เทคโนโลยีโบราณสุดล้ำ? วิจัยชี้ พีระมิดสร้างโดย 'ไฮตรอลิก'
‘ความล้ำของเทคโนโลยีโบราณ’ งานวิจัยใหม่เชื่อชาวอียิปต์โบราณสร้างพีระมิดที่เก่าแก่ที่สุดด้วย ‘ลิฟต์ไฮดรอลิก’ (Hydraulic Lift) หากเป็นจริง มันจะปฏิวัติมุมมองของเราทั้งหมดต่ออารยธรรมเก่าแก่นี้ แต่ยังไงก็ตามนักวิทยาศาสตร์บางคนไม่เห็นด้วยและให้ความเห็นอย่างรุนแรง
พีระมิดขั้นบันไดโจเซอร์ (Step Pyramid of Djose) นั้นเป็นพีระมิดที่เก่าแก่ที่สุดในบรรดาพีระมิดสำคัญทั้ง 7 แห่งอียิปต์ มันมีอายุกว่า 4,500 ปีโดยตั้งอยู่บนที่ราบสูงซัคคารา ซึ่งล้อมรอบด้วยโครงสร้างโบราณขนาดใหญ่หลายแห่ง และในตอนนี้สถานที่ดังกล่าวกลายเป็นที่ถกเถียงอย่างร้อนแรงขึ้นมาในทันทีทันใด
เมื่อทีมนักโบราณคดีจากสถาบันโบราณเทคนิค CEA ของฝรั่งเศสได้เผยแพร่รายงานใหม่ล่าสุดในวารสาร PLOS One ซึ่งมาจากการวิเคราะห์ภาพถ่ายดาวเทียม การวิเคราะห์ข้อมูลสารสนเทศ ข้อมูลลุ่มน้ำ และเทคนิคอื่น ๆ รว่มกัน พวกเขาเสนอว่า พีระมิดที่เก่าแก่ที่สุดแห่งนี้สร้างโดยเทคโนโลยีสุดล้ำหน้า
หากเรื่องราวดังกล่าวถูกต้อง มันจะเปลี่ยนความเข้าใจของเราทั้งหมดเกี่ยวกับความรู้ด้านวิศวกรรมศาสตร์ของชาวอียิปต์โบราณอย่างมาก และความรู้เหล่านี้ก็อาจเป็นพื้นฐานในการสร้างอนุสรณ์สถานขนาดใหญ่เช่น พีระมิดแห่งกิซ่า ในภายหลัง
#การค้นพบอันที่ 1 - เขื่อน
ห่างจากพีระมิดแห่งนี้ไปไม่กี่ร้อยเมตรนั้นมีกำแพงหินขนาดมหึมายาว 2 กิโลเมตรซึ่งมีชื่อเรียกว่า Gisr el-Mudir กำแพงแห่งนี้มีความลึกลับมาตั้งแต่การค้นพบครั้งแรก มันเป็นโครงสร้างที่เก่าแก่มา ก่อนหน้านี้นักวิทยาศาสตร์เคยตั้งสมมติฐานว่า กำแพงนี้ทำหน้าที่เป็นป้อมปราการ คอกวัว หรือเวทีเฉลิมฉลองของราชวงศ์ที่เสียหาย ซึ่งยังไม่มีแนวคิดใดได้รับการเห็นพ้องต้องกันในหมู่ผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่
และในตอนนี้ทาง ดร. Xavier Landreau ผู้เขียนผลการศึกษาจากสถาบันวิจัยกล่าวว่าพวกเขาขอเสนออีกหนึ่งตัวเลือก นั่นคือ เขื่อน ด้วยขนาดที่ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 15 ตารางกิโลเมตร นักวิจัยสรุปว่า Gisr el-Mudir นั้นเหมาะสมอย่างยิ่งที่จะทำหน้าที่เป็นเขื่อนกั้นน้ำซึ่งสอดคล้องกับข้อมูลด้านภูมิอากาศในสมัยโบราณ
“การค้นพบที่สำคัญประการแรกของเราคือ ที่ราบสูงซัคคาราถูกสร้างขึ้นใต้ลุ่มน้ำ” ดร. Landreau กล่าว “เมื่อคุณตรวจสอบหน้าตัดของผนัง คุณจะเห็นว่ามีลายเซ็นทางเทคนิคของเขื่อกันคลื่นแบบเปิดที่มีตัวกรองเปลี่ยนผ่าน”
พร้อมเสริมว่า “ถ้าให้ผู้เชี่ยวชาญด้านอียิปต์วิทยาดู พวกเขาอาจจะบอกว่า ‘ไม่ใช่ มันเป็นแค่ผนังแบบคลาสสิก’ แต่ถ้าให้แสดงให้นักศึกษาด้านชลศาสตร์ในปีที่ 2 หรือ 3 ดู พวกเขาก็จะบอกว่า ‘ใช่ แน่นอน เห็นได้ชัดว่าเป็นเขื่อน’”
#การค้นพบอันที่ 2 - สิ่งอำนวยความสะดวกด้านการบำบัดน้ำ
ภายในคูที่ล้อมรอบกลุ่มสิ่งก่อสร้างของโจเซอร์ นักโบราณคดีพบอีกแหล่งหนึ่งที่น่าทึ่ง มันเป็นร่องน้ำลึกที่มีความยาวประมาณ 400 เมตรและลึก 27 เมตร นักวิจัยเสนอว่าร่องน้ำนี้มีลักษณะทั้งหมดของโรงบำบัดน้ำ
ด้วยการวิเคราะห์รวมกับ Gisr el-Mudir ที่อาจถูกใช้เป็นแอ่งตกตะกอน แอ่งกักเก็บ หรือระบบบำบัดน้ำ จากนั้นจะส่งน้ำที่ผ่านทางร่องน้ำลึกนี้ไปยังที่ราบสูงซัคคารา ขณะเดียวกันก็ยังเป็นอแหล่งพลังงานน้ำสำหรับเทคโนโลยีอีกอย่างหนึ่งด้วยเช่นกัน
ดร. Landreau ได้ให้ความเห็นว่าแม้แนวคิดนี้จะดูเหมือน “เป็นสิ่งใหม่สำหรับโลกอียิปต์ แต่จริง ๆ แล้วแนวคิดนี้พบได้ทั่วไปมากในสาขาไฮดรอลิกและการกรองน้ำ ซึ่งเราสามารถพบโครงสร้างที่คล้ายคลึงกันมากในโลกโรมัน”
#การค้นพบที่ 3 - ลิฟต์ไฮดรอลิก
การค้นพบนี้กลายเป็นประเด็นที่ถกเถียงกันมากที่สุดและก็มีความโดดเด่นมากที่สุดเช่นกัน ทีมวิจัยอ้างว่า น้ำที่ไหลออกจากร่องลึกในการค้นพบที่ 2 นั้นอาจถูกใช้เพื่อเติมและระบบน้ำในหลุมลึกสองหลุ่มที่ทอดขึ้นผ่านใจกลางพีระมิดโจเซอร์ เพื่อขนส่งบล็อกก่อสร้างอาคารขนาดใหญ่ขึ้นไป
“ด้านล่างของระบบโจเซอร์มีเครือข่ายท่อที่น่าตื่นตาตื่นใจ” ดร. Landreau อธิบาย “มีท่อยาว 7 กิโลเมตรที่เจาะไว้ในหินทั้งหมด ซึ่งอยู่ลึกลงไปในใต้ดิน 28 เมตร เราไม่ทราบว่าใครขุด เมื่อไหร่ หรืออย่างไร (แต่ทั้งหมด) อยู่ใน 3 ตำแหน่งที่เป็นไปได้”
พร้อมเสริมว่า น้ำที่ไหลมาจากร่องลึกนี้จะไปเจอกับหินที่อุดตันไว้ ทำให้เกิดแรงดันสูงไปถึง 28 เมตร โดยอ้างว่าหลักฐานก็คือหลุมหินแกรนิตขนาดใหญที่มีฝาปิดหนัก 2.7 ตัน ซึ่งในตอนแรกนักโบราณคดีเชื่อว่านี่คือโลงศพของฟาโรห์ โจเซอร์ ที่เป็นผู้สร้างพีระมิด แต่พวกเขาไม่เจอมัมมี่ นักอียิปต์วิทยาจึงสัญนิษฐานว่าศพของพระองค์ถูกโจรขโมยไป
แต่ทางทีมวิจัยของ ดร. Landreau เห็นตรงข้ามอย่างสิ้นเชิง โดยระบุว่าหลุมนี้ไม่เคยเป็นโลงศพ แต่เป็นสิ่งที่ระบายน้ำ และเมื่อคำนวณการไกลของน้ำจาก Gisr el-Mudir กับร่องน้ำลึกแล้ว มันก็น่าจะแรงพอที่จะให้พลังกับระบบไฮดรอลิกได้
#ความเห็นจากนักอียิปต์วิทยาคนอื่น ๆ
นักอียิปต์วิทยาที่มีชื่อเสียงหลายคนปฏิเสธที่จะยอมรับงานวิจัยนี้ โดยกล่าวว่า “ทฤษฎีของทีมงานนั้นผิดอย่างสิ้นเชิง” และ “ไม่มีหลักฐานใด ๆ เลยที่บ่งชี้ว่าพีระมิดแห่งใดในอียิปต์จะใช้น้ำในการลำเลียงหิน”
ดร. Zahi Hawass นักอียิปต์วิทยาและอดีตรัฐมนตรีกระทรวงโบราณวัตถุของอียิปต์ ผู้ที่ขุดค้นสถานที่แห่งนี้มานานกว่า 12 ปีกล่าวว่าในขณะที่ค้นพบหลุมดังกล่าว (ที่ทีมวิจัยอ้างว่าเป็นลิฟต์ไฮดรอลิก) เขาค้นพบโลงศพ และคำจารึกที่อยู่ในหลุมนั้น ซึ่งไม่เคยพูดถึงอะไรที่เกี่ยวกับ ‘น้ำ’ เลย
“ช่องนั้นเป็นห้องฝังศพ ผมค้นพบโลงศพในห้องนั้น” ดร. Hawass บอก “ถ้าคุณบอกว่าช่องนั้นถูกใช้สำหรับน้ำ ตอนนี้คุณก็ควรจะเห็นหลักฐานของน้ำแล้ว แต่ไม่มีเลย มันคือช่องฝังศพ”
อย่างไรก็ตาม ดร. Landreau ยืนกรานโดยอาศัยข้อมูลภูมิอากาศในอดีตและการคำนวณไฮดรอลิกว่าทุกอย่างที่รายงานในการศึกษานี้ถูกต้อง อย่างน้อยก็ในทฤษฎี กระนั้นพวกเขาก็ยอมรับว่าไม่มีการค้นพบหลักฐานทางประวัติศาสตร์
ดังนั้น “เพื่อความก้าวหน้าของความรู้และวิทยาศาสตร์ เราต้องศึกษาความเป็นไปได้ดังกล่าว” ดร. Landreau ให้ความเห็นเพิ่มเติม
ที่มา
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0306690
https://www.popsci.com/science/pyramid-hydraulic-lift/
https://edition.cnn.com/…/egypt-pyramid…/index.html….
https://www.iflscience.com/did-the-egyptians-really-build…
Photo : Paleotechnic/PLOS ONE (รูปปกจาก Charles J. Sharp/Wikimedia Commons)