ทำไมสัญลักษณ์ทางการแพทย์เป็นรูปงูพันไม้เท้า?

เคยสงสัยไหมครับว่า ทำไมสัญลักษณ์ทางการแพทย์ต้องเป็นรูปงูที่พันไม้คทาหรือไม้เท้าด้วย โดยที่มาของเรื่องนี้มาจากตำนานสองเรื่องด้วยกัน

เริ่มต้นจากตำนานแรก มาจากเทพเฮอร์มีส (Hermes) ในตำนานปรัมปราของกรีก เฮอร์มีสเป็นเทพที่ทำหน้าที่ส่งสารระหว่างเทพเจ้ากับมนุษย์ (ปีกบนไม้เท้า) และเป็นผู้นำทางวิญญาณคนตายไปยังยมโลก (ไม้เท้า)

เฮอร์มีสยังเป็นเทพอุปถัมภ์ของนักเดินทาง ทำให้เทพองค์นี้มีความเชื่อมโยงกับการแพทย์ด้วย เพราะแพทย์ในสมัยก่อนต้องเดินทางไกลเพื่อไปเยี่ยมรักษาคนไข้

แล้วเฮอร์มีสได้ไม้เท้ามาจากไหน บ้างก็ว่าได้รับจากเทพอพอลโล ส่วนอีกเวอร์ชั่นหนึ่งบอกว่าเทพซุสเป็นผู้มอบไม้เท้าให้

เดิมทีไม้เท้านี้เคยพันด้วยริบบิ้นสีขาวสองเส้น แต่ต่อมาริบบิ้นดังกล่าวก็ถูกแทนที่ด้วยงู เนื่องจากเฮอร์มีสได้ใช้ไม้เท้าแยกงูสองตัวที่กำลังต่อสู้กัน จากนั้นงูก็ได้พันรอบไม้เท้าของเฮอร์มีสและอยู่อย่างสมดุลตั้งแต่นั้นมา

ส่วนอีกตำนานหนึ่งมาจากเทพที่ชื่อแอสคลีเปียส (Asclepius) ผู้เป็นเทพแห่งการรักษาและการแพทย์ โดยเป็นบุตรของเทพอพอลโลกับเจ้าหญิงโคโรนิส (Coronis)

ไม้เท้าของแอสคลีเปียสแตกต่างจากของเฮอร์มีส ตรงที่ของแอสคลีเปียสจะมีเพียงไม้เท้าและงูหนึ่งตัว ส่วนของเฮอร์มีสจะเป็นไม้เท้ามีปีกที่มีงูสองตัว

ตามตำนานเล่าว่า เทพซุสได้สังหารแอสคลีเปียสด้วยสายฟ้า จากการที่เขาชุบชีวิตคนตาย ที่ถือเป็นการทำลายสมดุลของโลก หลังจากนั้นซุสก็ได้นำวิญญาณของแอสคลีเปียสไปประดับเป็นกลุ่มดาว Ophiuchus หรือกลุ่มดาวคนแบกงู เพื่อระลึกถึงแอสคลีเปียส

นอกจากนี้ชาวกรีกยังมีความเชื่อว่า งูเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์และพิษของงูยังมีสรรพคุณทางการรักษา ที่สำคัญการลอกคราบของงูยังสื่อถึงการเกิดใหม่หรือการเริ่มต้นใหม่อีกด้วย

อ้างอิง

• Live Science. Why is the medical symbol a snake on a stick?. https://www.livescience.com/33104-why-is-the-medical-symbol-a-snake-on-a-stick.html