ศุกร์ (สุข) ละวัด: วัดต่อแพ วิหารงามริมลำน้ำยวม
ท่ามกลางขุนเขา และสายน้ำยวมอันเงียบสงบของ อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน มีวัดเก่าแก่แห่งหนึ่ง ที่ซ่อนตัวอยู่ริมฝั่งน้ำ พร้อมบอกเล่าเรื่องราวของกาลเวลา ศรัทธา และประวัติศาสตร์ไว้อย่างน่าค้นหา นั่นคือ "วัดต่อแพ" วัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ซึ่งได้รับการกล่าวขานว่า เป็นหนึ่งในวัดที่มีวิหารสวยงามที่สุดของแม่ฮ่องสอน
วัดต่อแพตั้งอยู่ที่ ต.แม่เงา ทางฝั่งขวาของลำน้ำยวม โดดเด่นด้วยวิหารทรงสูงศิลปะไทใหญ่ผสมพม่า หลังคาซ้อนชั้นอย่างอ่อนช้อย มีรูปแบบคล้ายวิหารของวัดพระธาตุลำปางหลวง จ.ลำปาง ภายในวิหารประดับเสากลมและเพดานเขียนลวดลายสีสันวิจิตร สะท้อนฝีมือช่างพื้นถิ่น ที่ละเอียดประณีต และเปี่ยมด้วยศรัทธา
ย้อนกลับไปในอดีต พื้นที่แห่งนี้เคยเป็นวัดร้าง เชื่อกันว่าเป็นวัดของชาวลัวะ หรือชาวละว้า ที่สร้างขึ้นมาเนิ่นนานแล้ว สิ่งที่หลงเหลืออยู่มีเพียงซากเจดีย์เก่าแก่ ซึ่งมีต้นไม้ขึ้นปกคลุมอยู่ตรงกลาง จนชาวบ้านต่างเล่าลือกันว่าบริเวณนี้มีผีดุ ไม่มีใครกล้าเข้าไปใกล้
กระทั่งในเวลาต่อมา บรรดาพ่อค้าที่ใช้เส้นทางลำน้ำยวม เดินทางไปค้าขายยัง อ.แม่สะเรียง และประเทศพม่า ได้ร่วมแรงร่วมใจกับชาวบ้านบูรณะพื้นที่แห่งนี้ขึ้นใหม่ โดยสร้างศาลาการเปรียญ พร้อมทั้งก่อสร้างเจดีย์องค์ใหม่ครอบเจดีย์เดิม และบรรจุพระบรมสารีริกธาตุไว้ภายใน
รวมถึงสร้างวิหารเคียงคู่ กับองค์เจดีย์ ก่อนตั้งชื่อวัดตามชื่อหมู่บ้าน “ต่อแพ” ซึ่งมีที่มาจากการนำไม้ไผ่มาต่อเป็นแพเพื่อใช้บรรทุกสินค้าเดินทางค้าขายตามลำน้ำ
วัดต่อแพได้รับการขึ้นทะเบียนตั้งวัดเมื่อปี 2461 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อปี 2525 นับเป็นศูนย์รวมจิตใจของชุมชนมาอย่างยาวนาน
นอกจากความงดงามทางสถาปัตยกรรมแล้ว วัดต่อแพยังมีความเกี่ยวข้องกับเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เมื่อกองทัพญี่ปุ่นใช้วัดแห่งนี้เป็นจุดพักกำลังระหว่างเดินทางไปยังพม่า
วิหารเล็กด้านหน้าเจดีย์ถูกใช้เป็นสถานที่พิมพ์ธนบัตร ขณะที่ใต้ถุนศาลาวัดถูกใช้เป็นสถานพยาบาลสำหรับทหารญี่ปุ่น อีกทั้งเมื่อมีทหารเสียชีวิตจากการเจ็บป่วย หรือการสู้รบ ก็ได้นำมาฝังไว้ภายในบริเวณวัด
ปัจจุบันยังคงมีอนุสรณ์สถานทหารญี่ปุ่น ตั้งอยู่บริเวณกำแพงด้านหน้าทางเข้าวัด เพื่อเตือนใจถึงเรื่องราวในอดีต
ภายในวัดยังเต็มไปด้วยโบราณวัตถุทรงคุณค่า ไม่ว่าจะเป็นพระพุทธรูปศิลปะพม่า และไทใหญ่ พระประธาน พระพุทธรูปทรงเครื่อง พระบัวเข็ม ธรรมาสน์ไม้เก่าแก่ รวมถึง "จองพารา" และผ้าม่านประดับทับทิมอายุกว่า 150 ปี ซึ่งเป็นงานศิลป์จากพม่า เล่าเรื่องพุทธประวัติตอนพระเวสสันดรเสด็จประพาสอุทยาน ก่อนจะมีผู้มีจิตศรัทธานำมาถวายแด่เจ้าอาวาสรูปแรกของวัด
วัดต่อแพจึงไม่ใช่เพียงวัดเก่าแก่ริมลำน้ำยวม หากแต่เป็นพื้นที่ที่รวบรวมทั้งศิลปะ ศรัทธา วิถีชีวิต และหน้าประวัติศาสตร์สำคัญเอาไว้ในสถานที่เดียว เป็นอีกหนึ่งวัดงดงามแห่งเมืองแม่ฮ่องสอน ที่ควรค่าแก่การไปเยือนสักครั้ง เพื่อสัมผัสเสน่ห์แห่งอดีต ที่ยังคงมีลมหายใจอยู่จนถึงปัจจุบัน
อ่านข่าวเพิ่มเติม
- ศุกร์ (สุข) ละวัด 'วัดศรีสุดารามวรวิหาร' ตามรอยอดีตจากอยุธยา สู่รัตนโกสินทร์
- ศุกร์ (สุข) ละวัด พาไหว้ 'วัดพระแก้ว' กลางทุ่งสิงห์บุรี
- ศุกร์ (สุข) ละวัด แวะเที่ยว 'วัดกุฏิบางเค็ม' ชมความงาม 'อุโบสถไม้สัก-ภาพฝาไม้แกะสลัก'
ติดตามเราได้ที่
เว็บไซต์: https://www.thebangkokinsight.com/
Facebook: https://www.facebook.com/TheBangkokInsight
X:https://twitter.com/BangkokInsight
Instagram: https://www.instagram.com/thebangkokinsight/
Youtube:https://www.youtube.com/channel/UCYmFfMznVRzgh5ntwCz2Yxg