ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET : ผักแขยง แก้ไขมันอุดตัน แก้มะเร็งได้ จริงหรือ ?

บนสื่อสังคมออนไลน์แชร์คลิปแนะนำผักแขยง พร้อมข้อความว่า “ผักแขยงเป็นผักที่โด่งดังไปทั่วโลก ไทยส่งออกอันดับ 1 ฝรั่งแห่กินแก้ไขมันอุดตัน แก้มะเร็งได้” เรื่องนี้จริงหรือ ?

🎯 ตรวจสอบข้อเท็จจริงและคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญ ภกญ.ดร.ผกากรอง ขวัญข้าว หัวหน้าศูนย์หลักฐานเชิงประจักษ์ โรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร จังหวัดปราจีนบุรี

ในภาพรวม ยังไม่พบงานวิจัยว่า “ผักแขยงช่วยลดไขมันได้” แต่พบว่าผักแขยงมีฤทธิ์ปกป้องหลอดเลือดไม่ให้ถูกทำลายจากสารอนุมูลอิสระหรือว่าสารพิษ

เรื่อง “ผักแขยงต้านมะเร็ง” ไม่มีการศึกษาวิจัยโดยตรง แต่อาจจะอนุมานจากฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระ แต่ก็ไม่ได้ยืนยันทั้งหมด

นอกจากนี้ มีการกล่าวถึงผักแขยงในภาษาต่าง ๆ พูดได้ว่า “แขยง” เป็นหนึ่งในผักประจำถิ่นอาเซียนที่มีคนหลายชาติสนใจและกินเป็นอาหารประจำครัวเรือน ซึ่งรวมถึงคนไทยนิยมกินเป็นผักเคียงด้วย

แพทย์แผนไทย มีบันทึกสรรพคุณ “ผักแขยง” ไว้หรือไม่ ?

“แขยง” เป็นผักพื้นบ้านของประเทศไทย แพทย์พื้นบ้านก็มีการใช้ผักแขยงเพื่อดูแลสุขภาพ เช่น ขับลม ช่วยเป็นยาระบาย รักษาฝีหนอง โดยการนำมาทุบ ตำ โปะกับฝีกับหนอง

“ผักแขยง” มีน้ำมันหอมระเหย มีฤทธิ์ต้านเชื้อแบคทีเรีย ที่ทำให้เกิดหนองที่แผลได้ เชื่อมโยงกับการใช้แบบโบราณ

การนำต้นสดผักแขยงมาตำแล้วโปะกับแผล ป้องกันการเกิดหนอง หรือแก้ผดผื่นคันได้ แต่ถ้านำไปถูกความร้อน น้ำมันหอมระเหยในผักแขยงอาจจะสลายไป

งานวิจัยมีการศึกษาพบว่าผักแขยงมีสารในกลุ่มโพลีฟีนอล ต้านอนุมูลอิสระ ปกป้องเซลล์ ไม่ทำให้อนุมูลอิสระมาทำร้ายเซลล์หลอดเลือดได้

ผักแขยงแก้มะเร็งได้ ?

ยังไม่สามารถพูดได้ว่าผักแขยงรักษาโรคมะเร็งได้

โรคมะเร็งเกิดจากความผิดปกติในระดับยีน การที่บอกว่าผักแขยงจะไปรักษามะเร็งนั้น ผักแขยงต้องถูกกับกลไก หรือ ถูกกับช่วงโรคที่เป็น กลไกปกป้องเซลล์หรือต้านอนุมูลอิสระ ก็เป็นเพียงกลไกหนึ่งเท่านั้น

ปัจจุบัน การศึกษาเรื่องผักแขยงส่วนใหญ่เป็นการศึกษาระดับเซลล์และในหลอดทดลองเท่านั้น ซึ่งมีข้อจำกัดมาก

ถ้าต้องการกินผักแขยงเพื่อต้านมะเร็ง ปัญหาอยู่ที่ว่าจะต้องกินปริมาณมากน้อยเท่าใดถึงจะได้ปริมาณสารสำคัญเพียงพอที่จะจัดการกับมะเร็งได้

กินผักแขยงเป็นอาหาร “มีประโยชน์” ?

หลักการกินอาหารที่สำคัญคือ กินให้หลากหลายในรูปแบบของอาหารจะมีประโยชน์สูง

“แขยง” เป็นผักพื้นบ้าน เกิดขึ้นง่าย ปลูกได้โดยไม่ต้องใช้สารเคมี ฉะนั้นจึงเป็นโอกาสดีที่จะได้กินผักจากธรรมชาติ มีสารต้านอนุมูลอิสระที่เป็นประโยชน์กับร่างกาย

อะไรก็ตามที่พยายามกินเพื่อ “การรักษา” จะมี 2 มุมมองด้วยกันคือ “ความปลอดภัย” กับ “ประสิทธิผล”

ในทางการแพทย์ ความปลอดภัย ควรจะต้องมาก่อนประสิทธิผล

ส่วนประสิทธิผลก็เป็นเรื่องที่สำคัญ เพราะสมุนไพรหรือผลิตภัณฑ์เหล่านั้น จะไปช่วยส่วนไหนของตัวโรคได้บ้าง ก็ต้องมีความสมดุลด้วย

ไม่ควรกิน “ผักแขยง” มากเกินไป ?

ทางการแพทย์พื้นบ้านเชื่อว่าผักแขยงเป็นสมุนไพรที่มี “รสร้อน” ถ้ากินปริมาณมากเกินไปอาจจะทำให้คนท้องเกิดการแท้งบุตรได้

การกินผักแขยงปริมาณเล็กน้อยในรูปแบบอาหาร (1-2 กิ่งต่อมื้อ) ไม่ได้กินทุกมื้อและไม่ได้กินทุกวัน ก็สามารถกินได้

📌 สรุป : ❌ ไม่ควรแชร์ต่อ ❌

การแชร์ควรจะบอกว่าผักแขยงมีประโยชน์ในรูปแบบอาหาร แต่ถ้ากินเพื่อคาดหวังหรือมุ่งหวังให้เป็นยา ปัจจุบันงานวิจัยหรือการใช้ทางการแพทย์ดั้งเดิมยังไม่สนับสนุนข้อบ่งใช้อย่างที่ว่า

สัมภาษณ์โดย พีรพล อนุตรโสตถิ์

เรียบเรียงโดย คมส์ธนนท์ ศุขอัจจะสกุล

ดูเพิ่มเติมรายการ ชัวร์ก่อนแชร์ FACTSHEET : ผักแขยง แก้ไขมันอุดตัน แก้มะเร็งได้ จริงหรือ ?