‘น้ำมันดิบเข้ากลั่น’ ของไทย นำเข้าจากแหล่งไหนบ้าง?

“ช่องแคบฮอร์มุซถูกปิดแล้ว หากใครพยายามผ่านเข้ามา เหล่าวีรบุรุษแห่งกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติและกองทัพเรือจะเผาเรือเหล่านั้นให้วอดวาย”

นี่คือคำขู่จาก อิบราฮิม จาบารี ที่ปรึกษาอาวุโสของผู้บัญชาการสูงสุดของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (IRGC) ซึ่งเป็นการประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางในการขนส่งน้ำมันประมาณ 14.5 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งเกือบ 90% ส่งไปยังเอเชีย ขณะที่ 4% ไปยังยุโรป 4% ไปยังทวีปอเมริกา และ 2% ไปยังแอฟริกา

คำถามที่มาพร้อมกับความกังวลในห้วงเวลานี้คือ ‘ประเทศไทย’ ได้รับผลกระทบแค่ไหน และเราพึ่งพิงน้ำมันดิบจากต่างประเทศแค่ไหนบ้าง?

ขณะที่ข้อมูลจาก กรมธุรกิจพลังงาน กระทรวงพลังงาน ชี้ว่าประเทศไทยนำเข้าน้ำมันดิบจาก 4 เส้นทางในหลายประเทศ ได้แก่

แหล่งผลิตตะวันออกกลาง (Middle East) ซึ่งจะขนส่งผ่านทาง อ่าวเปอร์เซีย > ช่องแคบฮอร์มุซ > ทะเลอาหรับ > ช่องแคบมะละกา > อ่าวไทย แหล่งผลิตต้นทางตะวันออกไกล (Far East) / ออสเตรเลีย ซึ่งจะขนส่งผ่านทาง นิวซีแลนด์ > อ่าวไทย แหล่งผลิตต้นทาง สหรัฐฯ, บราซิล, ไนจีเรีย, ปานามา คองโก ฯลฯ ซึ่งจะขนส่งผ่านทาง แหลมกู้ดโฮป > ช่องแคบมะละกา > อ่าวไทย แหล่งผลิตต้นทาง ลิเบีย, ซูดาน ซึ่งจะขนส่งผ่านทาง คลองสุเอช > ทะเลแดง > ช่องแคบมะละกา > อ่าวไทย

เมื่อแบ่งเป็นสัดส่วนการจัดหาน้ำมันดิบพบว่า ในปี 2568 ประเทศไทย จัดหาน้ำมันดิบจาก ตะวันออกกลาง 57%, ตะวันออกไกล 12%, ช่องทางอื่นๆ 24% และท้องถิ่น 7% โดยที่ระยะเวลาในการขนส่งน้ำมันดิบมาไทยจะต่างกันออกไป ซึ่งเส้นทางที่ไวที่สุดมาจากตะวันออกไกล ใช้เวลา 5 วัน, ตะวันออกกลาง ใช้เวลา 15 วัน, แอฟริกา ใช้เวลา 21 วัน และสหรัฐฯ 40 วัน

📌กระทบไทย 1 ใน 3

พรายพล คุ้มทรัพย์ อดีตคณบดีคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และอดีตคณะกรรมการนโยบายการเงิน ระบุว่า “น้ำมันและก๊าซธรรมชาติที่ไทยต้องนำเข้า ผ่านช่องแคบนี้มีปริมาณคิดเป็น 1 ใน 3 ของพลังงานที่ไทยใช้ทั้งหมด”

พรายพล ระบุต่อว่า ผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่มองว่าอิหร่านไม่มีศักยภาพจะปิดฮอร์มุซได้ในระยะยาว เนื่องจากกองทัพเรือสหรัฐฯ และนานาชาติจะตอบโต้เพื่อให้เปิดเส้นทาง แต่เพียงการขู่หรือก่อกวนเช่นนี้ก็ทำให้ตลาดน้ำมันปั่นป่วนได้แล้ว

“ผลกระทบจะรุนแรงที่สุดต่อประเทศในเอเชียที่ต้องพึ่งพาน้ำมันตะวันออกกลาง (เช่น จีน อินเดีย ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้) โดยหากเกิดการหยุดชะงักการขนส่งผ่านฮอร์มุซแม้เพียงบางส่วน ก็อาจทำให้หลายประเทศในเอเชียเผชิญภาวะขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงชั่วคราว รัฐบาลอาจต้องออกมาตรการปันส่วนการใช้เชื้อเพลิง และราคาน้ำมันเชื้อเพลิงทุกชนิดจะปรับสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว” พรายพลระบุ และยังบอกด้วยว่า ช่องแคบฮอร์มุซคือจุดเปราะบางจุดหนึ่งในระบบพลังงานโลก

Graphic Designer: Krittaporn Tochan