ตายตาหลับ!! ไขปริศนาคาใจ "ปุ่มคีย์บอร์ด" ทำไมต้องวาง "สลับฟันปลา" ไม่เรียงให้ตรงเป๊ะๆ

ไขปริศนาคาใจ! ทำไมปุ่มคีย์บอร์ดต้องวาง "เบี้ยวๆ" ไม่เรียงตรงเป๊ะ? (ความลับ 70 ปีที่หลายคนไม่รู้)

เคยสังเกตไหมคะ? เวลาเรานั่งพิมพ์งานเพลินๆ แล้วก้มลงมองคีย์บอร์ดคู่ใจ บางครั้งก็แอบรู้สึก "ขัดใจ" เบาๆ ว่าทำไมปุ่มตัวอักษรมันถึงต้องวาง "เหลื่อมกัน" หรือวางแบบฟันปลาด้วยนะ? ทำไมเขาไม่จัดให้มันตรงเป็นตารางเป๊ะๆ ให้ดูเป็นระเบียบเรียบร้อยเหมือนเครื่องคิดเลข?

เชื่อไหมคะว่า ความ "เบี้ยว" ที่เราเห็นนี้ ไม่ใช่ดีไซน์เก๋ๆ หรือความผิดพลาดทางการผลิตแต่อย่างใด แต่มันคือ "มรดกทางประวัติศาสตร์" ที่สืบทอดกันมายาวนานกว่า 70 ปี ตั้งแต่สมัยคุณปู่คุณย่ายังหนุ่มสาวนู่นเลยค่ะ วันนี้ Sanook Campus จะพาไปไขความลับใต้ปุ่มกดกัน!

ต้นเหตุมาจาก "เครื่องพิมพ์ดีด" (Typewriter)

คำตอบของเรื่องนี้ต้องย้อนกลับไปในยุคที่โลกยังไม่มีคอมพิวเตอร์ และเราใช้ "เครื่องพิมพ์ดีด" ในการพิมพ์เอกสารค่ะ

ในเครื่องพิมพ์ดีดแบบกลไก ทุกครั้งที่เรากดปุ่ม จะมี "ก้านพิมพ์" (Typebars) เด้งขึ้นมาเพื่อตอกหมึกลงบนกระดาษ ทีนี้ปัญหาคือ พื้นที่ในเครื่องพิมพ์ดีดมันแคบมากค่ะ ถ้าวิศวกรสมัยนั้นวางปุ่มให้เรียงตรงกันเป็นแถวเป๊ะๆ ก้านพิมพ์ที่อยู่ใต้ปุ่มมันจะเบียดกัน จนไม่มีที่อยู่ หรือเวลาพิมพ์เร็วๆ ก้านเหล็กพวกนี้อาจจะ "ขัดกัน" จนเครื่องพังได้

วิธีแก้ปัญหาคือ: เขาเลยต้องออกแบบให้ปุ่มวาง "สลับฟันปลา" (Staggered) เพื่อให้ก้านพิมพ์แต่ละตัวมีช่องว่างของตัวเอง ไม่เบียดเสียดกัน และทำงานได้ราบรื่นนั่นเองค่ะ

คอมพิวเตอร์ไม่มีก้านพิมพ์ แล้วทำไมยังวางเบี้ยว?

หลายคนอาจสงสัยต่อว่า "อ้าว! แต่คีย์บอร์ดคอมพิวเตอร์มันเป็นไฟฟ้าแล้วนี่นา ไม่มีก้านเหล็กสักหน่อย ทำไมไม่ทำให้ตรงล่ะ?"

คำตอบคือ "ความเคยชิน" (Muscle Memory) ล้วนๆ เลยค่ะ!
ตอนที่โลกเปลี่ยนผ่านจากเครื่องพิมพ์ดีดมาสู่คอมพิวเตอร์ คนส่วนใหญ่คุ้นเคยกับการวางนิ้วบนปุ่มที่วางเหลื่อมกันไปแล้ว ถ้าจู่ๆ เปลี่ยนดีไซน์ให้ปุ่มเรียงตรงแด่วเป็นตาราง (Ortholinear) คนใช้งานจะต้องเสียเวลามานั่งฝึกวางนิ้วใหม่ทั้งหมด ซึ่งคงไม่มีใครอยากทำแน่ๆ ผู้ผลิตเลยเลือกที่จะคงดีไซน์เดิมไว้จนถึงทุกวันนี้

กรณีนี้คล้ายกับตำนานแป้นพิมพ์ QWERTY เลยค่ะ ที่แม้จะมีแป้นแบบอื่นที่พิมพ์ได้เร็วกว่า แต่คนก็ยังใช้ QWERTY เพราะชินมือไปแล้ว

สังเกตไหม? บางปุ่มก็ "ตรงเป๊ะ" นะ

ถึงปุ่มตัวอักษรจะเบี้ยว แต่ถ้าเพื่อนๆ สังเกตดีๆ จะเห็นว่ามีบางโซนที่วางเรียงตรงสวยงาม นั่นคือ "Numpad" (แป้นตัวเลขขวามือ) และปุ่มคำสั่งพวก Insert / Delete ค่ะ

สาเหตุที่ปุ่มพวกนี้วางตรงได้ เพราะ:

• มันถูกออกแบบมาทีหลัง (ยุคเครื่องคิดเลข) ไม่ได้อิงจากเครื่องพิมพ์ดีด
• เรามักใช้ "มือเดียว" กดปุ่มตัวเลข (ต่างจากตัวอักษรที่ต้องใช้ 2 มือวางแบบสัมผัส) การวางแบบตารางจึงกดง่ายกว่าสำหรับนิ้วเดียวค่ะ

หายสงสัยกันแล้วใช่ไหมคะ? ครั้งหน้าที่ก้มมองคีย์บอร์ดแล้วรู้สึกขัดใจที่มันไม่ตรง ก็ให้รู้ไว้ว่าเจ้าความเบี้ยวนี้แหละ คือพยานรักที่เชื่อมโยงเทคโนโลยีปัจจุบันเข้ากับอดีตไว้อย่างแนบแน่นเลยทีเดียว!