โปรดอัพเดตเบราว์เซอร์

เบราว์เซอร์ที่คุณใช้เป็นเวอร์ชันเก่าซึ่งไม่สามารถใช้บริการของเราได้ เราขอแนะนำให้อัพเดตเบราว์เซอร์เพื่อการใช้งานที่ดีที่สุด

สังคม

ปรับสูตร MPI ดัน GDP สูงขึ้น หวั่น ‘ภาพลวงตา’ เศรษฐกิจไทย

ฐานเศรษฐกิจ

อัพเดต 9 ชั่วโมงที่ผ่านมา • เผยแพร่ 2 ชั่วโมงที่ผ่านมา

การปรับปรุงดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (MPI) กำลังกลายเป็นประเด็นที่ต้องจับตา หลังมีส่วนทำให้ตัวเลข ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ไทยปี 2569 ถูกปรับเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะไตรมาส 3 ที่ขยายตัวถึง 2.9% อย่างไรก็ดี ตัวเลขเศรษฐกิจที่ดีขึ้นจากการปรับสูตรคำนวณ อาจไม่ได้สะท้อนการฟื้นตัวของเศรษฐกิจจริงทั้งหมด

ตั้ง 5 ข้อสงสัย หวั่นภาพลวงตาเศรษฐกิจไทย

รองศาสตราจารย์ ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต และผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจระหว่างประเทศและอาเซียน ได้ออกบทวิเคราะห์ โดยตั้งข้อสังเกตว่า แม้การปรับปรุงวิธีคำนวณ MPI สามารถทำได้และอาจจำเป็นเพื่อให้สะท้อนโครงสร้างการผลิตและห่วงโซ่อุตสาหกรรมใหม่ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว แต่ต้องมีความชัดเจนในหลักเกณฑ์ น้ำหนัก และผลเปรียบเทียบระหว่างวิธีเดิมกับวิธีใหม่ เพราะหากการปรับ MPI ทำให้ GDP สูงขึ้น แต่ไม่สะท้อนการฟื้นตัวของรายได้ การจ้างงาน และกำลังซื้อของประชาชนอย่างแท้จริง ก็อาจนำไปสู่ “ภาพลวงตาเศรษฐกิจไทย” และกระทบความน่าเชื่อถือของระบบสถิติเศรษฐกิจในระยะต่อไป

ทั้งนี้ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) แถลง GDP ไตรมาส 3/2569 ขยายตัว 2.9% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน (YoY) เพิ่มขึ้นจากไตรมาส 2/2569 ที่ขยายตัว 2.4% โดยส่วนหนึ่งเป็นผลจากการปรับปรุงข้อมูล MPI ส่งผลให้ตัวเลข GDP ตั้งแต่ไตรมาส 1 ถึงไตรมาส 3/2569 ถูกปรับเพิ่มขึ้นทั้งหมด

จากการประเมินพบว่า ก่อนการปรับ MPI GDP ไตรมาส 1/2569 ขยายตัว 2.8% แต่หลังปรับเพิ่มเป็น 3.1% หรือเพิ่มขึ้น 0.3 จุดเปอร์เซ็นต์ ขณะที่ไตรมาส 2 เดิมอยู่ที่ 1.9% ก่อนถูกปรับเพิ่มเป็น 2.4% หรือเพิ่มขึ้น 0.5 จุดเปอร์เซ็นต์ ส่วนไตรมาส 3 เดิมประเมินไว้ที่ 1.7% ก่อนปรับเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดเป็น 2.9% หรือเพิ่มขึ้นถึง 1.2 จุดเปอร์เซ็นต์

สำหรับไตรมาส 4 ก่อนการปรับ MPI ประเมินไว้ที่ 2.6% แต่หลังปรับ MPI ประเมินใหม่ลดลงเหลือ 1.8% ขณะที่ภาพรวมทั้งปี 2569 เดิมอยู่ในกรอบ 2.0–2.5% โดยมีค่ากลาง 2.25% ก่อนปรับเป็นประมาณการใหม่ที่ 2.5% หรือเพิ่มขึ้น 0.25 จุดเปอร์เซ็นต์ อย่างไรก็ตาม ตัวเลขไตรมาส 3 และไตรมาส 4 ในส่วนก่อนปรับ รวมถึงไตรมาส 4 หลังปรับ เป็นสมมติฐานการประเมินของผู้วิเคราะห์ ไม่ใช่ตัวเลข GDP ที่ประกาศอย่างเป็นทางการ

รองศาสตราจารย์ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต และผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐกิจระหว่างประเทศและอาเซียน

รองศาสตราจารย์ ดร.อัทธ์ ระบุว่า ประเด็นแรกที่ต้องพิจารณาคือความแตกต่างด้านแนวคิด วัตถุประสงค์ และวิธีคำนวณระหว่าง GDP กับ MPI โดย GDP เป็นการวัดมูลค่าการผลิตสินค้าและบริการขั้นสุดท้ายภายในประเทศในรูปตัวเงิน สามารถคำนวณได้ทั้งด้านรายจ่ายและด้านการผลิต ขณะที่ MPI เป็นเพียงเครื่องชี้การเปลี่ยนแปลงปริมาณการผลิตภาคอุตสาหกรรมในรูปเลขดัชนี ซึ่งไม่มีหน่วยและกำหนดปีอ้างอิงเท่ากับ 100

โดยการเปลี่ยนสูตรคำนวณ MPI จาก “ดัชนีปริมาณแบบลาสแปรท์ที่ใช้น้ำหนักคงที่” (Fixed-weight Laspeyres Volume Index) มาเป็น “ดัชนีปริมาณแบบลาสแปรชชนิดเชื่อมโยงลูกโซ่” (Chained Laspeyres-type Volume Index) มีโอกาสสูงที่จะทำให้อัตราการขยายตัวของ MPI สูงกว่าสูตรเดิม หากน้ำหนักใหม่เพิ่มความสำคัญให้อุตสาหกรรมที่ขยายตัวสูง ซึ่งเมื่อนำไปคำนวณร่วมกับ GDP อาจทำให้ GDP ปรับสูงขึ้นเกินกว่าความเป็นจริงได้ ทั้งนี้ การเพิ่มขึ้นของ MPI ไม่ได้หมายความว่า GDP จะต้องเพิ่มขึ้นเสมอ เพราะ GDP ด้านการผลิตวัดจากมูลค่าเพิ่มหลังหักสินค้าและบริการขั้นกลางแล้ว

ประเด็นที่สอง คือความเสี่ยงต่อการนับซ้ำ หรือ Double Counting โดยกิจกรรมการผลิตและห่วงโซ่อุตสาหกรรมใหม่ตามปกติจะถูกสำรวจและรวมอยู่ในการประมาณการ GDP รายไตรมาสอยู่แล้ว ดังนั้น การนำข้อมูล MPI ที่ปรับปรุงใหม่มาใช้จะต้องตรวจสอบทั้งความครอบคลุมและความซ้ำซ้อนอย่างรอบคอบ เพราะหากนำมูลค่าเพิ่มของกิจกรรมเดิมมาบวกเพิ่มเติมซ้ำอีก ก็อาจทำให้ตัวเลข GDP สูงเกินจริง

ประเด็นที่สาม คือความสัมพันธ์ระหว่าง MPI กับอัตราการใช้กำลังการผลิต หรือ Cap U ซึ่งโดยปกติควรเคลื่อนไหวไปในทิศทางเดียวกัน แต่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา Cap U ของไทยปรับลดลงอย่างต่อเนื่อง หาก MPI สูตรใหม่กลับแสดงการขยายตัวสวนทางกับ Cap U ย่อมทำให้ผู้ประกอบการเกิดข้อสงสัยต่อภาพเศรษฐกิจ และอาจกระทบต่อความเชื่อมั่น ตลอดจนทำให้ภาคเอกชนลังเลที่จะลงทุนในอนาคต

ประเด็นที่สี่ คือความเสี่ยงต่อผลการสอบสวนกำลังการผลิตส่วนเกินตามมาตรา 301 ของสหรัฐฯ โดยขณะนี้สำนักงานผู้แทนการค้าสหรัฐฯ หรือ USTR กำลังไต่สวนและตรวจสอบไทยร่วมกับประเทศคู่ค้าเกี่ยวกับนโยบายที่อาจก่อให้เกิดกำลังการผลิตและผลผลิตส่วนเกิน หรือ Structural Excess Capacity โดยพิจารณาจากการแทรกแซงของรัฐ การเกินดุลการค้าอย่างต่อเนื่อง และกำลังการผลิตที่ไม่ได้ใช้งาน

รองศาสตราจารย์ ดร.อัทธ์ มองว่า หากสหรัฐอเมริกา พบว่านโยบายของไทยก่อให้เกิดความบิดเบือนทางการค้าผ่านการขยายตัวของ MPI สูตรใหม่ ก็อาจนำไปสู่การบังคับใช้มาตรการตอบโต้ทางการค้าเพิ่มเติมตามมาตรา 301 ได้ ซึ่งถือเป็นอีกปัจจัยที่ต้องจับตาจากการเปลี่ยนแปลงวิธีจัดทำตัวเลขผลผลิตอุตสาหกรรมของไทย

ขณะที่ประเด็นสุดท้ายคือภาพของ GDP ที่สูงขึ้นสวนทางกับภาวะหนี้ รายได้ และการปิดตัวของ SMEs โดยตัวเลข GDP ที่ปรับเพิ่มขึ้นอาจไม่สอดคล้องกับปัจจัยเศรษฐกิจจริงของประชาชนส่วนใหญ่ ทั้งจากหนี้ครัวเรือนไทยที่ยังอยู่ในระดับสูง รายได้ของผู้มีรายได้ประจำที่ลดลง ตลอดจนข้อจำกัดในการเข้าถึงสินเชื่อของผู้ประกอบการ SMEs และครัวเรือน โดยเฉพาะสินเชื่อเช่าซื้อรถยนต์และจักรยานยนต์ที่ติดลบต่อเนื่อง

นอกจากนี้ ข้อมูลสถิติยังสะท้อนว่า การปิดกิจการของ SMEs เพิ่มขึ้น 16% ในช่วงเดือนมกราคม–กันยายน 2569 และเฉพาะไตรมาส 3/2569 การปิดตัวของ SMEs เพิ่มขึ้นถึง 78.48% เมื่อเทียบกับไตรมาส 2/2569 ซึ่ง รศ.ดร.อัทธ์ มองว่าเป็นอีกสัญญาณที่สะท้อนคำถามสำคัญว่า การที่ตัวเลข GDP ปรับเพิ่มขึ้นจากการปรับ MPI นั้น สอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจจริงของประชาชนและภาคธุรกิจมากน้อยเพียงใด

ดังนั้น การปรับปรุง MPI จึงไม่ควรถูกพิจารณาเพียงในมิติของการทำให้ตัวเลขเศรษฐกิจมีความแม่นยำมากขึ้นเท่านั้น แต่ควรอธิบายให้ชัดเจนว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวสะท้อนกิจกรรมการผลิตจริงที่วิธีเดิมครอบคลุมไม่เพียงพอมากน้อยเพียงใด เพราะหากการปรับตัวเลขทำให้ GDP ดูสูงขึ้น แต่สวนทางกับรายได้ การจ้างงาน กำลังซื้อ การใช้กำลังการผลิต และการดำเนินธุรกิจของ SMEs ก็อาจทำให้เกิดคำถามต่อความน่าเชื่อถือของตัวเลขเศรษฐกิจ และนำไปสู่การกำหนดนโยบายที่คลาดเคลื่อนจากสภาพเศรษฐกิจจริงได้

ดูข่าวต้นฉบับ
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...
Loading...