ผู้ค้าออนไลน์อ่วม Lazada ขึ้นค่าธรรมเนียมทุกหมวดสูงสุดเท่าตัว
Lazada ประกาศขึ้นค่าธรรมเนียมมาร์เก็ตเพลซทุกหมวดสินค้า หมวดแฟชั่นโดนหนักสุด 4.28% เริ่ม 1 เม.ย. 66 นี้ ด้านผู้เชี่ยวชาญตั้งข้อสังเกต อาจเป็นสัญญาณการผูกขาดการค้าออนไลน์ หลังเหลือเพียง 2 รายใหญ่
วันที่ 17 มีนาคม 2566 ลาซาด้า ยักษ์ค้าปลีกออนไลน์สัญชาติจีน ส่งอีเมล์ถึงผู้ค้าแจ้งประกาศขึ้นอัตราค่าธรรมเนียมการใช้บริการมาร์เก็ตเพลซ ซึ่งเป็นค่าธรรมเนียมที่ผู้ค้าบนแพลตฟอร์มต้องจ่ายให้ลาซาด้า
ที่ผ่านมายักษ์อีคอมเมิร์ซเรียกเก็บค่าธรรมเนียมนี้ในอัตรา 2.14% (รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% แล้ว) เท่ากันทุกหมวดสินค้าทั้งหมวดหลักและรอง แต่หลังการปรับครั้งนี้จะทำให้ผู้ค้าต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเพิ่มขึ้นในอัตรา 3.21-4.28% ตามแต่หมวดสินค้าที่แต่ละรายขาย
แฟชั่นอ่วมขึ้นเท่าตัว
โดยหมวดสินค้าแฟชั่นอื่น ๆ (นอกเหนือจากเครื่องประดับ) เป็นกลุ่มที่เสียค่าธรรมเนียมใหม่สูงสุดในอัตรา 4.28% หรือเพิ่มขึ้นเท่าตัวจากอัตราเดิมที่ 2.14% ส่วนกลุ่มอื่นได้แก่ สินค้าดิจิทัล สินค้าอิเล็กทรอนิกส์ สินค้าอุปโภคบริโภค สินค้าทั่วไป สินค้าแฟชั่นที่เป็นเครื่องประดับ เครื่องประดับมีมูลค่า เครื่องประดับเพื่อการลงทุน แพลทินัมและทอง ต่างเสียค่าธรมเนียมในระดับ 3.21%
ทั้งนี้ ลาซาด้าระบุว่าจะเริ่มใช้อัตราใหม่นี้ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2566 เวลา 00.00 น. เป็นต้นไป โดยจะไม่มีการเก็บย้อนหลังกรณีคำสั่งซื้อถูกสร้างก่อนวันที่ 1 เมษายน
อย่างไรก็ตาม ลาซาด้ายังเสนอส่วนลดค่าธรรมเนียมส่วนเพิ่ม 1.07% เป็นระยะเวลาสูงสุด 3 เดือน (1 เม.ย.-30 มิ.ย. 66) ให้กับร้านค้าที่ผ่านเงือนไขทั้ง 3 ข้อ คือ
- เป็นร้านที่เข้าร่วมโปรแกรมจัดส่งเร็วพิเศษหรือใช้บริการขนส่ง Lazada Express รวมถึงบริการผู้จัดส่งแบบเข้ารับ 2 ราย (MPU)
- มีอัตราการจัดส่งเร็วพิเศษมากกว่า 95%
- เป็นร้านค้าในระดับ 4 หรือสูงกว่า
โดยจะมีการตรวจสอบร้านค้าที่ผ่านเงื่อนไขดังกล่าวทุกสิ้นเดือน และร้านค้าจะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมในอัตราปกติไปก่อน แต่จะได้รับเงินส่วนต่างค่าธรรมเนียมคืนภายใน 2 เดือน
จุดเริ่มต้นเกมทำกำไร
ขณะเดียวกันผู้เชี่ยวชาญในวงการอีคอมเมิร์ซตั้งข้อสังเกตว่า ความเปลี่ยนแปลงนี้ส่งสัญญาณถึงจุดเริ่มต้นของ การเก็บเกี่ยวผลกำไร หลังทุ่มลงทุนและยอมขาดทุนเพื่อสร้างฐานลูกค้า-ผู้ค้ามานานหลายปี จนอาจเกิดภาพ 2 แพลตฟอร์มใหญ่จัดมือกันขึ้นราคาค่าบริการ
ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัทเพย์ โซลูชั่น จำกัด และบริษัท ตลาด ดอท คอม กรุ๊ป จำกัด โพสต์เฟซบุ๊ก กล่าวถึงกรณีนี้ว่า อย่างที่ผมคาดการณ์ในเทรนด์ E-Commerce ประเทศไทยปีนี้เป๊ะ คือ “เมื่อสงคราม E-Marketplace จบลงแล้ว” Lazada และ Shopee ก็จะกอดคือกันขึ้นราคาค่าบริการ เพื่อเริ่มเข้าสู่ “เกมทำกำไร” เต็มรูปแบบ
โดยเริ่มขึ้นราคาค่าบริการ และเก็บค่าบริการต่าง ๆ เพิ่มขึ้น เพราะเขาเองก็ “ลงทุนใช้เงินจำนวนมาก ขาดทุนไปเป็นหมื่นล้านตลอด 10 ปี” และเมื่อการลงทุนไปมากมาย (แจกคูปอง โปรโมชั่นส่งฟรี, อัดโฆษณาต่าง ๆ มากมาย) ตอนนี้ก็ได้เวลาเก็บผลผลิตที่ได้ลงทุนทำไว้….
จับตาหวั่นผูกขาด
แต่ผมกังวลเรื่อง “การผูกขาดการค้าออนไลน์” โดยเฉพาะ Marketplace เพราะตอนนี้ในประเทศไทย เรามีแค่ Lazada กับ Shopee เท่านั้นจริง ๆ เจ้าอื่นไปหมดแล้ว หน่วยงานรัฐ (กระทรวงพาณิชย์ และสำนักงานคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า) ควรเริ่มสังเกตดูถึงการราคาค่าบริการ การขึ้นราคา เป็นธรรมกับลูกค้าหรือไม่ ? ซึ่งเอาจริง ๆ ก็ต้องแฟร์กับเขาด้วย เพราะเขาก็เทเงินเป็นหมื่น ๆ ล้าน ที่ผ่านมา
ดังนั้นการมีตัวกลางอย่างรัฐเข้ามาดูและสอดส่อง จะได้ทำให้เรามั่นใจว่า การให้บริการ E-Marketplace ไทย แข่งขันและเป็นธรรมกับทุก ๆ ฝ่ายจริง ๆ