8 สัญญาณที่บอกว่าเรามีความยืดหยุ่นทางจิตใจ - หมอเอิ้น พิยะดา
ทำไมคนเรารองรับความเครียดได้ไม่เท่ากัน
ทำไมบางคนล้มแล้วลุกได้ในเวลาอันรวดเร็ว
ทำไมบางคนเจอปัญหาแค่ครั้งเดียวก็ไม่อาจลุกขึ้นมาใช้ชีวิตได้เหมือนเดิมอีกต่อไป
คำตอบคือเพราะเราแต่ละคนมีความยืดหยุ่นทางจิตใจ ( Resilience )ที่แตกต่างกัน
ความยืดหยุ่นทางจิตใจ( Mental resilience) คือกระบวนการพาจิตใจกลับมาสู่จุดสมดุล เมื่อเราเจอกับปัญหาหรือความเครียด ด้วยการปรับมุมมอง ปรับพฤติกรรมที่มีต่อปัญหาให้เป็นไปในเชิงบวกจนสามารถก้าวข้ามพ้นอุปสรรคไปได้
คนที่มีคุณสมบัติทางจิตใจเช่นนี้ ในทางจิตวิทยามองว่าคือคนที่มีจิตใจเข้มแข็งที่แท้จริง
ดังนั้นคนที่จิตใจเข็มแข็งจึงไม่ใช่คนที่ไม่รับรู้ความรู้สึก ไม่ยอมอ่อนแอ มีความเชื่อมั่นในตัวเองสูงตลอดเวลา
ไม่มีน้ำตาให้ใครเห็น แต่คนที่จิตใจเข็มแข็งคือคนที่มีความยืดหยุ่นต่อตัวเองและผู้อื่นและพร้อมเปลี่ยนวิกฤตเป็นโอกาสอยู่เสมอ
การมีความยืดหยุ่นทางจิตใจ ( Mental resilience) ยังช่วยให้เรามีความเคารพในตัวเอง พอใจกับชีวิตที่เป็นแม้ไม่สมบูรณ์แบบ ใช้ความสามารถที่มีอยู่ในตัวเองได้อย่างเต็มที่ และมีการตัดสินใจที่แม่นยำเมื่อต้องจัดการปัญหา ดังนั้นโอกาสในการจะเกิดปัญหาทางด้านสุขภาพจิต เช่น โรคซึมเศร้า หรือวิตกกังวลก็จะน้อยลง
แต่ไม่ใช่ว่า จะไม่มีความรู้สึกอะไร เมื่อเจอวิกฤตของชีวิตต่อให้เรามีความยืดหยุ่นทางจิตใจแค่ไหน
เราก็ยังเป็นคนธรรมดาที่ร้องให้ได้ เศร้าได้ ท้อได้ กังวลได้ โกรธได้
แล้วเราจะสังเกตตัวเองอย่างไรว่า เรามีต้นทุนของความยืดหยุ่นทางจิตใจหรือไม่ ?
8 สัญญาณของความยืดหยุ่นทางจิตใจแม้ว่าจิตใจกำลังเจอปัญหา
1. เดี๋ยวมันก็ผ่านไป ความคิดนี้อาจผุดขึ้นมาในช่วงเวลาที่เราไม่สบายใจเพราะการเข้าใจธรรมชาติของชีวิตว่า ชีวิตคือการเปลี่ยนแปลง
2. ทุกวิกฤตมีโอกาสซ่อนอยู่เสมอ ความคิดนี้เกิดจากพื้นฐานความเชื่อที่ว่าทุกอย่างที่ผ่านมาในชีวิตไม่ว่าดีหรือร้ายล้วนแล้วแต่มีความหมายเสมอ
3. พร้อมปรับเปลี่ยนมุมมองความเชื่อที่ยิ่งเชื่อชีวิตยิ่งแย่ เชื่อได้ก็เลิกเชื่อได้
4. รู้จักจัดการอารมณ์และการแสดงออกของตัวเองอย่างเหมาะสม เราทุกคนมีสิทธิ์คิดและรู้สึกแต่ไม่มีสิทธิ์เอาอารมณ์และความรู้สึกไปสร้างความเดือดร้อนให้คนอื่น
5. ให้ความสำคัญกับปัญหาที่จัดการได้แทนปัญหาที่จัดการไม่ได้ ปัญหาเป็นเรื่องปกติของชีวิต ปัญหามีทั้งแบบเราควบคุมได้และเราควบคุมไม่ได้ การพยายามจัดการสิ่งที่เราควบคุมไม่ได้จึงเป็นเรื่องเสียเวลา
6. ไม่มองตัวเองเป็นเหยื่อของปัญหาแต่เป็นผู้เลือกทางออกของปัญหา มองออกว่าคุณค่าในตัวเรากับปัญหาที่เจอเป็นคนละส่วนกัน
7. มุ่งมั่นและพร้อมรับผิดชอบในสิ่งที่ตัวเองตัดสินใจลงมือทำ เราเป็นเจ้าของชีวิตของเราเอง เรามีสิทธิ์เลือกและต้องรับผิดชอบสิ่งที่ตัวเองเป็นผู้เลือก
8. ปัญหามีไว้เรียนรู้และพัฒนาตัวเอง ถ้าไม่มีปัญหาก็จะไม่เกิดการเรียนรู้และการเรียนรู้คือกระบวนการของการเติบโต
ความยืดหยุ่นของจิตใจ มีทั้งโดยเกิดขึ้นเองและโดยการฝึกฝน ดังนั้น ไม่สำคัญว่าตอนนี้เรามีความยืดหยุ่นทางจิตใจหรือไม่ หากเพียงแค่เราเปิดใจและอยากฝึกฝน
เราทุกคนก็สามารถเป็นคนที่มีความยืดหยุ่นทางจิตใจได้
-
ติดตามบทความใหม่ ๆ จาก หมอเอิ้น พิยะดา ได้ทุกวันพฤหัสบดี บน LINE TODAY