สกอตแลนด์เคยมีปราการน้ำแข็งยักษ์สูง 1 กม. เหมือนกับในซีรีส์ "เกมออฟโทรนส์"
บรรดาแฟนพันธุ์แท้ของซีรีส์ดัง "เกมออฟโทรนส์" (Game of Thrones) คงยังจำกันได้ว่า ฉากตื่นเต้นเร้าใจในหลายตอนเกิดขึ้นที่กำแพงน้ำแข็งยักษ์ "เดอะวอลล์" (The Wall) ซึ่งไม่น่าเชื่อว่าในอดีตเมื่อ 20,000 ปีที่แล้ว ปราการน้ำแข็งที่สูงเสียดฟ้าในตำนานจะมีอยู่จริง
เนื่องจากมีการล็อกดาวน์เพื่อยับยั้งการระบาดของโรคโควิด-19 แม็กซิมิเลียน ฟอน แวกเดอฟรีย์ นักศึกษาวิจัยระดับปริญญาเอกของมหาวิทยาลัยมินนิโซตาในสหรัฐฯ ได้ใช้เวลาว่างนานหลายเดือนขณะรอเดินทางกลับบ้าน ออกสำรวจภูมิประเทศในเมืองดันดีของสกอตแลนด์ ซึ่งมีเนินเขาและหน้าผารูปร่างแปลกตาที่เกิดจากการกัดเซาะของธารน้ำแข็งขนาดมหึมาเมื่อไม่กี่หมื่นปีก่อน
MAX VAN WYK DE VRIES / KIERAN DUNCAN
ภาพจำลองกำแพงน้ำแข็งยักษ์ที่สร้างขึ้นบนแผนที่เมืองดันดีในปัจจุบัน
- แมมมอธขนยาวเดินทางชั่วชีวิต ไกลเกือบเท่ากับวนรอบโลก 2 รอบ
- พบเหมืองโบราณของมนุษย์ยุคน้ำแข็งในถ้ำใต้น้ำที่เม็กซิโก
- เศรษฐกิจพอเพียงแบบสกอตแลนด์ ที่ชุมชนสโกเรก
ฟอน แวกเดอฟรีย์ ได้พยายามค้นหาและรวบรวมข้อมูลภูมิประเทศของสกอตแลนด์ในยุคน้ำแข็งครั้งล่าสุด หรือเมื่อ 2.6 ล้านปี - 11,700 ปีที่แล้ว ทำให้พบว่าดินแดนส่วนใหญ่ของสหราชอาณาจักรเคยถูกปกคลุมด้วยแผ่นน้ำแข็งหนาไปจนจรดทะเลเหนือ โดยตำแหน่งของเมืองดันดีในปัจจุบันอยู่ใต้ธารน้ำแข็งที่หนาถึง 1 กิโลเมตร ซึ่งกำลังเคลื่อนตัวช้า ๆ ไปทางตะวันออกก่อนลงสู่ทะเล
การที่โลกเริ่มมีอุณหภูมิสูงขึ้นอีกครั้งเมื่อราว 15,000 ปีก่อน ทำให้แผ่นน้ำแข็งยักษ์ละลายและธารน้ำแข็งหดตัว จนทุกวันนี้เหลือเพียงธารน้ำแข็งบางส่วนบนภูเขาสูงตามแนวชายฝั่งเท่านั้น ส่วนน้ำแข็งปริมาณมหาศาลที่ละลายตัวในบริเวณนี้ ได้กลายเป็นแม่น้ำเทย์ (River Tay) แม่น้ำสายยาวที่สุดของสกอตแลนด์และกว้างใหญ่ที่สุดในเกาะบริเตนใหญ่
(คลิปวิดีโอจำลองการเกิดกำแพงน้ำแข็งยักษ์ ซึ่งตั้งตระหง่านเหนือเมืองดันดีเมื่อกว่าสองหมื่นปีก่อน)
https://www.youtube.com/watch?v=qRYDYKB2yRg
ฟอน แวกเดอฟรีย์ ได้ประมวลข้อมูลภูมิศาสตร์ของเมืองดันดีในอดีตทั้งหมด โดยเทียบเคียงกับแบบจำลองธารน้ำแข็งของกรีนแลนด์ในปัจจุบันด้วย ก่อนจะนำไปสร้างเป็นวิดีโอจำลองความเปลี่ยนแปลงในรอบ 20,000 ปีที่ผ่านมา โดยได้รับความช่วยเหลือจากคีแรน ดันแคน อาจารย์ผู้สอนวิชาออกแบบการสื่อสารจากมหาวิทยาลัยดันดีของสกอตแลนด์
วิดีโอความยาว 3 นาที แสดงให้เห็นสภาพภูมิประเทศที่เกิดจากการเคลื่อนตัวและหดตัวของธารน้ำแข็ง โดยในตอนหนึ่งปรากฎเป็นภาพกำแพงน้ำแข็งยักษ์ตั้งตระหง่านเหนือเมืองดันดีในยุคปัจจุบัน ซึ่งผู้สร้างภาพจำลองบอกว่าเป็นมุมมองที่สามารถเห็นได้จากยอดของเนินเขาดันดีลอว์ (Dundee Law) ซึ่งมีความสูง 174 เมตร
การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศหลังสิ้นสุดยุคน้ำแข็งที่ผ่านมา ทำให้เมืองดันดีในปัจจุบันกลายเป็นทุ่งหญ้าที่มีสภาพอากาศค่อนข้างอบอุ่น และมีหิมะตกเพียงไม่กี่ครั้งในแต่ละปี ความเปลี่ยนแปลงมหาศาลดังกล่าวทำให้น่าคิดว่า การที่โลกร้อนขึ้นไม่กี่องศาจะส่งผลเปลี่ยนแปลงต่อสภาพอากาศและความเป็นอยู่ของมนุษย์รุนแรงขนาดไหนในอนาคต
++++++++
ข่าว BBCไทย ที่เผยแพร่ในเว็บไซต์ ข่าวสด เป็นความร่วมมือของสององค์กรข่าว