บทเรียนโควิดปีชวด หลากธุรกิจตั้งแนวรับสู่ปีฉลู

การแพร่ระบาดของโควิด-19 ในรอบปี 2563 สร้าง “บทเรียนหน้าใหม่” ให้ภาคธุรกิจ หลายคนต้องเร่งปรับตัว พลิกบทบาทจากสิ่งที่ไม่เคยทำ เพื่อความอยู่รอด หลายคนเริ่มโผล่หัวขึ้นจากน้ำได้ แต่หลายคนยังปริ่มน้ำ และกำลังจะจมลง

“ประชาชาติธุรกิจ” ได้สำรวจสถานการณ์ภาคธุรกิจหลากหลายแวดวงที่กำลังเผชิญกับโควิด-19 ระลอกใหม่ที่ซัดเข้ามากระหน่ำว่าจะปรับตัวไปต่อกันอย่างไรในปี 2564

มหาชัยบทเรียน “ต่างด้าว”

นายอภิสิทธิ์ เตชะนิธิสวัสดิ์ ผู้บริหารกลุ่มบริษัทในเครืออนุสรณ์กรุ๊ป จ.สมุทรสาคร และนายกสมาคมการประมงนอกน่านน้ำไทย และประธานสภาอุตสาหกรรมจังหวัดสมุทรสาคร กล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ในกลุ่มแรงงานต่างด้าวในจังหวัดสมุทรสาครจำนวนมากครั้งนี้

ถือเป็นบทเรียนให้เจ้าของกิจการ ผู้ประกอบการธุรกิจต่อไปต้องให้ความสำคัญในการรับแรงงานต่างด้าว และการดูแลเรื่องที่พักอาศัยของแรงงานต่างด้าวให้มาก ขณะเดียวกันอยากให้ภาครัฐดำเนินการขั้นเด็ดขาดในการจัดการกับกระบวนการลักลอบนำเข้าแรงงานต่างด้าว เพราะเป็นต้นตอของปัญหาโควิดที่เกิดขึ้นในตอนนี้

สำหรับทิศทางเศรษฐกิจและกำลังซื้อในท้องถิ่นเองตอนนี้ค่อนข้างเงียบ เนื่องจากคนภายนอกไม่อยากเข้ามาในจังหวัดสมุทรสาคร คิดว่ามีการระบาดเต็มไปหมด แต่ความจริงเกิดขึ้นเพียงบางจุด คิดว่าต้องใช้เวลาอีกระยะหนึ่งกำลังซื้อภายในท้องถิ่นถึงจะฟื้นกลับมา เป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาในการเรียกความเชื่อมั่นกลับคืนมา

ภูเก็ตรออัดโปรหลังโควิดซา

นายภูมิกิตติ์ รักแต่งาม นายกสมาคมธุรกิจการท่องเที่ยวจังหวัดภูเก็ต กล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า ตอนนี้ประเทศไทยเริ่มมีการแพร่ระบาดรอบใหม่ทำให้คนไม่กล้าเดินทาง ขณะที่ผู้ประกอบการในภูเก็ตทุกคนตอนนี้มีภาระหนี้เก่า หนี้ใหม่ ซึ่งรัฐบาลต้องเข้ามาช่วยดูแล

เพราะตอนนี้ภูเก็ตมีโรงแรมเปิดเพียง 30% ซึ่งบางแห่งพอไปได้ บางแห่งเลือดไหลอยู่ ขึ้นกับสายป่านแต่ละคน อีก 70% ปิดชั่วคราว ยอมรับว่าสถานการณ์ตอนนี้คงมีพนักงานตกงานเพิ่มขึ้น ส่วนจะมีโรงแรมใดถึงขั้นเลิกกิจการหรือไม่ยังบอกไม่ได้

ตอนนี้ทุกคนสู้กันให้ถึงที่สุดแต่ต้องยอมรับความจริงว่า ธุรกิจไม่เหมือนเดิม สถานการณ์อย่างนี้เอกชนไม่สามารถยืนอยู่ได้ด้วยตัวเองเป็นเวลานาน เพราะกว่าสถานการณ์ทุกอย่างกว่าจะกลับมา คาดว่าต้องรอถึงปี 2565 ในระหว่างนี้ทางภาครัฐและสถาบันการเงินต้องเข้ามาช่วยดูแล

เช่น โครงการเราเที่ยวด้วยกัน โครงการคนละครึ่งถือเป็นโครงการที่ดี แต่ฝั่งประกันสังคมควรลดเงินสมทบลงมาอีกให้เหลือ 1% ตามที่ภาคเอกชนเสนอ

การท่องเที่ยวของประเทศไทยขึ้นอยู่กับปัจจัย 2 หลัก คือ 1.สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ภายในประเทศ หากควบคุมการระบาดได้คนจะกล้าเดินทางมากขึ้น แม้ว่ารายได้จากการท่องเที่ยวภายในประเทศเพียง 30% แต่ยังดีกว่าไม่ได้อะไร

2.ประสิทธิภาพของวัคซีน จะส่งผลในแง่ หากภายในไตรมาสแรกของปี 2564 คนที่ได้รับการฉีดวัคซีน เกิดอาการแพ้น้อยมาก ในปีหน้ามีการฉีดวัคซีนกันมากขึ้น เชื่อว่าสถานการณ์การท่องเที่ยวจะกลับไปสู่ช่วงก่อนเกิดโควิดได้ประมาณ 50% ภายในเดือนมกราคม 2565

“เป็นหน้าที่ของทุกคนในภูเก็ตต้องช่วยกัน ไม่ให้จำนวนผู้ติดเชื้อเพิ่มขึ้นมาก และคนติดเชื้อแล้วรักษาหาย เพื่อสร้างความมั่นใจให้คนที่จะเดินทางเข้ามาได้ระดับหนึ่ง ยอมรับว่าบรรยากาศตอนนี้ในหาดกะตะ กะรน ค่อนข้างเงียบก็ยอมรับมันไม่เหมือนเดิมอยู่แล้ว

ทั้งที่ปกติปีใหม่จะคึกคัก แต่วันนี้โดนชะลอไปพอสมควร แม้จะไม่ได้ถูกยกเลิกทั้งหมด เป็นเรื่องที่เข้าใจได้ หลายจังหวัดพบผู้ติดเชื้อ คนไม่ค่อยอยากเดินทาง แต่เราก็เข้าใจ เราก็ดูแลกันไป ตอนนี้การระบาดสำคัญก็ทุ่มเททรัพยากรไปช่วยกันก่อน แต่พอทุกอย่างเข้าที่เข้าทางรอจังหวะเหมาะสมก็ทำโปรโมชั่นกันใหม่ ชีวิตเป็นแบบนี้ ต้องสู้กันไป”

นครปฐมชี้รอบนี้ฟื้นไม่ยาก

นายองอาจ รัตนศิริมนตรี กรรมการผู้จัดการ บริษัท อกริคัลเจอร์ อีส ไลฟ์ จำกัด และเลขาธิการหอการค้าจังหวัดนครปฐม เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า การแพร่ระบาดโควิด-19 ระลอกใหม่ช่วงปลายปี 2563 ส่งผลให้เศรษฐกิจของจังหวัดกลายเป็นศูนย์อีกครั้ง

ถือว่าได้รับผลกระทบหนัก เพราะประชาชนส่วนใหญ่หันมาประกอบอาชีพค้าขายในช่วงไตรมาส 3-4 ของปี 2563 เป็นจำนวนมาก แต่การท่องเที่ยวหยุดชะลอตัวลง ภาพรวมเศรษฐกิจทั้งปีดูไม่ดีตามสถานการณ์โรคโควิด-19 แต่นครปฐมโชคดี เพราะที่ผ่านมาพึ่งพาตัวเองเป็นหลักรวมถึงค่าครองชีพค่อนข้างต่ำ ประชาชนมีกำลังในการซื้อสินค้า

สำหรับทิศทางแนวโน้มปี 2564 สิ่งสำคัญคือประชาชนภายในประเทศต้องเข้าใจกับสถานการณ์ของโรคโควิดว่าไม่ได้รุนแรง ถ้าหากไม่ตื่นตระหนก เศรษฐกิจจะกลับมาฟื้นตัวไม่ยาก ส่วนเรื่องของการส่งออก

คาดว่าจะได้รับผลกระทบคือกล้วยไม้ และปลาสวยงาม เพราะไม่ใช่สิ่งของจำเป็นในชีวิต ซึ่งตัวเลขอาจจะหายไปหรือลดลง ส่วนกำลังซื้อในจังหวัดประชาชนอาจจะเริ่มควบคุมปริมาณการจับจ่ายมากขึ้น

“อยากเสนอให้รัฐบาลแก้ไขปัญหาเรื่องของการประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ เกี่ยวกับการแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 เพราะตอนนี้รัฐบาลปล่อยให้มีข่าวเฟกนิวส์มากเกินไป ต้องยอมรับว่าประชาชนตื่นตระหนก ถ้าการสื่อสารกับประชาชนเป็นไปด้วยความไม่ชัดเจน อารมณ์การตกใจทำร้ายเศรษฐกิจมากที่สุด การแถลงข่าวทุกวันคือสิ่งที่ดี แต่ทีมสื่อในแต่ละจังหวัดต้องชัด

ต้องมีภาพประกอบที่เข้าใจได้ง่าย ส่วนมาตรการที่กำลังดำเนินการอยู่ เช่น โครงการคนละครึ่ง ถือว่าสามารถช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจได้ดี ส่วนโครงการช็อปดีมีคืน ถือว่าเป็นโครงการที่เข้าถึงยาก เพราะกลุ่มที่เข้าร่วมส่วนใหญ่น่าจะเป็นกลุ่มที่มีเงินในระดับหนึ่ง ถ้าต้องการกระตุ้นกำลังซื้อในกลุ่มนี้ คิดว่าควรจะเป็นการกระตุ้นเพื่อการลงทุน เช่น ซื้อที่ดินลดภาษี”

ใต้หวังยาง-ปาล์มพยุงเศรษฐกิจ

นายกวิศพงศ์ สิริธนนนท์สกุล กรรมการผู้จัดการ บริษัท เคแอนด์เค ซุปเปอร์สโตร์ เซาเทิร์น จำกัด (มหาชน) บริษัทค้าปลีกรายใหญ่ทางภาคใต้ เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า สถานการณ์แพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 รอบใหม่ที่เกิดขึ้นในหลายจังหวัดของประเทศไทย

ขณะนี้ยังไม่ส่งผลกระทบต่อกำลังซื้อ สำหรับทิศทางเศรษฐกิจปี 2564 คาดว่าช่วงไตรมาส 1-2 ของปี 2564 จะชะลอตัวลงไม่เติบโต เพราะบริษัทต่าง ๆ ชะลอแผนงานโครงการต่าง ๆ ไว้ก่อน

แต่คาดว่าน่าจะเริ่มขยับตัวเติบโตได้ดีขึ้นช่วงไตรมาส 3 และไตรมาส 4 โดยเฉพาะในพื้นที่ภาคใต้ปัจจัยที่จะสนับสนุนกำลังซื้อที่สำคัญ คือ ราคาสินค้าเกษตร เช่น ยาง ปาล์ม หากส่งออกได้ดี ราคาขยับตัวดี กำลังซื้อจะเกิดขึ้น จะส่งผลต่อธุรกิจการค้าโดยรวม

นายวัฒนา ธนาศักดิ์เจริญ ประธานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจพื้นที่ภาคใต้ หอการค้าไทย เปิดเผยว่า การแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ระลอกใหม่ คาดว่ายอดเงินคงไม่สะพัดเท่าที่ควร ตอนแรกช่วงวันหยุดยาววันที่ 29 ธ.ค. 63-2 ม.ค. 64 มียอดการจองเข้าพักโรงแรมเป็นจำนวนมาก ซึ่งผู้ประกอบการคิดว่าจะช่วยพยุงเศรษฐกิจได้หลังจากที่ไม่มีรายได้มานาน

แต่เมื่อมีการระบาดของโรคโควิด-19 ระลอกใหม่ ทำให้ประชาชนตื่นตระหนก ส่งผลให้มีการยกเลิกห้องพักที่มีการจองช่วงวันที่ 29 ธ.ค. 63-2 ม.ค. 64 กว่า 30-40% และไม่มียอดการจองห้องเพิ่ม สำหรับแนวโน้มเศรษฐกิจปี 2564 ตั้งแต่เดือนมกราคม หากรัฐบาลควบคุมพื้นที่การระบาดของโรคโควิด-19 ได้ คาดว่าการจับจ่ายใช้สอยและการท่องเที่ยวจะดีขึ้น

ด้านมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจของภาครัฐ อาทิ โครงการคนละครึ่ง สามารถกระตุ้นเศรษฐกิจได้ดี ก็ต้องรอลุ้นเฟส 3 ส่วนโครงการเราเที่ยวด้วยกัน 1 ล้านสิทธิ เพราะตอนนี้ 5 ล้านสิทธิแรกหมดไปแล้ว

ทั้งนี้ อยากฝากให้รัฐบาลใช้จ่ายงบประมาณปกติในการจัดซื้อจัดจ้างให้เร็ว ๆ เพราะว่าเป็นเม็ดเงินแหล่งเดียวของภาคใต้ที่ต้องอาศัยงบประมาณของรัฐในการกระตุ้นเศรษฐกิจ

เหนือส่งออกอาหารดีมานด์พุ่ง

นายองอาจ กิตติคุณชัย ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ซันสวีท จำกัด (มหาชน) หรือ SUN เปิดเผย “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า เศรษฐกิจไทยในปี 2564 มีทิศทางที่ค่อนข้างอ่อนไหวมาก จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่เกิดขึ้นมาใหม่อีกครั้งในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร

ถือเป็นปัจจัยกระทบที่สำคัญ ที่ทำให้การดำเนินธุรกิจในปีหน้าต้องรอบคอบและเพิ่มความระมัดระวังมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะภาคธุรกิจที่จะได้รับผลกระทบหนักคือ ภาคธุรกิจการท่องเที่ยวและธุรกิจบริการที่เกี่ยวเนื่องกับการท่องเที่ยว อย่างไรก็ตาม ในส่วนของภาคเกษตรอุตสาหกรรม

ซึ่งเป็นธุรกิจในกลุ่มสินค้าอาหาร ยังคงมีแนวโน้มและทิศทางที่ดี และนับเป็นสินค้าที่มีความจำเป็นในการบริโภค ซึ่งในสถานการณ์โควิด-19 ค้นพบว่า อาหารยังคงมีความต้องการเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

นายองอาจกล่าวว่า สำหรับ SUN ตลอดการดำเนินงานของปี 2563 ซึ่งอยู่ภายใต้สถานการณ์โควิด-19 ก็พบว่ายอดขายมีการเติบโตเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งนโยบายด้านการส่งออกที่สำคัญของ SUN คือ “Go West”

โดยพบว่ายอดขายในประเทศกลุ่มยุโรปเติบโตขึ้นราว 20-30% และเมื่อประเทศอังกฤษ (UK) แยกตัวออกเป็นอิสระจากยุโรป ก็จะสามารถเจาะตลาด UK ได้ง่ายและกว้างขึ้น ตลาด UK สามารถสั่งซื้อสินค้าจาก SUN ได้โดยตรงตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2564 โดยไม่ต้องผ่านยุโรปเหมือนในอดีตที่ผ่านมา ซึ่ง UK จะกลายเป็นตลาดใหม่ของ SUN

ทั้งนี้ แม้ธุรกิจในกลุ่มอาหารจะค่อนข้างมีทิศทางและการเติบโตที่ดีในปีหน้า แต่ SUN ก็ต้องเร่งปรับตัวให้ทันต่อสถานการณ์ เนื่องจากการแพร่ระบาดของโควิด-19 ทำให้ไม่สามารถเดินทางออกไปพบลูกค้าได้โดยตรง

ดังนั้นในปีหน้า SUN จะปรับรูปแบบการตลาดใหม่ โดยมุ่งเน้นบุกทำตลาดช่องทางออนไลน์เพิ่มมากขึ้น เพื่อเข้าถึงลูกค้าให้รวดเร็วและครอบคลุมมากที่สุดโดยตั้งเป้ายอดขายในปี 2564 จะเติบโตเพิ่มขึ้น 10-15%