Teen Coach EP.110 : วันนี้ชมตัวเองหรือยัง? รู้มั้ยว่า..การชื่นชมตัวเองมีพลังกว่าที่คิด

หยุดพูดว่า…ฉันทำไม่ได้หรอก

หยุดพูดว่า…สิ่งนี้ไม่เหมาะกับฉันหรอก

หยุดพูดว่า…ฉันมันแย่ ไม่มีค่า ทำอะไรก็ผิด

หยุดพูดว่า…ฉันไม่เก่งพอ

หยุดพูดว่า…ฉันไม่คู่ควรกับสิ่งนี้

หลาย ๆ คนเคยต้องรู้สึกแบบนี้กับตนเองบ้าง ใคร ๆ ก็ต้องเคยผ่านมาทั้งนั้น แต่เชื่อไหมคะว่า ประโยคที่เราเคยได้ยินกันมาว่า “คิดแบบไหนก็เป็นแบบนั้น” มันเกิดขึ้นจริงๆ

หากเราคิดบวกกับตัวเอง (Positive Affirmation) เราก็จะได้รับอะไรดี ๆ กลับมาเช่นกัน

หากเราคิดลบกับตัวเอง (Negative Affirmation) เราก็จะได้อะไรลบ ๆ กลับมา

หลาย ๆ คนอาจจะคุ้นเคยกับคำว่า ‘Manifest’ หรือความตั้งใจที่อยากให้สิ่งที่เราหวังเป็นความจริง โดยที่เราเอาตัวเองไปอยู่ในสถานการณ์ที่ทำให้เกิดเหตุการณ์นั้นๆ ขึ้นได้จริง ๆ แล้ว Self-Affirmation ก็มีกลไกคล้าย ๆ กัน

มารู้จักคำว่า Self-Affirmation เพิ่มขึ้นกัน!

ถ้าพูดถึงคำว่า Self-Affirmationหรือ การชื่นชมตนเองหมายถึง แนวคิดที่ผู้คนมีแรงจูงใจที่จะรักษามุมมองต่อตนเองว่าเป็นคนที่ปรับตัวได้ดี ทั้งในด้านศีลธรรม ความมั่นคง และความสามารถควบคุมผลลัพธ์เมื่อมีมุมมองที่มีต่อตัวเองถูกตั้งคำถาม คนเหล่านั้นจะรู้สึกอึดอัดใจ และจะพยายามลดความไม่สบายใจโดยการแก้ไขความไม่สอดคล้องระหว่างข้อมูลใหม่จากคำถามนั้นและตัวตนที่มีอยู๋ รวมไปถึงการมองแง่อื่น ๆ ของตน

พูดให้เข้าใจง่าย ๆ คือ การชื่นชมต่อตัวเอง ยืนยันเรื่องดี ๆ ต่อตัวเอง จะทำให้เรามีภูมิคุ้มกันเมื่อเจอเรื่องราวที่ท้าทาย เมื่อเกิดคำถามต่อความมั่นใจหรือความสามารถที่เรามี โดยเราจะไม่ได้มองว่าเรื่องนี้เป็นสิ่งที่เป็นอุปสรรค หรือจะเข้ามาทำร้ายเรา (Threat) หากเรามี Self-Affirmation เราจะรู้สึกมั่นใจ ไม่ด้อยค่าความสามารถ ไม่หวั่นต่ออุปสรรคที่จะเกิดขึ้นเพื่อที่จะปกป้องความเชื่อมั่นในตนเอง (Self-Esteem)

เราชื่นชมตัวเองได้ยังไงบ้าง?

การเริ่มต้นชื่นชมหรือบอกสิ่งดีๆ กับตนเอง สามารถเริ่มต้นจากการกล่าวเรื่องนั้นกับตัวเองในแต่ละวัน เชื่อว่าเราทำได้ และลงมือกระทำโดยมีความเชื่อมั่น และไม่มองว่ามันไม่ได้เหมาะกับเรา

1.เขียนลิสต์เรื่องที่เรามองว่าตัวเองไม่ดี หรือคำวิจารณ์จากคนอื่น

อาจจะเริ่มต้นง่าย ๆ ด้วยการสร้างลิสต์ในแต่ละวัน เริ่มต้นเขียนเรื่องที่เรามองว่าตัวเองไม่ดี หรือคำวิจารณ์ที่เราได้รับ ไม่ต้องกังวลแม้ว่ามันจะจริงหรือไม่จริง ให้เรามองไว้ว่า เราเป็นมนุษย์คนนึงที่ไม่สมบูรณ์แบบ ลองอ่านคำพูดเหล่านั้นแล้วสังเกตความรู้สึกตัวเองในระหว่างที่อ่าน อาจจะทำให้เกิดอาการมวนท้อง พะอืดพะอม เครียด กังวล มันส่งผลไม่ดีต่อเราใช่ไหม? เพราะฉะนั้นเราก็ควรปล่อยมันทิ้งไป

2. เขียนลิสต์เรื่องดีๆ ของตัวเรา หรือสิ่งดีๆ ที่อยากชมตัวเอง

ถัดมาเราลองเขียนเรื่องดี ๆ หรือมุมมองที่ดีต่อตัวเองกัน เช่น ฉันเหมาะสมกับสิ่งนี้ ฉันเป็นที่รัก แล้วลองเอาคำถามเหล่านี้ไปถามคนใกล้ชิดที่เรารู้สึกสนิทด้วยก็ได้

3. พูดคำดีๆ กับตัวเอง ชมตัวเองทุกวัน

เขียนเสร็จแล้วก็ลองเอ่ยคำพูดเหล่านั้นกับตัวเองในทุกวัน พูดออกเสียงด้วยนะ ในระหว่างที่พูด ให้เราลองสังเกตร่างกายของตนเอง ค่อยๆ สูดหายใจเข้าไปด้วย จะเป็นอีกวิธีที่จะช่วยฝึกสมองของเราให้เข้าใจ และรับมือกับสิ่งนั้น

4. ให้เพื่อนรอบข้างช่วยคอนเฟิร์ม

ถ้ายังไม่ค่อยมั่นใจในตัวเอง บางเรื่องเราอาจจะถามความคิดเห็นจากคนรอบข้างที่เราสนิทใจด้วย เพื่อเป็นการคอนเฟิร์มคำชมว่าเราเป็นแบบนั้นจริงๆ

ชมตัวเองแล้วดียังไง?

จากการที่เรามี Self-Affirmation หรือ การยืนยันตนในเรื่องดี ๆ ว่าเราเป็นแบบนั้น เรามีคุณค่า เราทำได้ คิดซ้ำๆ จนเราและสมองของเราเชื่อว่าเราทำได้ และเราเป็นแบบนั้นจริง ๆ

ยกตัวอย่างให้เห็นภาพ ถ้าหากเราต้องนำเสนองานหน้าชั้นเรียน ความเชื่อมั่นและการมองว่าตัวเราทำได้ เราก็จะลดความประหม่า และมีความมั่นใจเพิ่มขึ้น ซึ่ง Positive Affirmation จะส่งผลต่อการลดระดับฮอร์โมน Cortisol ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่เกี่ยวกับความเครียดในร่างกายของเรา ทำให้เราเครียดน้อยลง มีความมั่นใจเพิ่มขึ้น

การมี Self-affirmation จะช่วยลดความเครียด ส่งผลต่อสุขภาพกายและจิตใจ รวมถึงรับมือกับความผิดหวัง คำด่าทอ ให้ไม่เสียความมั่นใจ และสูญเสียความเป็นเราได้อีกด้วย

นอกจากนี้ยังมีงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับทางประสาทวิทยาได้ทำการ MRI สมอง ในขณะที่เกิด Positive Affirmation พบว่า สมองส่วน ventromedial prefrontal cortex มีการทำงาน โดยสมองส่วนนี้จะเกี่ยวข้องกับการมองเห็นคุณค่าในตนเอง และการให้รางวัล (Rewarding System) ซึ่งทำให้ความเครียด ความกังวล มุมมองทที่มีต่อตนเองดีขึ้น และส่งผลให้สุขภาพจิตเราดีขึ้นนั่นเอง

ทุกอย่าง สามารถเริ่มได้ด้วยการที่เราเชื่อมั่นและตอกย้ำสิ่งนั้น ๆ กับตนเองอยู่เสมอ

ตัวอย่างของ Positive Affirmation ที่เราควรบอกกับตัวเองทุกวัน

• ฉันคู่ควรกับการมีความสุข
• ฉันคู่ควรกับการได้รับความรักที่ดี
• ฉันจะออกกำลังกายเป็นประจำ
• ฉันจะทำข้อสอบให้ได้
• ฉันจะอ่านหนังสือให้จบ
• ฉันจะเป็นเพื่อนที่ดี
• ฉันเป็นนักเรียนที่ดี เข้าใจบทเรียนได้ง่าย
• ฉันสวยและแตกต่างจากคนอื่น ๆ
• ฉันสามารถให้อภัยตนเองเหมือนที่ฉันสามารถให้อภัยคนอื่น ๆ
• มองในกระจกแล้วฉันรู้สึกว่าฉันเป็นคนที่ดี
• ฉันสามารถเอาชนะอุปสรรคที่ผ่านเข้ามา
• ฉันดีใจกับการที่ฉันเป็นฉัน
• ฉันทำทุกวันให้ดีที่สุดอย่างสุดความสามารถของฉันแล้ว

การเอ่ยยืนยันตนเองในด้านดี ๆ เป็นเรื่องที่สามารถทำได้ง่าย ๆ และยังส่งผลต่อทั้งสุขภาพกาย สุขภาพใจ รวมไปถึงไม่ใช่แค่การสร้างแรงบันดาลใจ แต่การทำให้เราเข้าถึงสิ่งนั้นได้จริง ๆ แต่อย่างไรก็ตาม ทุกความเชื่อมั่นและเป้าหมายอาจจะต้องสอดคล้องกับความเป็นไปได้ตามหลักความเป็นจริง และเราสามารถลงมือกระทำได้เอง ไม่ต้องพึ่งโชคชะตาหรือความไม่แน่นอนนั่นเอง อีกทั้งผลลัพธ์ก็เป็นเรื่องที่ปัจเจกอีกด้วย