เขมรสารภาพ นำเข้าน้ำมันจากไทย อ้อมส่งทางลาว น้ำมันร่อยหรอหนัก
วิกฤตพลังงานกัมพูชา น้ำมันร่อยหรอ ดิ้นรนนำเข้าน้ำมันไทย ขนส่งผ่านลาว ผลกระทบสงครามอิหร่าน
สถานการณ์พลังงานโลกกำลังส่งแรงกระเพื่อมอย่างหนัก โดยเฉพาะประเทศเพื่อนบ้านอย่างกัมพูชา กำลังเผชิญกับวิกฤตขาดแคลนพลังงานขั้นรุนแรง ล่าสุดทางการกัมพูชาต้องออกมายอมรับสภาพว่าปริมาณน้ำมันสำรองในประเทศอาจเหลือใช้ได้เพียงแค่ 2 สัปดาห์เท่านั้น นำมาสู่การดิ้นรนหาทางออกทุกวิถีทางเพื่อต่อลมหายใจทางเศรษฐกิจ
นายซอ พุตตรา ผู้ว่าราชการจังหวัดสตึงเตรง ของกัมพูชา ได้ออกมายอมรับอย่างตรงไปตรงมาว่า แม้จะมีการปิดพรมแดนไทย-กัมพูชาอย่างไม่มีกำหนด แต่สินค้าจากไทย โดยเฉพาะน้ำมันเชื้อเพลิงและสินค้าอุปโภคบริโภคยังคงถูกลำเลียงเข้าสู่ตลาดกัมพูชาผ่านเส้นทางอ้อม
เส้นทางขนส่งเริ่มต้นจากการขนส่งผ่านด่านช่องเม็ก จังหวัดอุบลราชธานี เข้าสู่เมืองปากเซและเมืองโขงใน สปป.ลาว ก่อนจะข้ามพรมแดนเข้าสู่จังหวัดสตึงเตรงของกัมพูชา ผู้ว่าฯ ซอ พุตตรา อ้างเหตุผลว่า กัมพูชาในฐานะสมาชิกองค์การการค้าโลก (WTO) จำเป็นต้องปฏิบัติตามหลักการค้าเสรี ไม่สามารถสั่งปิดกั้นสินค้าจากประเทศสมาชิกด้วยกันได้อย่างเบ็ดเสร็จ และการนำเข้าผ่านเส้นทางนี้ก็เพื่อเร่งกระจายสินค้าบรรเทาความเดือดร้อนให้ประชาชน พร้อมยืนยันว่าทุกขั้นตอนผ่านการตรวจสอบคุณภาพที่ด่านชายแดนอย่างเคร่งครัด
รศ.ดร.ทรงฤทธิ์ โพนเงิน นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญด้านกลุ่มประเทศลุ่มน้ำโขง ได้วิเคราะห์ถึงรากเหง้าของปัญหานี้ว่า กัมพูชาไม่มีโรงกลั่นน้ำมันเป็นของตนเอง ทำให้ต้องพึ่งพาการนำเข้าพลังงานจากต่างประเทศแบบ 100% คิดเป็นมูลค่าสูงถึง 3,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี
สิ่งที่น่าตกใจคือ สัดส่วนการนำเข้าน้ำมันกว่า 90% (มูลค่า 2,700 ล้านดอลลาร์) มาจากประเทศไทย เนื่องจากได้เปรียบเรื่องต้นทุนการขนส่งทางบกที่ถูกและรวดเร็วที่สุด เมื่อมีการปิดด่านชายแดน กัมพูชาจึงได้รับผลกระทบอย่างหนักหน่วงทันที
วิกฤตยังถูกซ้ำเติมจากสถานการณ์สงครามในตะวันออกกลางที่ยืดเยื้อ ทำให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกพุ่งสูงขึ้น เมื่อกัมพูชาต้องหันไปพึ่งพาการนำเข้าจากสิงคโปร์ มาเลเซีย หรือเวียดนามแทนไทย ก็ต้องเผชิญกับต้นทุนที่แพงขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ผลกระทบที่เห็นได้ชัดเจนที่สุดคือ ปริมาณน้ำมันสำรองร่อยหรอ คาดการณ์ว่ากัมพูชามีน้ำมันเหลือใช้เพียง 14 วัน ราคาเบนซินพุ่งทะลุ 44 บาท/ลิตร และดีเซลทะลุ 53 บาท/ลิตร (เมื่อเทียบเป็นเงินไทย) และอยู่ในสภาวะขาดแคลน ปั๊มน้ำมันราว 1 ใน 3 จากทั้งหมด 6,300 แห่งทั่วประเทศ ต้องปิดตัวลงชั่วคราวตั้งแต่สัปดาห์ที่ผ่านมา เนื่องจากไม่มีน้ำมันมาจำหน่าย
แม้สถานการณ์จะวิกฤตเพียงใด แต่มีรายงานว่าข่าวสารภายในกัมพูชากลับถูกควบคุมอย่างเข้มงวดผ่านระบบ Single Gateway ทำให้ประชาชนอาจไม่รับรู้ถึงความรุนแรงของสถานการณ์อย่างครบถ้วน ในขณะที่รัฐบาลต้องเร่งเจรจาจัดหาน้ำมันจากทุกแหล่งที่เป็นไปได้ ท่ามกลางบริบทโลกที่หลายประเทศผู้ส่งออกพลังงาน ไม่ว่าจะเป็น จีน ญี่ปุ่น หรือแม้แต่มาเลเซีย ก็เริ่มส่งสัญญาณชะลอหรือระงับการส่งออกน้ำมันแล้วเช่นกัน เพื่อรักษาสะเทียรภาพภายในประเทศตนเอง
อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง