมือ

นอกจากลักษณะที่ดีแล้วควรจะดูพ่อ,ปู่,ย่า,พี่,น้องด้วยว่ามีลักษณะ สีสันเหมือนกันหรือไม่ถ้าเหมือนกันแสดงว่าสายพันธุ์นิ่งแล้วจากนั้นนำพ่อพันธุ์-แม่พันธุ์มาผสมพันธุ์กัน เมื่อได้ไข่ให้นำออกมาไว้นอกกรงเพื่อรอเข้าตู้ฟัก การทำลักษณะนี้จะเป็นการกระตุ้นให้แม่ไก่ออกไข่เพิ่มมากขึ้น สำหรับประสิทธิภาพการฟักถ้าฟักตามธรรมชาติย่อมดีกว่าการฟักด้วยตู้ไฟให้ความอบอุ่นฟัก หลังจากที่ได้ลูกเจี๊ยบแล้วต้องเข้ากรงอนุบาลเปิดไฟให้ความอบอุ่น หลังจากไก่อายุ 1 เดือนไปแล้วทำวัคซีนรวมให้กับไก่ทุกตัวเป็นการป้องกันโรคต่างๆในไก่ การทำวัคซีนควรทำปีละ 1 -2 ครั้ง การเพาะเลี้ยงไก่แจ้มิใช่จะสมบูรณ์100% ในทุกครั้งในแต่ละครั้งอาจมีไก่ที่ตรงตามสายพันธุ์ดั้งเดิมเพียงร้อยละ 10 เท่านั้นหรือบางครั้งอาจไม่มีเลยก็มี การจะดูว่าตรงสายพันธุ์ตามตำรารอบแรกจะดูที่ขาสั้นได้มาตรฐาน รอบที่ 2 รอดูหาง เลือกตัวที่หางได้ทรงสวย สุดท้ายเรื่องสีสันประจำพันธุ์อาจต้องใช้เวลา6-7 เดือนเลยทีเดียว กว่าจะได้ไก่สายพันธุ์ 100 ตัวอาจได้ไม่ถึง 10 ตัว ซึ่งความยากของการเพาะพันธุ์ไก่แจ้ไทยนั้นไม่ได้มีหลักประกันเลยว่าถ้าพ่อแม่สวยลูกจะต้องสวยเหมือนกัน
 

สำหรับไก่พื้นเมืองตราเอราวัณ อาหารเสริมมีข้าวเปลือก สำหรับไก่เล็กจำเป็นต้องใช้เครื่องบดให้ละเอียดเพื่อไก่เล็กจะได้จิกกินอย่างสะดวก การให้อาหารจะให้วันละครั้งในช่วงเย็น