ดีอี เร่งแยกผู้สุจริต ปมอายัดบัญชี ตั้งวอร์รูมรับแจ้งปลดล็อกทันที
The Bangkok Insight
อัพเดต 14 ก.ย 2568 เวลา 08.48 น. • เผยแพร่ 14 ก.ย 2568 เวลา 07.48 น. • The Bangkok Insightดีอี เร่งแยกผู้สุจริต ปมอายัดบัญชี ตั้งวอร์รุมรับแจ้งปลดล็อกทันที ย้ำบัญชียังใช้งานได้ปกติ แค่ระงับเส้นเงิน
หลังจากเจาของบัญชีธนาคารได้รับความเดือดร้อนจากกากรอายัดบัญชี ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันที่ 14 ก.ย. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ได้เรียกประชุมด่วน หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งสมาคมธนาคารแห่งประเทศไทย , ตัวแทนสถาบันการเงิน , ตำรวจกองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยีหรือตำรวจไซเบอร์ , สำนักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน หรือ ปปง. ฯลฯ เพื่อระดมรับฟังความคิดเห็นแก้ไขปัญหาการอายัดบัญชีบุคคลทั่วไป ที่เชื่อว่าพัวพันกับบัญชีม้านานกว่า 3 ชั่วโมง
ศาสตราจารย์พิเศษ วิศิษฏ์ วิศิษฏ์สรอรรถ ปลัดกระทรวงดิจิตอลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เปิดเผยว่า เนื่องจากตามพระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ.2566 และแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ.2568 กำหนดมาตรการให้ติดตามนำเงินกลับคืนสู่ผู้เสียหาย
ดังนั้น กลไกที่ปรากฏตามกฎหมายนี้ ขอชี้แจงว่า ไม่ใช่เป็นการอายัดบัญชีธนาคารตามที่เข้าใจกัน การอายัดบัญชีธนาคารได้นั้น จะต้องออกหมายโดยเจ้าหน้าที่ตำรวจ เมื่อเจ้าหน้าที่ตำรวจสอบสวนแล้วพบว่าบัญชีธนาคารดังกล่าวเข้าข่ายเป็นบัญชีม้าจริง ๆ
แต่กลไกที่ดำเนินการโดยศูนย์ปฏิบัติการเพื่อป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี หรือ ศปอท. ซึ่งทำงานร่วมกับตัวแทนของธนาคาร ตำรวจไซเบอร์ และ ปปง. ดำเนินการ และเป็นประเด็นในวันนี้ คือ ‘การระงับธุรกรรมทางการเงิน’ ที่ถูกโอนจากเส้นเงินของบัญชีม้า
กล่าวคือ เมื่อ ‘บัญชีม้า’ โอนเงินต่อไปที่ ‘บัญชีธนาคาร’ ของใคร เมื่อทางธนาคารสืบพบเจอ ก็จะใช้อำนาจตามกฎหมายนี้ในการระงับ ‘จำนวนเงิน’ ดังกล่าวชั่วคราว เพื่อดำเนินการตรวจสอบว่าเป็นเงินของผู้เสียหายหรือไม่ ก่อนจะดำเนินการดึงจำนวนเงินดังกล่าว ชดใช้คืนให้แก่ผู้เสียหายได้ต่อไป
ทั้งนี้ เกิดปัญหาก็คือ บางบัญชีธนาคารของผู้รับนั้น เป็นบัญชีผู้บริสุทธิ์ที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้อง รับเงินมาโดยสุจริต และบางรายที่มีจำนวนเงินในบัญชีที่น้อยกว่าเงินที่รับมา เมื่อเกิดการระงับเงินที่ได้รับจากบัญชีม้า เลยเกิดปัญหาบัญชีธนาคารนั้นติดลบ หรือไม่สามารถใช้การได้ชั่วคราว
อีกทั้งยังเกิดปัญหาว่า บางโมบายแบงค์กิ้งกลับไปขึ้นข้อความว่าบัญชีธนาคารถูกอายัด ซึ่งการอายัดได้ จะต้องมีหมายจากตำรวจเท่านั้น ซึ่งถือเป็นคนละบทบาทกันกับของ ศปอท.
จึงขอชี้แจงว่า บัญชีธนาคารของผู้ถูกระงับเงินธุรกรรมยังสามารถใช้งานได้ตามปกติ โดยเฉพาะการรับโอนเงินใดๆ เพียงแต่จะไม่สามารถใช้วงเงินที่ได้รับ เพราะถูกระงับเอาไว้ชั่วคราว ซึ่งกลไกการระงับจำนวนเงินจากบัญชีม้านี้ ใช้มาหลายปีแล้ว
ยกตัวอย่างเช่น หากมีเงินในบัญชีธนาคารอยู่ 100 บาท แต่ก่อนหน้านี้เคยได้รับเงินมา 200 บาท แล้วต้องสงสัยเมื่อเงินจำนวนดังกล่าวอาจจะเป็นเงินบัญชีม้า ทาง ศปอท. ก็จะระงับเงินจำนวน 200 บาทไป แต่จะส่งผลทำให้บัญชีธนาคารติดลบจนไม่สามารถใช้เงินได้ แต่บัญชีธนาคารนั้นก็ยังสามารถรับโอนเงินได้ตามปกติ
การหารือในวันนี้ ได้พูดคุยในส่วนของการบรรเทาความเดือดร้อนของผู้ที่ได้รับผลกระทบจากการรับเงินนั้นโดยสุจริตอย่างรวดเร็ว ซึ่งนอกจากจะให้เจ้าของบัญชีธนาคารที่ได้รับผลกระทบ ไปแสดงตัวกับธนาคารของตนเองแล้ว ทาง ศปอท. ก็จะเปิดช่องทางสายด่วน 1441 เพื่อให้ผู้ได้รับผลกระทบโทรแจ้งเข้ามาขอปลดล็อกการระงับได้
อย่างไรก็ตาม เราจะต้องแยกระหว่างผู้ที่ได้รับผลกระทบจริงๆ กับบัญชีม้าหรือผู้กระทำความผิด ที่แฝงตัวมาเพื่อขอให้ปลดล็อก เพราะที่ผ่านมา ก็มีคนที่เป็นบัญชีม้าจริงๆ ติดต่อมาให้เราปลดล็อคอยู่หลายเคส
ดังนั้น ทาง ศปอท. จึงต้องใช้ระยะเวลาในการตรวจสอบบัญชีธนาคารของบุคคลที่ติดต่อเข้ามาขอให้ปลดล็อคการระงับธุรกรรม ซึ่งเราได้มีตัวแทนของธนาคารและตำรวจไซเบอร์มาร่วมกันตรวจสอบในลักษณะของการทำงานร่วมกัน
โดยประเด็นที่ต้องดูคือ เงินที่เข้าในบัญชีของผู้ที่แจ้งเป็นเงินลักษณะอะไร รูปแบบธุรกรรมทางการเงินปกติหรือไม่ และจำนวนวงเงินเหมาะสมกับการใช้ชีวิตประจำวันหรือไม่ รวมทั้งต้องตรวจสอบว่า ผู้ที่ขอให้ปลดล็อกนั้นมีหมายจากเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือประวัติอาชญากรรมหรือไม่
เมื่อตรวจสอบรายละเอียดครบถ้วนว่าได้รับมาโดยสุจริต ทาง ศปอท. ก็จะมีคำสั่งปลดล็อกจำนวนเงินดังกล่าวชั่วคราว เพื่อให้ผู้ที่ร้องเรียนสามารถนำเงินดังกล่าวไปใช้ได้ตามปกติ
และจากการการหารือร่วมกันในวันนี้ว่าจะกำหนดแนวทางการตรวจสอบร่วมกันระหว่าง ธนาคาร เจ้าหน้าที่ตำรวจ ศูนย์ ศปอท. และ ปปง. ในลักษณะการจัดตั้งวอร์รูม เพื่อแยกผู้ที่สุจริตออกจากผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการกระทำความผิด ทั้งนี้ หากตรวจสอบแล้วพบว่าเจ้าของบัญชีไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้อง ศูนย์ ศปอท. จะมีคำสั่งเพิกถอนการระงับธุรกรรมชั่วคราวโดยการตรวจสอบสามารถดำเนินการได้ภายในเวลาไม่กี่นาที
การแยกผู้สุจริตจะใช้หลักเกณฑ์ เช่น ตรวจสอบเส้นทางการโอนเงินและความเชื่อมโยงของธุรกรรม, พิจารณารูปแบบการใช้บัญชีว่ามีลักษณะปกติหรือไม่, และประเมินความเหมาะสมของจำนวนเงินกับพฤติกรรมการใช้บัญชี
อย่างไรก็ตามก็ยอมรับว่า มีบางเคสที่อาจจะเข้าข่ายเป็นอาชญากรรมหรือพวกบัญชีม้าตัวจริง เราไม่สามารถจะปลดล็อกได้ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดผลกระทบกับผู้เสียหาย แต่ทางเรายืนยันว่าจะเร่งทำงานตรวจสอบเพื่อแยกผู้บริสุทธิ์ที่ถูกระงับเงินออกมาและปลดล็อกให้สามารถใช้เงินได้อย่างสุจริต
สำหรับในวันนี้นั้น มีผู้โทรศัพท์สายด่วน 1441 ติดต่อขอให้ปลดล็อกแล้วอย่างน้อย 600-700 สาย ซึ่งทางเราจะทยอยดำเนินการตรวจสอบและแยกระหว่างผู้บริสุทธิ์สุจริตกับบัญชีม้าตัวจริง ก่อนดำเนินการปลดล็อคต่อไป
แต่ยอมรับว่าตั้งแต่ช่วงเช้าที่ผ่านมาเกิดปัญหาที่หลายคน ไม่สามารถติดต่อเบอร์ 1441 ได้เพราะสายเต็ม ซึ่งทางเรากำลังเร่งดำเนินการแก้ไขปัญหานี้ด้วยการเพิ่มคู่สายให้มากขึ้น
ศาสตราจารย์พิเศษ วิศิษฏ์ ยืนยันว่า การระงับธุรกรรมต้องสงสัยนั้นไม่ได้สูงขึ้นด้วยซ้ำ แต่ในช่วงที่ผ่านมาถือว่าลดลง และเน้นย้ำว่า นี่ไม่ใช่เป็นการเพิ่งมาเปลี่ยนวิธีการ แต่เป็นกลไกมาตรการเร่งเยียวยาผู้เสียหายตามกฎหมายที่มีมานานแล้ว ซึ่งเราจะต้องตัดผู้ที่สุจริตไม่มีส่วนเกี่ยวข้องออกไปให้รวดเร็วที่สุด โดยในอนาคตจะต้องหารือและวางมาตรการเพื่อทำให้เกิดความสมดุลระหว่างการแยกบัญชีของผู้ที่บริสุทธิ์สุจริตและบัญชีม้าตัวจริง
พร้อมฝากเตือนว่า กลไกการขอปลดล็อกธุรกรรมต้องสงสัยของบัญชีธนาคารผู้บริสุทธิ์นั้น ทางธนาคารจะเป็นผู้ดำเนินการติดต่อแจ้งเอง จะไม่มีโทรศัพท์จาก ศปอท. หรือศูนย์ AOC ติดต่อไปยังผู้บริสุทธิ์โดยตรง เพื่อป้องกันไม่ให้เข้าใจผิดหลงเป็นเหยื่อของแก๊งคอลเซ็นเตอร์
พร้อมกับเน้นย้ำว่า เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นครั้งนี้เป็นเพียงแค่กลไกการระงับธุรกรรมทางการเงินที่ต้องสงสัยชั่วคราวของ ศปอท. เท่านั้น โดยจะระงับแค่จำนวนเงินที่ได้รับมาเท่านั้น ไม่ใช่ระงับเงินทั้งบัญชีทั้งหมด เพียงแต่ใครที่มีเงินในบัญชีธนาคารน้อย ก็จะถูกอายัดจนใช้เงินไม่ได้ชั่วคราว เป็นคนละส่วนกับกลไกการอายัดบัญชี ซึ่งจะต้องดำเนินการโดยการสอบสวนตำรวจและใช้อำนาจตามกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา รวมทั้งการตรวจสอบโดย ปปง. ผ่านการออกหมาย hr03 เพื่ออายัดบัญชีธนาคารต้องสงสัย
ด้านตัวแทนสมาคมธนาคารไทย กล่าวฝากถึงพี่น้องประชาชนวไม่ต้องตื่นตระหนก และยังสามารถทำทุรกรรมได้ตามปกติ รวมถึงร้านค้าก็ยังสามารถให้ลูกค้าสแกนจ่ายผ่าน QR Code ได้ตามปกติ
เหตุการณ์ในลักษณะดังกล่าวไม่ได้พึ่งเกิดขึ้น แต่อาจเป็นเพียงการสร้างกระแสของคนบางกลุ่มที่ตนเองเกี่ยวข้องกับบัญชีมาจริง ๆ
อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันตัวเลขของผู้ที่เปิดบัญชีม้ามีจำนวนลดลงเนื่องจากภาคธนาคารมีการเข้มงวดในการเปิดบัญชีเพิ่มมากขึ้น แต่ต้องยอมรับว่า การที่จะแยกว่าใครเป็นผู้ที่ถูกจ้างมา เพื่อเปิดบัญชีให้กับมิจฉาชีพนั้น ขณะนี้ยังคงแยกแยะได้ยากจริง ๆ
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- ตำรวจไซเบอร์ เพิ่มช่องทาง ‘โทรปลดอายัดบัญชี’ เร่งปรับแนวทางอายัด แก้ผลกระทบ
- ร้อยเวรแฉ! ระบบอายัดบัญชี ‘บ้งที่สุด’ ภาระปลดตกที่ ตำรวจโรงพัก
- สาวลั่น ไม่ไว้ใจธนาคารแล้ว หลังถูกอายัดบัญชีเกือบ 2 เดือน หอบเอกสาร 20 กก. ขอปลดอายัด
ติดตามเราได้ที่