พบขนนกในอำพัน 99 ล้านปี ช่วยไขปริษนาไดโนเสาร์สูญพันธุ์ และทำไมนกปัจจุบันถึงรอดมาได้

นักวิทยาศาสตร์พบ ‘ขนของลูกนก’ ที่สูญพันธุ์ไปแล้วในอำพันอายุ 99 ล้านปี หวังช่วยเผยความลับว่าทำไมนกบางกลุ่มถึงรอดจากอุกกาบาตเพุ่งชนเมื่อประมาณ 66 ล้านปีก่อนมาได้ ขณะที่บางกลุ่มไม่รอด

อำพันนี้ถูกพบล่าสุดในประเทศเมียนมาและได้รับการบรรยายว่าเป็น “หลักฐานซากดึกดำบรรพ์ที่ชัดเจนชิ้นแรกของการ ‘ผลัดขน’ (molting) ของลูกนก” อย่างที่เราทราบกันดี นกนั้นวิวัฒนามาจากไดโนเสาร์กลุ่มหนึ่ง นักวิทยาศาสตร์เรียกง่าย ๆ ว่านกคือไดโนเสาร์สมัยใหม่

แต่ทำไมพวกมันถึงรอดจากอุกกาบาตชนได้? ขณะที่ไดโนเสาร์กลุ่มอื่น ๆ แทบจะสูญพันธุ์หมด ตอนนี้นักวิทยาศาสตร์คิดว่าได้เบาะแสของคำถามนี้แล้วจากการศึกษาอำพันอายุ 99 ล้านปีที่มีขนของลูกนกอยู่ ซึ่งคาดว่าเป็นหนึ่งในหลักฐานของการผลัดขน

นกปัจจุบันมักจะเกิดขึ้นมาและมีขนอ่อนขึ้นปกคลุมอย่างรวดเร็ว จากนั้นมันก็ผลัดขนอ่อนออกไปแล้วแทนที่ด้วยขนสวยงามเต็มรูปแบบ ทำหน้าที่หลายอย่างไม่ว่าจะบิน ว่ายน้ำ พรางตัว ดึงดูดเพศตรงข้าม รักษาความอบอุ่น หรือป้องกันแสงแดด

ขนประกอบด้วยเคราตินซึ่งเป็นโปรตีนตัวเดียวกับเส้นผมและเล็บของมนุษย์ โดยทั่วไปแล้วนกปัจจุบันจะผลัดขนปีละ 1-2 ครั้งซึ่งใช้เวลาไม่กี่อาทิตย์ก็เสร็จ แต่งานวิจัยใหม่เสนอว่า ขนนกที่อยู่ในอำพันนี้ของนกอีกกลุ่มที่มีการผลัดขนอีกแบบ

ทีมวิจัยเชื่อว่าตัวอย่างขนนี้เป็นนกกลุ่ม ‘Enantiornithines’ ซึ่งสูญพันธุ์ไปแล้ว และขนนี้มีลักษณะเฉพาะของทั้งลูกนกและนกที่โตถึงช่วงเจริญพันธุ์ได้แล้ว หรือจะพูดง่าย ๆ ว่าขนนี้อาจเกิดขึ้นตอนที่นกกลุ่มนี้โตแล้ว

นั่นทำให้นักวิทยาศาสตร์คาดว่า มันฟักไข่ออกมาแบบเปลือย ๆ ก่อนสักพักแล้วถึงจะมีขน ถ้าเป็นแบบนี้ก็แสดงว่ามันต้องการการดูแลจากพ่อแม่พอสมควรเพื่อต้องการความอบอุ่น ไม่เหมือนนกปัจจุบันที่ขนขึ้นเร็วมากและพ่อแม่ไม่ต้องมาคอยให้ความอบอุ่น ทั้งหมดนี้อาจนำไปสู่การสูญพันธุ์ของไดโนเสารอีกกลุ่ม

“เมื่อดาวเคราะห์น้อยพุ่งชน อุณหภูมิโลกลดลงและทรัพยากรขาดแคลน ดังนั้นไม่เพียงแต่นกเหล่านี้จะมีความต้องการพลังงานสูงขึ้นเพื่อให้ร่างกายอบอุ่นเท่านั้น แต่พวกมันถึงขั้นไม่มีทรัพยากรพอที่จะตอบสนองต่อความต้องการของพวกมัน” Jingmai O'Connor หนึ่งในทีมวิจัยกล่าว

ด้วยเหตุนี้พวกเขาจึงเสนอว่าบรรพบุรุษของนกสมัยใหม่ที่ผลัดขนปีละครั้งสามารถรอดมาได้อย่างที่เราเห็นในปัจจุบัน

“ผมคิดว่ามันค่อนข้างชัดเจนว่าการผลัดขนอาจเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้ไดโนเสาร์สามารถอยู่รอดได้” O'Connor บอก

ในเดือน Plastic free july แห่งการละ ลด เลิกพลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งนี้ ขอชวนทุกคนเป็นหนึ่งในก้าวเล็ก ๆ ที่เริ่มปรับพฤติกรรมลดใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้งง่าย ๆ ด้วยการ “ไม่รับหลอด” หรือ “พกหลอดส่วนตัวของทุกคนไปด้วยเสมอ”และเป็นส่วนหนึ่งกับเราในการกระจายเสียงแห่งการไม่รับหลอดออกไปด้วยการแชร์เรื่องราวไม่ว่าจะเป็นผ่านข้อความ หรือภาพถ่าย และติด #มีหลอดไม่มีเรา มา มา มาร่วมกันส่งต่อเรื่องราวดี ๆ และชวนคนให้มาร่วมลดหลอดกัน!

ที่มา

งานวิจัย : https://www.sciencedirect.com/…/abs/pii/S0195667123001003

https://www.iflscience.com/extinct-birds-baby-feathers…

https://www.discovermagazine.com/…/99-million-year-old…

https://interestingengineering.com/…/ancient-amber…

Photo : Shundong Bi.