กรมควบคุมมลพิษ เตือน! เลี่ยงกินกุ้ง-หอย-เครื่องใน หรือพุงปลา และสัตว์หน้าดิน หลังผลตรวจคุณภาพตะกอนดินแม่น้ำกก พบค่าสารหนูไม่ปลอดภัย

17 เมษายน 2569 กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) รายงานว่า นายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) เปิดเผยว่า จากที่ คพ.ได้รายงานสถานการณ์คุณภาพน้ำ ครั้งที่ 17 และสถานการณ์คุณภาพตะกอนดิน ครั้งที่ 10 ของแม่น้ำกกและลำน้ำสาขา แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง โดยข้อมูลที่ได้รายงานหรือเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ไปนั้น คพ.ได้แจ้งผลและพิจารณาแนวทางจัดการปัญหาร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการประชุม "คณะทำงานติดตามสถานการณ์ปัญหาสิ่งแวดล้อมและผลกระทบต่อสุขภาพ ในพื้นที่แม่น้ำกกและลำน้ำสาขา แม่น้ำสาย แม่น้ำโขง และแม่น้ำสาละวิน" ครั้งที่ 1/2569 เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2569 ซึ่งประกอบด้วยผู้แทนจากกรมประมง กรมพัฒนาที่ดิน กรมทรัพยากรน้ำ กรมทรัพยากรน้ำบาดาล กรมทรัพยากรธรณี กรมชลประทาน กรมวิชาการเกษตร กรมส่งเสริมการเกษตร กรมการข้าว กรมอนามัย กรมควบคุมโรค การประปาส่วนภูมิภาค สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ และหน่วยงานในจังหวัดที่เกี่ยวข้อง

นายสุรินทร์ กล่าวว่า ผลจากการติดตามคุณภาพตะกอนดินในแม่น้ำกกและลําน้ำสาขา แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ครั้งล่าสุด (ครั้งที่ 10) คุณภาพตะกอนดินมีการเปลี่ยนแปลง "โดยส่วนใหญ่พบค่าสารหนูอยู่ในระดับที่ไม่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน และ บางจุดอยู่ในระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรงตามมาตรฐานคุณภาพตะกอนดินในแหล่งน้ำผิวดิน" โดยเฉพาะในแม่น้ำกก บริเวณสะพานท่าตอน ต.ท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ สะพานมิตรภาพแม่นาวาง-ท่าตอน ต.ท่าตอน อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ สะพานเฉลิมพระเกียรติ ต.รอบเวียง อ.เมือง จ.เชียงราย และแม่น้ำโขงทุกจุดตรวจวัดที่ผลการตรวจพบว่ามีค่าสูงผิดปกติ ซึ่งอาจเนื่องมาจากเป็นช่วงฤดูแล้ง ปริมาณน้ำมีน้อย กระแสน้ำไหลช้าในบางจุด ทําให้เกิดการตกตะกอนแขวนลอยสะสมในท้องน้ำมากขึ้น

แม้ว่า ปัจจุบันผลการตรวจวัดโลหะหนักในสัตว์น้ำยังอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัยสําหรับการบริโภค แต่เนื่องจากสารหนูสามารถสะสมในห่วงโซ่อาหารได้ในระยะยาว จึงควรมีการเฝ้าระวังอย่างต่อเนื่อง โดยกรมประมงมีแผนจะเก็บตัวอย่างสัตว์หน้าดินเพื่อเฝ้าระวังเพิ่มเติม และควรปฏิบัติตามข้อแนะนําของกรมประมงเพื่อลดความกังวลใจของการบริโภคสัตว์น้ำ เช่น ควรมีการปรุงสุกทุกครั้ง ไม่ควรรับประทานสัตว์น้ำชนิดเดิมซ้ำทุกวัน "หลีกเลี่ยงการบริโภคสัตว์หน้าดิน เช่น กุ้ง หอย และเครื่องในหรือพุงปลาซึ่งเป็นจุดสะสมสารพิษ"

ทั้งนี้ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ร่วมกันพิจารณากำหนดแผนการติดตามตรวจสอบ เฝ้าระวังคุณภาพสิ่งแวดล้อมและสุขภาพประชาชน ให้สอดคล้องกันเพื่อเฝ้าระวังการปนเปื้อนคุณภาพน้ำ ตะกอนดิน การสะสมในสัตว์น้ำ สัตว์หน้าดิน พืชผลทางการเกษตร ดิน และสุขภาพประชาชน พร้อมกับการประชาสัมพันธ์ให้เข้าถึงพี่น้องประชาชนอย่างต่อเนื่องต่อไป ในส่วนของการแก้ไขปัญหา รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ จะเดินทางไปหารือกับประเทศเพื่อนบ้านในวาระอันใกล้นี้