เจาะ 51 พรรคการเมือง ใช้งบประมาณเท่าไหร่ จาก ‘นโยบาย’ โฆษณาหาเสียงเลือกตั้ง 2569

เจาะ 51 พรรคการเมือง จัด 10 อันดับ พรรคไหนใช้งบประมาณมากที่สุด – น้อยที่สุด จาก ‘นโยบาย’ โฆษณาหาเสียงเลือกตั้งปี 2569

สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ กกต. กำหนดว่าพรรคการเมืองที่จะลงสมัครรับเลือกตั้งปี 2569 ต้องส่ง “นโยบายที่ต้องใช้จ่ายเงินของพรรคการเมืองที่ใช้ในการโฆษณา” กล่าวคือ นโยบายหาเสียงและควรต้องทำจริงหากได้เป็นรัฐบาล

พรรคการเมืองมีเวลาเตรียมนโยบายแค่ไหน

นับตั้งแต่ 12 ธันวาคม 2568 ที่รัฐบาลอนุทินประกาศยุบสภา พรรคการเมืองก็พอจะคาดเดาได้ว่าการเลือกตั้งจะมาเกิดในช่วงต้นเดือนกุมภาพันธ์ 2569 อย่างไรก็ตาม เมื่อฝ่ายรัฐบาลประกาศวันเลือกตั้งจริงเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2568 เท่ากับว่าพรรคการเมืองมีเวลาเตรียมตัวอย่างน้อยกว่า 1 เดือนในการหาเสียง

ต่อมา กกต. ได้ออกกำหนดการการตรวจสอบนโยบายที่ต้องใช้จ่ายเงินของพรรคการเมืองที่ใช้ในการโฆษณา ปี 2569 ซึ่งกำหนดให้พรรคการเมืองต้องส่งนโยบายหาเสียงให้ กกต. ตรวจสอบภายในวันที่ 19 มกราคม 2569 โดยรายละเอียดกำหนดการ ดังนี้

• 6 ม.ค. คำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการตรวจสอบนโยบายพรรคการเมือง
• 6 – 13 ม.ค. สนง.กกต. รวบรวมและตรวจสอบรายการนโยบายพรรคการเมืองในเบื้องต้น เพื่อเสนอให้คณะกรรมการตรวจสอบฯ
• 14 ม.ค. ประชุมคณะกรรมการตรวจสอบฯ (ครั้งที่ 1) โดยมีการแต่งตั้งคณะกรรมการฯ 21 คน
• 15- 19 ม.ค. สนง.กกต. รวบรวมและตรวจสอบรายการนโยบายพรรคการเมืองในเบื้องต้น เพื่อเสนอให้คณะกรรมการตรวจสอบฯ และประสานให้พรรคการเมืองแก้ไข กรณีนโยบายพรรคการเมืองมีรายการไม่ถูกต้องครบถ้วน
• 19 ม.ค. วันสุดท้ายที่กำหนดให้พรรคการเมืองส่งนโยบายมาให้ กกต.
• 20 ม.ค. กรณีนโยบายของพรรคการเมืองมีรายการครบถ้วน กกต. พิจารณาและประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนทราบ
• 22 ม.ค. ประชุมคณะกรรมการตรวจสอบฯ (ครั้งที่ 2)
• 23 – 25 ม.ค. สนง.กกต. รวบรวมและตรวจสอบรายการนโยบายพรรคการเมืองในเบื้องต้น เพื่อเสนอให้คณะกรรมการตรวจสอบฯ และประสานให้พรรคการเมืองแก้ไข กรณีนโยบายพรรคการเมืองมีรายการไม่ถูกต้องครบถ้วน
• 27 – 28 ม.ค. กรณีนโยบายของพรรคการเมืองมีรายการครบถ้วน กกต. พิจารณาและประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนทราบ หากกรณีไม่ถูกต้องครบถ้วน กกต.สั่งให้แก้ไขภายในระยะเวลาที่กำหนด
• 29 ม.ค. ประชุมคณะกรรมการตรวจสอบฯ (ครั้งที่ 3)
• 30 ม.ค. – 1 ก.พ. สนง.กกต. รวบรวมและตรวจสอบรายการนโยบายพรรคการเมืองในเบื้องต้น เพื่อเสนอให้คณะกรรมการตรวจสอบฯ และประสานให้พรรคการเมืองแก้ไข กรณีนโยบายพรรคการเมืองมีรายการไม่ถูกต้องครบถ้วน
• 2 – 4 ก.พ. กรณีนโยบายของพรรคการเมืองมีรายการครบถ้วน กกต. พิจารณาและประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนทราบ หากกรณีไม่ถูกต้องครบถ้วน กกต.สั่งให้แก้ไขภายในระยะเวลาที่กำหนด

บังคับแจง “วงเงิน-ที่มา-ความคุ้มค่า-ผลกระทบ” ไม่ทำปรับ

การต้องส่งนโยบายให้ กกต. เป็นไปตาม พ.ร.บ. ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 มาตรา 57 ซึ่งระบุว่า

การกำหนดนโยบายของพรรคการเมืองที่ใช้ในการประกาศโฆษณาให้คำนึงถึงความเห็นของสาขาพรรคการเมืองและตัวแทนพรรคการเมืองประจำจังหวัด นโยบายใดที่ต้องใช้จ่ายเงินการประกาศโฆษณานโยบายนั้น อย่างน้อยต้องมีรายการ ดังต่อไปนี้

(1) วงเงินที่ต้องใช้ และที่มาของเงินที่จะใช้ในการดำเนินการ

(2) ความคุ้มค่าและประโยชน์ในการดำเนินนโยบาย

(3) ผลกระทบและความเสี่ยงในการดำเนินนโยบาย

ในกรณีพรรคการเมืองไม่ได้จัดทำรายการตามวรรคหนึ่ง ให้คณะกรรมการสั่งให้ดำเนินการให้ครบถ้วนและถูกต้องภายในระยะเวลาที่กำหนด

นอกจากนี้ ยังมีกฎหมายที่เกี่ยวข้องเรื่องการหาเสียงคือ พ.ร.บ. ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการหาเสียงเลือกตั้งสมาชิกผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2561 มาตรา 74 ระบุว่า ในการหาเสียงเลือกตั้งของผู้สมัครและพรรคการเมือง ต้องไม่ขัดแย้งกับแนวทางที่กำหนดเป็นนโยบายของพรรคการเมือง

กรณีที่พรรคการเมืองทำรายการไม่ครบถ้วน กกต. สามารถใช้อำนาจตาม พ.ร.บ. ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยพรรคการเมือง พ.ศ. 2560 โดย กกต.จะสั่งให้ดำเนินการจัดทำรายการใหครบถ้วนและถูกต้องภายในระยะเวลาที่กำหนด หากไม่ดำเนินการต้องระวางโทษปรับ ไม่เกิน 500,000 บาท และปรับอีกวันละ 10,000 บาทตลอดระยะเวลาที่ยังไม่ได้ปฏิบัติให้ถูกต้อง

ข้อมูล 51 พรรคการเมือง

โดย กกต. เผยแพร่ “นโยบายที่ต้องใช้จ่ายเงินของพรรคการเมืองที่ใช้ในการประกาศโฆษณา” ของพรรคการเมืองต่าง ๆเป็นไฟล์ PDF ที่ยังอยู่ระหว่างการพิจารณาของคณะกรรมการตรวจสอบนโยบาย และ กกต.รวมทั้งหมด 51 ไฟล์ ผ่าน Google Drive เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2569 ซึ่งมีการระบุรายละเอียดที่พรรคการเมืองต้องแจ้งตามกฎหมาย โดยก่อนหน้านี้คือวันที่ 8 มกราคม 2569 กองทุนเพื่อพัฒนาการเมือง ได้ส่งนโยบายฉบับย่อของพรรคการเมืองด้วย

สรุปได้ว่าในการเลือกตั้ง 2569 มีพรรคการเมืองลงสนามทั้งหมด 51 พรรค และจากระบบฐานข้อมูลพรรคการเมือง ณ วันที่ 30 มกราคม 2569 ระบุว่า ปัจจุบันมีพรรคการเมืองทั้งหมด 75 พรรค

เมื่อไล่เรียงข้อมูลทั้งหมดตามลำดับเบอร์ พบการแจ้งใช้งบประมาณและจำนวนนโยบาย ดังนี้

• เบอร์ 1 พรรคไทยทรัพย์ทวี 6.11 พันล้านบาท – 8 นโยบาย
• เบอร์ 2 พรรคเพื่อชาติไทย 5.61 แสนล้านบาท – 12 นโยบาย
  
• เบอร์ 2 พรรคเพื่อชาติไทย 5.61 แสนล้านบาท – 12 นโยบาย
  
• เบอร์ 3 พรรคใหม่ 6.06 แสนล้านบาท – 9 นโยบาย
• เบอร์ 4 พรรคมิติใหม่ 1.25 ล้านล้านบาท – 9 นโยบาย
• เบอร์ 6 พรรครวมไทยสร้างชาติ 7.28 แสนล้านบาท – 50 นโยบาย
• เบอร์ 7 พรรคพลวัต 3 พันล้านบาท – – 13 นโยบาย
• เบอร์ 9 พรรคเพื่อไทย 2.43 แสนล้านบาท – 57 โครงการ
• เบอร์ 10 พรรคทางเลือกใหม่ 1.53 ล้านล้านบาท – 6 นโยบาย
• เบอร์ 11 พรรคเศรษฐกิจ 5.98 ล้านล้านบาท – 8 นโยบาย
• เบอร์ 12 พรรคเสรีรวมไทย 1.29 ล้านล้าน – 8 นโยบาย
• เบอร์ 13 พรรครวมพลังประชาชน 1.31 แสนล้าน -2 นโยบาย
• เบอร์ 14 พรรคท้องที่ไทย 5.43 แสนล้าน – 9 นโยบาย
• เบอร์ 15 พรรคอนาคตไทย 8.1 หมื่นล้าน – 6 นโยบาย
• เบอร์ 16 พรรคพลังเพื่อไทย 1 ร้อยล้าน – 2 นโยบาย
• เบอร์ 17 พรรคไทยชนะ 6.41 หมื่นล้าน – 9 นโยบาย
• เบอร์ 18 พรรคพลังสังคมใหม่ 9.06 หมื่นล้าน – 8 นโยบาย
• เบอร์ 19 พรรคสังคมประชาธิปไตยไทย 1.23 ล้านล้าน – 10 นโยบาย
• เบอร์ 20 พรรคฟิวชัน 6.9 แสนล้าน – 12 นโยบาย
• เบอร์ 21 พรรคไทรวมพลัง 2 แสนล้าน – 2 นโยบาย
• เบอร์ 22 –
• เบอร์ 23 พรรคปวงชนไทย 2.87 แสนล้าน – 11 นโยบาย
• เบอร์ 24 –
• เบอร์ 25 พรรคเพื่อชีวิตใหม่ 2.23 หมื่นล้าน – 4 นโยบาย
• เบอร์ 26 พรรคคลองไทย 7.75 แสนล้าน – 6 นโยบาย
• เบอร์ 27 พรรคประชาธิปัตย์ 2.12 ล้านล้าน – 91 นโยบาย
• เบอร์ 28 พรรคไทยก้าวหน้า 7.35 แสนล้าน – 4 นโยบาย
• เบอร์ 29 –
• เบอร์ 30 พรรคแรงงานสร้างชาติ 7.48 แสนล้าน – 10 นโยบาย
• เบอร์ 31 พรรคประชากรไทย 1 ล้านล้าน – 5 นโยบาย
• เบอร์ 32 พรรคครูไทยเพื่อประชาชน 1.49 แสนล้าน – 5 นโยบาย
• เบอร์ 33 พรรคประชาชาติ 4.04 แสนล้าน – 3 นโยบาย
• เบอร์ 34 พรรคสร้างอนาคตไทย 1.04 แสนล้าน – 4 นโยบาย
• เบอร์ 35 พรรครักชาติ 6.67 แสนล้าน – 30 นโยบาย
• เบอร์ 36 –
• เบอร์ 37 พรรคภูมิใจไทย 1.48 แสนล้าน – 8 นโยบาย
• เบอร์ 38 พรรคพลังธรรมใหม่ 2.45 แสนล้าน – 3 นโยบาย
• เบอร์ 39 พรรคกรีน 9.84 พันล้าน – 3 นโยบาย
• เบอร์ 40 พรรคไทยธรรม 5 พันล้าน – 2 นโยบาย
• เบอร์ 41 พรรคแผ่นดินธรรม 3.7 แสนล้าน – 2 นโยบาย
• เบอร์ 42 พรรคกล้าธรรม 2.27 ล้านล้าน – 38 นโยบาย
• เบอร์ 43 พรรคพลังประชารัฐ 5.47 แสนล้าน – 23 นโยบาย
• เบอร์ 44 พรรคโอกาสใหม่ 1.34 แสนล้าน – 3 นโยบาย
• เบอร์ 45 พรรคเป็นธรรม 1.45 หมื่นล้าน – 2 นโยบาย
• เบอร์ 46 พรรคประชาชน 7.41 แสนล้าน – 36 นโยบาย
• เบอร์ 47 พรรคประชาไทย 3.42 แสนล้าน – 6 นโยบาย
• เบอร์ 48 พรรคไทยสร้างไทย 4.97 แสนล้าน – 7 นโยบาย
• เบอร์ 49 พรรคไทยก้าวใหม่ 1.32 ล้านล้าน – 30 นโยบาย
• เบอร์ 50 พรรคประชาอาสาชาติ 2.1 แสนล้าน – 2 นโยบาย
• เบอร์ 51 พรรคพร้อม 3.1 ล้านล้าน – 16 นโยบาย
• เบอร์ 52 พรรคเครือข่ายชาวนาไทย 7.32 แสนล้าน – 3 นโยบาย
• เบอร์ 53 พรรคไทยพิทักษ์ธรรม 2.32 แสนล้าน – 3 นโยบาย
• เบอร์ 54 พรรคความหวังใหม่ 2 แสนล้าน – 1 นโยบาย
• เบอร์ 55 พรรคไทยรวมไทย 8.89 แสนล้าน – 6 นโยบาย
• เบอร์ 56 –
• เบอร์ 57 พรรคพลังไทยรักชาติ 2 หมื่นล้าน – 2 นโยบาย
• ไม่กำหนดเบอร์ พรรครักษ์ธรรม 2.1 หมื่นล้าน – 5 นโยบาย

ทั้งนี้ ในการจัดทำข้อมูลพบว่า บางพรรคระบุว่าเป็นงบประมาณสำหรับ 4 ปี บางพรรคกำหนดต่อปี และบางพรรคไม่ระบุรายละเอียดดังกล่าว นอกจากนี้ ในการรวมนโยบายจะอ้างอิงตามเอกสารของแต่ละพรรค แต่ในบางพรรคไม่ได้ระบุจำนวนทั้งหมด และมีการใส่รายละเอียดต่างๆ เช่น นโยบายสาธารณสุข ประกอบด้วย.1 1.2 1.3 กรณีนี้จะนับเป็น 3 นโยบาย

ใช้เงินมากสุด 5.98 ล้านล้าน

10 อันดับพรรคการเมืองที่ใช้เงินมากที่สุด จากมากไปน้อย ดังนี้

• 5.98 ล้านล้านบาท (5,989,000,000,000) พรรคเศรษฐกิจ 8 นโยบาย
• 5.43 ล้านล้านบาท (5,433,491,115,600) พรรคท้องที่ไทย 9 นโยบาย
• 3.1 ล้านล้านบาท (3,102,000,000,000) พรรคพร้อม 16 นโยบาย
• 2.27 ล้านล้านบาท (2,272,230,000,000) พรรคกล้าธรรม 38 นโยบาย
• 2.12 ล้านล้านบาท (2,124,200,000,000) พรรคประชาธิปัตย์ 91 นโยบาย
• 1.53 ล้านล้านบาท (1,535,600,000,000) พรรคทางเลือกใหม่ 6 นโยบาย
• 1.32 ล้านล้านบาท (1,325,663,000,000) พรรคไทยก้าวใหม่ 30 นโยบาย
• 1.29 ล้านล้านบาท (1,293,400,000,000) พรรคเสรีรวมไทย 6 นโยบาย
• 1.25 ล้านล้านบาท (1,251,500,000,000) พรรคมิติใหม่ 9 นโยบาย
• 1.23 ล้านล้านบาท (1,239,698,000,000) พรรคสังคมประชาธิปไตยไทย 10 นโยบาย

ใช้เงินน้อยสุด 1 ร้อยล้าน

10 อันดับพรรคการเมืองที่ใช้เงินน้อยที่สุด จากน้อยไปมาก ดังนี้

• 1 ร้อยล้านบาท (100,000,000) พรรคพลังเพื่อไทย 2 นโยบาย
• 3 พันล้านบาท (3,000,000,000) พรรคพลวัต 13 นโยบาย
• 5 พันล้านบาท (5,000,000,000) พรรคไทยธรรม 2 นโยบาย
• 6.11 พันล้านบาท (6,110,000,000) พรรคไทยทรัพย์ทวี 8 นโยบาย
• 9.84 พันล้านบาท (9,840,000,000) พรรคกรีน 3 นโยบาย
• 1.45 หมื่นล้าน (14,550,000,000) พรรคเป็นธรรม 2 นโยบาย
• 2 หมื่นล้าน (20,000,000,000) พรรคพลังไทยรักชาติ 2 นโยบาย
• 2.1 หมื่นล้าน (21,000,000,000) พรรครักษ์ธรรม 5 นโยบาย
• 2.23 หมื่นล้าน (22,360,000,000) พรรคเพื่อชีวิตใหม่ 4 นโยบาย
• 6.41 หมื่นล้าน (64,130,000,000) พรรคไทยชนะ 9 นโยบาย

7 พรรคใหญ่ใช้งบเท่าไหร่ – โครงการอะไร?

ส่วนพรรคการเมืองขนาดใหญ่ 7 พรรค มีการเขียนนโยบายและการใช้งบประมาณที่แตกต่างกันอย่างชัดเจน อย่างกรณีภูมิใจไทยนับว่าใช้งบต่ำที่สุดที่ 148,326 ล้านบาทเมื่อเทียบกับพรรคใหญ่อื่นๆ ตามด้วยพรรคเพื่อไทยที่ 243,300 ล้านบาท ส่วนพรรคประชาชนอยู่ที่ 741,835 ล้านบาท ขณะที่พรรคใหญ่ที่แจ้งใช้เงินมูลค่าหลักล้านล้านคือ พรรคกล้าธรรม 2,272,230 ล้านบาท และพรรคประชาธิปัตย์ 2,124,200 ล้านบาท