ในวันที่มืดหม่น เราจงมองหาแสงธรรม! 5 ข้อคิดนำทางชีวิตจาก 'องค์ดาไลลามะ'
ในยุคที่เทคโนโลยีกลายเป็นส่วนสำคัญของโลกมนุษย์ ทุกคนใช้ชีวิตตามจังหวะความเร็วของอินเตอร์เนต อยากมี อยากได้ อยากครอบครอง อยากเป็น กิเลสทุกอย่างถูกพัดพาเข้ามาสู่จิตใจอย่างทันควัน คงเป็นไปได้ยากที่เราจะอยู่โดยปราศจากทุกข์…
ในวันนี้ LINE TODAY ขอชวนทุกคนให้ปัดความคิดที่วุ่นวายออกจากหัวไปสักครู่ และมาสำรวจจิตใจของตัวเองไปพร้อม ๆ กับคติธรรมจาก 'องค์ดาไลลามะ' ผู้นำทางจิตวิญญาณของชาวทิเบตและนักคิดผู้ยิ่งใหญ่คนหนึ่งของโลก ซึ่งเป็นการสรุปความจากงานเสวนา Youth Dalogue with His Holiness the Dalai Lama ที่จัดขึ้นเมื่อวันที่ 7 มิถุนายน 2563 เป็นการหยิบยกประเด็นปัญหาต่าง ๆ ในสังคมมาถามและตอบ ระหว่างตัวแทนเยาวชนจากประเทศในอาเซียนและองค์ดาไลลามะผ่านแพลตฟอร์ม ZOOM ซึ่งหลายประเด็นน่าสนใจและสอดคล้องกับปัญหาที่หลาย ๆ คนน่าจะกำลังเผชิญอยู่ ทางผู้เขียนจึงขอหยิบยกประเด็นเหล่านี้มาแบ่งปันกันและหวังว่าหลังจากที่ท่านได้อ่านจนจบแล้ว แสงสว่างแห่งธรรมจะช่วยทำให้หลาย ๆ คนได้พิจารณาถึงปัญหาและช่วยหาทางออกให้กับช่วงเวลาที่มืดหม่นนี้ไปได้ไม่มากก็น้อย
1 | “ผมโดนให้ออกจากงานในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจตอนนี้ มันถือว่าเป็นผลกรรมของตัวผมเองหรือเปล่า ศาสนาสามารถช่วยให้เราผ่านพ้นช่วงโควิด-19 นี้ไปได้อย่างไรครับ”
เยาวชนหนุ่มจากมาเลเซียนำประเด็นนี้ขึ้นมาทูลถามองค์ดาไลลามะ ซึ่งสถานการณ์ที่น่าลำบากในช่วงนี้อาจเป็นอุปสรรคให้หลาย ๆ คนกำลังเครียดเช่นกับเจ้าของคำถาม องค์ดาไลลามะได้ทรงตอบว่าเขายังอายุน้อยอยู่ อนาคตยังอีกไกล อย่าเพิ่งปล่อยตนเองให้จมอยู่กับความสิ้นหวัง ให้ยึดเอาบุคคลผู้ยิ่งใหญ่ต่าง ๆ หรือผู้นำศาสนาเป็นแบบอย่าง ถึงแม้พวกเขาจะเผชิญกับอุปสรรคอันยิ่งใหญ่และร้ายแรงขนาดไหน แต่ก็ไม่ลดละความมุ่งมั่น เด็กหนุ่มเองก็ไม่ควรท้อแท้หรือจมอยู่ในทัศนคติที่สิ้นหวังเช่นกัน
2 | "ปัจจุบัน Cyber Bullying หรือการทำร้ายจิตใจบนโลกออนไลน์ถือเป็นปัญหาใหญ่ที่ส่งผลให้วัยรุ่นและเยาวชนคิดสั้นฆ่าตัวตาย ท่านมีคำแนะนำในการดูแลตัวเองอย่างไรเมื่อต้องเผชิญกับความคิดในแง่ลบบ้าง”
คำถามนี้ถูกเรียนถามโดยเยาวชนจากฮ่องกง ชี้ถึงปัญหาวัยรุ่นที่กำลังเกิดขึ้น องค์ดาไลลามะทรงแนะนำกลับว่าจงใช้มันสมองและสติปัญญาของเราเป็นเกราะป้องกันตัวเอง เพื่อเลือกที่จะฟังสิ่งใดแล้วเก็บนำมาคิดต่อหรือแยกแยะว่าคำพูดใดที่ควรเพิกเฉย
“อย่ามัวแต่เสียใจหรือจมปลักไปกับความคิดมัวหมอง ฟังคำวิจารณ์เพียงแค่ส่วนหนึ่ง และอีกส่วนให้พิจารณาด้วยตนเองว่าข้อเท็จจริงคือสิ่งใด เสมือนกับเวลาที่พระพุทธองค์ตรัสสอนพวกเราว่าไม่ให้เชื่อคำสอนของท่านทั้งหมด แต่ให้ไปพิสูจน์และไตร่ตรองด้วยตัวเอง” เหตุการณ์นี้ก็เช่นกัน อย่าปล่อยใจให้ไหลไปกับคำพูดของคนอื่นแต่ประคองอยู่บนสติและปัญญาของเรา
3 | "หากความสุขนอกกายไม่สามารถเติมเต็มได้ เราจะสามารถหาภาวะสงบทางจิตใจได้อย่างไรท่ามกลางความวุ่นวายของโลกปัจจุบัน "
"เวลาที่ร่างกายเราเจ็บป่วย เราต้องกินยาให้ถูกประเภทเพื่อที่จะรักษา กับใจก็เช่นกัน การหาความสงบต้องเริ่มจากการเข้าใจการทำงานของจิตใจและอารมณ์เสียก่อน" องค์ดาไลลามะทรงตอบคำถามของเด็กสาวจากอินโดนีเซีย และทรงแนะนำให้ลองเริ่มฝึกจิตด้วยการทำสมาธิ
"การที่เราให้เวลา พยายามที่จะปฏิบัติภาวนา ดูจิตตัวเอง โดยไม่ต้องไปรับอารมณ์ข้างนอกสามารถช่วยได้ กำหนดอายตนะทั้ง 5 ให้นั่งนิ่ง กดปุ่มหยุดตนเองเอาไว้ ค่อย ๆ ทำแล้วจะเริ่มรู้จัก เริ่มเห็นจิตของ ตนเอง ค่อย ๆ พัฒนาเครื่องมือในการที่จะวิเคราะห์ จิตจะมีพลังและจะวิเคราะห์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อาตมาขอยกหลักการในควอนตัมฟิสิกส์มาพูดถึง ซึ่งหากเจาะลึกในสิ่งที่ เราเห็นหรือสัมผัสได้ ปอกเปลือกลงไปจนถึงชั้นในที่สุด เราจะบอกได้ว่าสิ่งที่เห็น (appearance) กับสิ่งที่เป็นจริง (reality) ไม่เหมือนกัน
อารมณ์ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นจากสิ่งที่เราเห็น วิธีสะกดอารมณ์ที่ง่ายที่สุดเลยเป็นการคิดแบบเจาะลึกไปหาความเป็นจริง หากคิดได้ว่าทุกอย่างล้วนประกอบขึ้นด้วยอนุภาคที่เล็กกว่าฝุ่นผง เราจะไม่รู้สึกยึดติดกับอะไรเลย เฉกเช่นคำสอนที่ว่า "สุญญตา" หรือความว่างเปล่า ที่บอกเราทุกคนว่าสุดท้ายแล้วไม่มีอะไรที่เป็นอย่างที่เราเห็น"
4 | "มันคือความจริงที่ว่าสักวันหนึ่งเราก็ต้องตายจากโลกนี้ไป แต่จะทำอย่างไรให้กำจัดความกลัวที่จะต้องตายนั้นไปได้บ้าง"
ประเด็นที่น่าสนใจจากนักศึกษาชาวเวียดนามที่องค์ดาไลลามะทรงแนะนำว่าจงอย่าไปกลัวกับอะไรที่เราไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ แต่จงใช้ข้อจำกัดของอายุขัยมาเป็นแรงผลักดันให้เราใช้ชีวิตอย่างมีค่า "พระพุทธองค์ซึ่งเป็นผู้ที่ประเสริฐยังปรินิพพาน ผู้ยิ่งใหญ่คนอื่น ๆ ก็ตาย พวกเราก็ต้องตายเหมือนกัน สิ่งที่ควรคำนึงมากกว่าคือเราจะใช้ชีวิตอย่างไรให้มีความหมายระหว่างที่ยังมีลมหายใจอยู่ ถ้าเราต้องตายในอาทิตย์หน้า เรายังมีเวลาเหลืออยู่ไม่มาก แต่ถ้าเราใช้เวลานั้นไปกับการแบ่งปันสิ่งดี ๆ ให้กับเพื่อนมนุษย์ ตายไปเราก็จะไม่รู้สึกเสียดายหรือเสียใจ
5 | “ถึงจะมีกลุ่มคนที่พยายามส่งเสริมความกลมเกลียวในสังคมระหว่างคนจากต่างศาสนา ต่างความเชื่อ แต่ก็ยังมีลัทธิสุดโต่งที่ทำให้ความพยายามนี้ล้มเหลว พระองค์คิดว่าเยาวชนควรมีส่วนร่วมในการแก้ปัญหานี้อย่างไร”
คำถามจากอาสาสมัครชาวสิงคโปร์ที่สะท้อนสภาพสังคมที่แตกแยกในปัจจุบันทั้งด้านความเชื่อทางศาสนาและเชื้อชาติ ซึ่งองค์ดาไลลามะทรงชี้ว่านี่คือปัญหาของ modern education หรือระบบการศึกษาในปัจจุบันที่มุ่งไปทางด้านวัตถุแต่เพียงอย่างเดียว ผู้คนขาดวิชาที่จะช่วยให้พวกเขาได้สำรวจจิตใจตนเองและยึดติดอยู่กับความคิดที่ทุกอย่าง “เป็นของเรา” แม้แต่ในศาสนาพุทธเองก็ตาม เราแบ่งเป็นสายบาลี สายสันสกฤต หมวกแดง หมวกเหลือง นี่คือ “ความเชื่อ ความศรัทธา” ของฉัน “ศาสนา” ของฉัน เมื่อความคิดนี้ปกคลุมจิตใจ ศาสนาจึงกลายเป็นเครื่องมือที่ให้อำนาจทางการเมืองกับกลุ่มคนบางกลุ่ม และทำให้เกิดความแตกแยกในที่สุด
“พวกเราทุกคนคือพี่น้องกัน” องค์ดาไลลามะตรัส“ในเมืองลาดัก ชาวมุสลิม ชาวพุทธ และชาวคริสต์ เป็นมิตรที่ดีต่อกัน เวลาอาตมาไปเยี่ยมเพื่อน ทุกคนชวนกินอาหารมุสลิม เราก็รับนิมนต์เพราะคิดว่าอาหารเขาอร่อยดี พระทิเบตเข้าไปในร้านของมุสลิมสนทนากันฉันมิตรกันอย่างดี ศาสนาเป็นเรื่องของแต่ละบุคคล แต่สุดท้ายแล้ว เราก็เป็นมนุษย์เหมือนกัน”
สามารถชมวีดีโอแบบเต็มจากงานเสวนา Youth Dalogue with His Holiness the Dalai Lama ได้ที่นี่:
เสียงแปลสดเป็นไทย จากที่ท่านดาไลลามะพูดคุย Live Meeting กับเยาวชนจาก South East Asia กว่า 700 คน ในวันที่ 7 มิถุนายน…
โพสต์โดย Aloneape Aun เมื่อ วันอาทิตย์ที่ 7 มิถุนายน 2020
อ้างอิง