ทำไมอังกฤษมีกษัตริย์ชื่อจอห์นแค่คนเดียว
วิลเลี่ยม, เฮนรี่, ริชาร์ด, เอ็ดเวิร์ด, ชาร์ลส์ รวมถึงจอร์จ ชื่อเหล่านี้ เป็นตัวอย่างชื่อยอดนิยมของกษัตริย์อังกฤษ แล้วถ้าพูดถึงชื่อ 'จอห์น' ล่ะ หลายคนอาจจะไม่เคยได้ยินชื่อกษัตริย์อังกฤษที่ชื่อจอห์นเลย
ในประวัติศาสตร์อังกฤษ มีกษัตริย์ที่ชื่อจอห์นแค่พระองค์เดียวเท่านั้น คือพระเจ้าจอห์น (John of England) ที่ครองราชย์ในช่วงปี 1199 ถึง 1216
พระเจ้าจอห์นทรงเป็นพระโอรสองค์สุดท้องจากจำนวน 5 พระองค์ ของพระเจ้าเฮนรี่ที่ 2 (Henry II) กับพระนางเอเลนอร์แห่งอากีแตน (Eleanor of Aquitaine)
ด้วยความเป็นลูกคนสุดท้อง เลยทำให้เจ้าชายจอห์นไม่ได้รับการคาดหวังให้เป็นกษัตริย์แต่อย่างใด พระองค์ยังถูกตั้งฉายาว่า 'จอห์นผู้ไร้ที่ดิน' (John the Lackland) เนื่องจากพระองค์ไม่เคยได้รับมรดกเป็นที่ดินเหมือนกับลูกคนอื่น ๆ ของพระเจ้าเฮนรี่
ในปี 1189 เมื่อพระเจ้าเฮนรี่สวรรคต พระโอรสทั้ง 5 ของพระองค์ในตอนนั้น สวรรคตไปแล้ว 3 เหลือเพียงเจ้าชายริชาร์ดกับเจ้าชายจอห์น สุดท้ายเจ้าชายริชาร์ดจึงขึ้นครองราชย์เป็นพระเจ้าริชาร์ดที่ 1 (Richard I of England) หรือรู้จักกันในฉายา 'ริชาร์ดใจสิงห์' (Richard the Lionheart)
ทว่าตลอดรัชสมัยของพระเจ้าริชาร์ด พระองค์แทบจะไม่เคยอยู่ที่อังกฤษเลย เพราะพระองค์พัวพันกับสงครามนอกประเทศ ไม่ว่าจะเป็นสงครามร้อยปีกับฝรั่งเศส และสงครามครูเสดในดินแดนศักดิ์สิทธิ์
เจ้าชายจอห์นถูกแต่งตั้งให้เป็นผู้สำเร็จราชการในระหว่างที่พระเจ้าริชาร์ดไม่อยู่ แต่ปรากฏว่าระหว่างที่พระเจ้าริชาร์ดยุ่งอยู่กับสงคราม แถมช่วงหนึ่งพระองค์ยังถูกจับเรียกค่าไถ่ที่ออสเตรีย เจ้าชายจอห์นกลับวางแผนชิงบัลลังก์จากพระเชษฐาเพื่อที่จะเป็นกษัตริย์ซะเอง
แต่แผนดังกล่าวก็ไม่สำเร็จ และเมื่อพระเจ้าริชาร์ดกลับมาที่อังกฤษ พระองค์ก็ไม่ได้โกรธแค้นและทรงให้อภัยกับพระอนุชาองค์นี้
ในปี 1199 พระเจ้าริชาร์ดสวรรคตจากการรบที่ฝรั่งเศสโดยที่ไม่มีทายาท เลยทำให้เจ้าชายจอห์นได้กลายเป็นกษัตริย์องค์ใหม่ของอังกฤษ
แต่พระเจ้าจอห์นก็ไม่ได้เป็นกษัตริย์ที่ชาวอังกฤษชื่นชอบแต่อย่างใด (ตั้งแต่เป็นผู้สำเร็จราชการแล้ว) พระองค์ไม่มีความสามารถในการปกครองเลย แถมยังมีจิตใจที่โหดร้ายและบ้าอำนาจ ในนิทานชื่อดังของอังกฤษอย่างโรบินฮู้ด พระเจ้าจอห์นก็คือกษัตริย์ทรราชย์ที่ปรากฏอยู่ในเรื่องนั่นเอง
พระเจ้าจอห์นใช้อำนาจตามอำเภอใจ พระองค์สั่งให้เก็บภาษีจำนวนมากเพื่อนำไปใช้ทำสงครามกับฝรั่งเศส ซึ่งก็ได้สร้างความเดือดร้อนเป็นอย่างมากให้กับประชาชน รวมถึงพวกขุนนางที่ถือครองที่ดินหรือที่เรียกว่า 'บารอน' (Baron)
ความไม่พอใจดังกล่าว นำไปสู่การที่พวกบารอนนำโดย โรเบิร์ต ฟิตซ์วอลเตอร์ (Robert Fitzwalter) ก่อกบฏต่อพระเจ้าจอห์น ในปี 1215 กลุ่มกบฎบารอนบุกยึดกรุงลอนดอนได้ พระเจ้าจอห์นยอมจำนน
หลังจากนั้น พวกบารอนก็บังคับให้พระเจ้าจอห์นลงนามในมหากฎบัตรหรือ 'แมกนา คาร์ตา' (Magna Carta) เพื่อจำกัดอำนาจของกษัตริย์ และกษัตริย์จะไม่มีสิทธิ์ใช้อำนาจหรือเรียกเก็บภาษีใด ๆ หากไม่ได้รับความเห็นชอบจากขุนนาง แมกนา คาร์ตา ถือเป็นต้นแบบสำคัญของรัฐสภาและรัฐธรรมนูญอังกฤษ รวมถึงระบอบกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญ
แต่ไม่นานนัก พระเจ้าจอห์นกลับมีท่าทีทำให้แมกนา คาร์ตา เป็นโมฆะ ทำให้เกิดเป็นสงครามบารอน (Baron's War) แต่สงครามก็จบลงอย่างรวดเร็ว จากการสวรรคตของพระเจ้าจอห์นในปี 1216
ด้วยความที่เป็นกษัตริย์ที่ไม่มีอะไรดีให้น่าจดจำ แต่ถูกจดจำในฐานะกษัตริย์ที่แย่ที่สุดในประวัติศาสตร์อังกฤษ แถมชื่อยังดูโชคร้ายไม่เป็นมงคล นี่จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้ตั้งแต่นั้นมา เลยไม่มีกษัตริย์อังกฤษพระองค์ไหนใช้ชื่อว่าจอห์นอีกเลย
อ้างอิง
• Ducksters. King John and the Magna Carta. https://bit.ly/3mQQz6P
• Historic UK. Why has there only been one King John?. https://bit.ly/3Hr6diI
• Royal Central. History of unlucky royal names: John. https://bit.ly/3NT6u0m
• Britannica. John King of England. https://bit.ly/2GuGOoN