ฉลามในสหรัฐฯ ฟักไข้ได้ หลังไม่เจอเพศผู้นาน 4 ปี

ไม่มีผู้? ไม่ใช่ปัญหา! สวนสัตว์บรูคฟิลด์ ในชิคาโก ประเทศสหรัฐอเมริกาฟักไข่ออกมาเป็นตัวอ่อนโดยไม่ต้องใช้การปฏิสนธิจากตัวผู้ หลังไม่ได้เจอเพศตรงข้ามมานาน 4 ปี

ฉลามตัวนี้มีชื่อสายพันธุ์ว่า ฉลามอินทรธนู (Hemiscyllium ocellatum) ได้อาศัยในสวนสัตว์อความเรียมแห่งนี้มาตั้งแต่ปี 2019 และไม่เจอกับตัวผู้อีกเลยตั้งแต่ตอนนั้น จนเมื่อวันที่ 1 พ.ย. 2023 ที่ผ่านมา เฟซบุ๊คของสวนสัตว์ได้ประกาศอย่างเป็นทางการว่าลูกน้อยของเธอฟักออกมาจากไข่แล้ว

“ฉลามอินทรธนูตัวนี้มีเรื่องราวที่น่าตื่นเต้นในวันฟักไข่” เจ้าหน้าที่สวนสัตว์ Brookfield เขียนในโพสต์ “สิ่งที่น่าสนใจที่สุดคือเอ็มบริโอ(ตัวอ่อน)ที่พัฒนาขึ้นมานี้ไม่จำเป็นต้องมีการปฏิสนธิกับตัวผู้ กระบวนการนี้เรียกว่า ‘Partheongenesis’ ซึ่งค่อนข้างหายากสำหรับสัตว์มีกระดูกสันหลังที่ซับซ้อนเช่นฉลาม”

ทางเจ้าหน้าที่กล่าวว่าลูก ๆ ของเธอฟักตัวออกมาตั้งแต่วันที่ 23 ส.ค. 2023 แล้ว แต่ยังไม่มีการประกาศเนื่องจากต้องการตรวจสอบและเฝ้าติดตามพัฒนาการของลูกน้อย จนตอนนี้มีการยืนยันเรียบร้อยแล้ว ซึ่งมีขนาดราว 13 ถึง 15 เซนติเมตร

Parthenogenesis ในภาษากรีกหมายถึง "การสร้างสรรค์ของพรหมจารี" (virgin creation) เป็นการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศในชนิดพันธุ์ที่มักจะสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศเป็นปกติ เช่นนก ฉลาม กิ้งก่า และงูในเลี้ยง

โดยเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา นักวิทยาศาสตร์ได้บันทึก Parthenogenesis ในจระเข้ครั้งแรก ซึ่งตัวเมียสามารถผลิตไข่ที่มีข้อมูลทางพันธุกรรมทั้งหมดที่จำเป็นต่อการสืบพันธุ์รุ่นต่อ ๆ ไปได้ แต่ในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมไม่สามารถสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศรวมถึงแบบนี้ได้ เนื่องจากต้องการมียีนบางอย่างที่มาจากสเปิร์มเท่านั้น

ทั้งที่ทำแบบนี้ แต่ทำไมธรรมชาติกลับสร้างการสืบพันธุ์แบบต้องใช้เพศเข้ามา? เหตุผลง่าย ๆ ก็เพราะ ‘ความหลากหลายทางพันธุกรรม’ การผสม DNA จากทั้งพ่อและแม่ช่วยให้ลูกมีพันธุกรรมที่สามารถรับมือกับสิ่งแวดล้อมได้หลากหลายและดีกว่ากว่า

การสืบพันธุ์แบบ Parthenogenesis นั้นเป็นเหมือนการ Copy > Paste พันธุกรรมของแม่มาทั้งหมด จึงมีความหลากหลายทางพันธุกรรมที่น้อย ดังนั้นสัตว์จึงมีลูกแบบนี้ในเฉพาะที่ขาดแคลนตัวผู้อย่างหนักเท่านั้น หรือพูดอีกอย่างว่าทำเพราะความจำเป็น

“ลูกฉลามที่เกิดจาก Parthenogenesis นั้นบอบบางอย่างมาก” Mike Masellis ผู้เชี่ยวชาญด้านการดูแลสัตว์ของสวนสัตว์บรูคฟิลด์กล่าว ดังนั้นพวกเขาจึงต้องมั่นใจว่าลูกน้อยจะมีชีวิตแล้วค่อยประกาศข่าว “เรายินดีที่จะรายงานว่าลูกฉลามอินทรธนูของเรากินอาหารได้ดี เช่น ปลาสับละเอียด หนวดหมึกสับ และอาหารทะเลสับละเอียดอื่น ๆ เรารอคอยที่แขกจะได้เห็นลูกฉลามตัวนี้"

ฉลามอินทรธนูส่วนใหญ่ออกหากินในเวลากลางคืนและสามารถเติบโตได้ยาวกว่า 1.1 เมตร ตามข้อมูลของพิพิธภัณฑ์ออสเตรเลียน พวกมันอาศัยอยู่ในแนวปะการัง Great Barrier Reef นอกชายฝั่งควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย และมีความสามารถพิเศษคือ เดินได้ในระยะสั้น ๆ

ที่มา

https://www.livescience.com/…/shark-has-virgin-birth…

https://www.facebook.com/photo.php?fbid=729492432556642&set=a.558623702976850&type=3&ref=embed_post

https://czs.org/Epaulette-Shark-Hatches-at-Brookfield-Zoo

https://www.cbsnews.com/…/baby-shark-born-to-mother-no…/

https://www.npr.org/…/1211178209/shark-pup-parthenogenes

Photo : Jim Schulz/CZS-Brookfield Zoo