กำเนิด “บาร์โคด” นวัตกรรมเปลี่ยนโลก พลิกโฉมธุรกิจการค้าของมนุษยชาติ!
กำเนิด บาร์โคด นวัตกรรมเปลี่ยนโลก
บาร์โคด(Barcode) คือแถบเส้นดำสลับขาวบนตัวสินค้า เป็นรหัสของรายละเอียดสินค้านั้น ที่เครื่องอ่านสามารถประมวลผลได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ นวัตกรรมนี้จึงช่วยจัดการสินค้าตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทางอย่างเป็นระบบ และทำให้ผู้ค้าดูแลคลังสินค้าง่ายขึ้นอย่างมาก
นวัตกรรมบาร์โคดเกิดขึ้นมาได้ยังไง ใครคิดค้น?
นวัตกรรมนี้กำเนิดขึ้นที่สหรัฐอเมริกา จากความพยายามในการพัฒนาระบบเก็บและอ่านข้อมูลอัตโนมัติสำหรับร้านค้าปลีกเมื่อทศวรรษ 1930 โดยกลุ่มนักศึกษาของมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ด้วยการใช้บัตรเจาะรูเป็นรหัสสินค้า เมื่อนำบัตรมาใส่เครื่องอ่าน ระบบจะดึงสินค้าออกจากห้องเก็บสินค้าพร้อมออกใบเสร็จและตัดยอดสินค้าในคลังให้อัตโนมัติ
นั่นคือก้าวแรก ๆ ของความพยายามในเรื่องนี้ แต่การพัฒนาจนต่อมากลายเป็นบาร์โคดจริง ๆ มาจากความคิดของ โจเซฟ วูดแลนด์(Joseph Woodland) กับ เบอร์นาร์ด ซิลเวอร์ (Bernard Silver) ในปลายทศวรรษ 1940 เมื่อพวกเขาพยายามหาวิธีช่วยผู้จัดการร้านค้าปลีกขนาดใหญ่หรือซูเปอร์มาร์เกต ให้คิดเงินและจัดการคลังสินค้าได้สะดวก รวดเร็ว และเป็นระบบมากขึ้น
ทั้งหมดเริ่มต้นในปี 1948 ซิลเวอร์ซึ่งเป็นนักศึกษาของสถาบันเทคโนโลยีเดร็กเซล (Drexel) เมืองฟิลาเดลเฟีย บังเอิญได้ยินเจ้าของร้านค้ามาปรึกษากับคณบดีเกี่ยวกับงานวิจัยที่แก้ปัญหาเรื่องวิธีจัดเก็บและอ่านข้อมูลสินค้าแบบอัตโนมัติตอนชำระเงิน เขาจึงเอามาขบคิดร่วมกับเพื่อน คือวูดแลนด์นั่นเอง
หลังหาวิธีกันอยู่สักพัก วูดแลนด์ก็ได้ไอเดียจากรูปแบบของ รหัสมอร์ส(Morse code) ที่เป็นสัญญาณสั้น-ยาว ในรูปของสัญลักษณ์หรือเสียง แทนตัวอักษรต่าง ๆ เขาลองขีดเส้นเป็นวงกลมบนทรายที่หาดไมอามี และนั่นก็กลายต้นแบบของบาร์โคดชิ้นแรกในอีก 2 ทศวรรษต่อมา
บาร์โคดรุ่นแรกจึงไม่ได้เป็นแท่งตรงอย่างที่เราเห็นกันในปัจจุบัน แต่เป็นวงกลมที่มีชุดเส้นซ้อนกันหลายชั้นคล้ายแผ่นปาเป้า เพื่อให้สามารถอ่านค่าได้จากทุกทิศทาง
ในปี 1949 วูดแลนด์กับซิลเวอร์ทำเรื่องจดสิทธิบัตรผลงานของพวกเขาในชื่อ “อุปกรณ์และวิธีจำแนกประเภท” (Classifying Apparatus and Method) และได้รับการอนุมัติในอีก 3 ปีต่อมา แต่นวัตกรรมของพวกเขายังไม่มีการนำไปใช้อย่างจริงจังกับร้านค้า ด้วยข้อจำกัดทางเทคโนโลยีในสมัยนั้น
หลังเกิดเทคโนโลยี“เลเซอร์” ขึ้นในปี 1960 แนวคิดของวูดแลนด์กับซิลเวอร์ก็เข้าใกล้ความเป็นไปได้อีกขั้น เพราะเลเซอร์ทำให้อ่านรหัสได้อย่างแม่นยำ เมื่อวูดแลนด์ได้เข้าทำงานในบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำ IBM(International Business Machines Corporation) เขาจึงพยายามผลักดันให้บริษัทเอาแนวคิดไปพัฒนาให้เกิดขึ้นจริง
อย่างไรก็ตาม ข้อเสนอซื้อสิทธิบัตรของ IBM ในตอนแรกมีมูลค่าน้อยเกินไป สุดท้ายเลยเป็นบริษัท Philco (Philadelphia Battery Company) ที่ติดต่อซื้อไปแทนในปี 1962 ก่อนจะขายต่อให้องค์กร RCA (Radio Corporation of America) ในเวลาต่อมา
น่าเสียดายที่ในปี 1962 เบอร์นาร์ด ซิลเวอร์ เสียชีวิตไปด้วยวัยเพียง 38 ปี ก่อนจะได้เห็นระบบบาร์โคดถูกใช้งานจริง
ในปี 1967 ร้านค้าปลีกในเครือโครเกอร์ (Kroger) เครือข่ายซูเปอร์มาร์เกตยักษ์ใหญ่ของสหรัฐฯ เป็นเจ้าค้าแรกที่เอาระบบบาร์โคดวงกลม (Bull’s-eye) ของ RCA ไปลองใช้ที่เมืองซินซินเนติ รัฐโอไฮไอ แต่บาร์โคดรูปแบบวงกลมยังติดปัญหาตรงที่หากพิมพ์ผิดเพี้ยนหรือหมึกเลอะเพียงเล็กน้อยจะอ่านค่าไม่ได้เลย
แล้ว IBM ก็กลับมาอีกครั้ง โดยมี จอร์จ เลาเรอร์(George Laurer) แก้ปัญหาดังกล่าวด้วยการเปลี่ยนวงกลมเป็นเส้นสี่เหลี่ยมแบบที่เราคุ้นเคย ซึ่งนอกจากจะพิมพ์ง่ายกว่าแล้ว ยังใช้พื้นที่น้อยกว่า และความแม่นยำสูงมากด้วย
เป็นที่มาของการใช้งานบาร์โคดสี่เหลี่ยมอย่างเป็นทางการเป็นครั้งแรก โดยเกิดขึ้นที่ร้าน ซูเปอร์มาร์เกต Marsh’sเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน ปี 1974 หมากฝรั่ง Wringley’s Juicy Fruitคือสิ่งที่ลูกค้าคนแรกของร้านหยิบไปชำระเงิน และได้ป็นสินค้าชิ้นแรกของโลกที่สแกนด้วยเครื่องอ่านบาร์โคด
บาร์โคดสี่เหลี่ยมจึงกลายมาตรฐานของ UPC(Universal Product Code) หรือระบบบาร์โคดมาตรฐานสากลมา และเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ตั้งแต่นั้นมา นับเป็นนวัตกรรมเปลี่ยนโลกอย่างแท้จริง
แม้ต้องรอเวลากว่า 2 ทศวรรษ เพื่อให้เทคโนโลยีก้าวหน้าพอทำให้แนวคิดล้ำสมัยกลายเป็นจริงได้ และต้องเสียเพื่อนคู่คิดไปก่อนจะได้เห็นความสำเร็จ ในที่สุด โจเซฟ วูดแลนด์ ผู้ริเริ่มระบบ “อุปกรณ์และวิธีจำแนกประเภท”ก็ได้รับยกย่องในฐานะผู้สร้างยุคสมัยใหม่ของธุรกิจการค้า และยังได้รับเหรียญรางวัลเกียรติยศด้านเทคโนโลยีจากประธานาธิบดีจอร์จ เอช. ดับเบิลยู. บุช ในปี 1992 ด้วย
สำหรับประเทศไทย เราเริ่มใช้บาร์โคดอย่างจริงจังในปี 1993 (พ.ศ. 2536) ภายใต้การดูแลของสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย และเป็นส่วนหนึ่งของสินค้าที่ใช้ในชีวิตประจำวันแทบทุกอย่างก็ว่าได้
อ่านเพิ่มเติม :
- กำเนิด “ผ้าอ้อมสําเร็จรูป” นวัตกรรมจากสิ่งใกล้ตัว? ที่ช่วยให้การดูแลลูกน้อยง่ายขึ้น
- “สุรา” เครื่องดื่มที่เคยถูกแบนเพราะทำสังคมเสื่อม สู่สินค้า “กู้ชาติ” สหรัฐอเมริกา
- แรกมี “บันไดเลื่อน” ที่ห้างสรรพสินค้าในตำนาน “ไทย ไดมารู”
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
Online Tool Center. ใครเป็นคนคิดค้นบาร์โค้ด ประวัติโดยละเอียดและวิวัฒนาการของบาร์โค้ด. วันที่ 26 กรกฎาคม 2567. (ออนไลน์)
Gavin Weightman. The History of the Bar Code. September 23, 2015. (Online)
Chris Baraniuk. The weird history of the barcode. October, 20 2024. (Online)
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 13 กุมภาพันธ์ 2569
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : กำเนิด “บาร์โคด” นวัตกรรมเปลี่ยนโลก พลิกโฉมธุรกิจการค้าของมนุษยชาติ!
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com