อว. จับมือแคนาดาจัดประชุม GRC 2026 ดึง 70 ประเทศร่วมขับเคลื่อน "Open Science" เปิดแชร์องค์ความรู้–ข้อมูล–ทรัพยากรวิจัยร่วมกัน

วันที่ 20 พฤษภาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานในพิธีเปิดการประชุมประจำปี Global Research Council (GRC) ครั้งที่ 14 ประจำปี 2569 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 18–22 พฤษภาคม 2569 โดย Thailand RISE Fund หรือ กองทุนส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (กองทุน ววน.) โดยสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) ร่วมกับ Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada (NSERC) ประเทศแคนาดา โดยมี ศ.ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. นายดนุพร ปุณณกันต์ ผู้ช่วย รมต.ประจำกระทรวง อว. ทพญ.ศรีญาดา ปาลิมาพันธ์ ที่ปรึกษา รมว.อว. ศ.ดร.สมปอง คล้ายหนองสรวง ผู้อำนวยการ สกสว. Prof. Dr. Alejandro Adem ประธาน Governing Board ของ Global Research Council (GRC) และ President of Natural Sciences and Engineering Research Council of Canada (NSERC) , H.E. Ms. Ping Kitnikone เอกอัครราชทูตแคนาดาประจำประเทศไทย ผู้แทนองค์กรบริหารทุนวิจัย หน่วยงานด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมจาก 38 ประเทศ ตลอดจนคณะผู้แทนทางการทูตจาก 70 ประเทศทั่วโลกเข้าร่วม เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองและกำหนดทิศทางความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมระดับนานาชาติ ณ โรงแรมดุสิตธานี กรุงเทพมหานคร

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า โลกกำลังเผชิญความท้าทายใหม่ทั้งด้านภูมิรัฐศาสตร์ เทคโนโลยี และสังคม ทำให้การพัฒนาเทคโนโลยีและ AI ต้องดำเนินควบคู่กับความรับผิดชอบและจริยธรรม พร้อมย้ำว่าผู้กำหนดนโยบายต้องเชื่อมโยงงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์จริง ทั้งในภาคอุตสาหกรรม สังคม และชุมชน เพื่อสร้างผลกระทบเชิงบวกอย่างเป็นรูปธรรม

รองนายกฯ และ รมว.อว. กล่าวว่า การสร้างระบบวิจัยที่เข้มแข็งไม่ใช่เพียงเรื่องงบประมาณ แต่ต้องสร้างระบบนิเวศที่เปิดกว้างและเอื้อต่อความร่วมมือจากหลากหลายสาขา โดย “Open Science” จะมีบทบาทสำคัญในการเปิดการเข้าถึงองค์ความรู้ การแบ่งปันข้อมูล โครงสร้างพื้นฐาน และทรัพยากรด้านวิจัยร่วมกัน ซึ่งจะช่วยเร่งการพัฒนาวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม รวมถึงเพิ่มประสิทธิภาพในการแก้ปัญหาระดับโลก

“การประชุม GRC 2026 จะเป็นอีกหนึ่งเวทีสำคัญในการสร้างความร่วมมือ แลกเปลี่ยนแนวคิด และร่วมกันกำหนดทิศทางของระบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ของโลก เพื่อให้สามารถสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจ สังคม และคุณภาพชีวิตของประชาชนได้อย่างเป็นรูปธรรม เราอาจหยุดการเปลี่ยนแปลงของโลกไม่ได้ แต่เราสามารถร่วมกันกำหนดทิศทางของเทคโนโลยีให้ถูกใช้เพื่อมนุษย์และสังคมได้” ศ.ดร.ยศชนัน กล่าว

ด้าน ศ.ดร.สมปอง กล่าวว่า การประชุม GRC 2026 สะท้อนบทบาทความร่วมมือระหว่างประเทศในการขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) โดยปีนี้มุ่งหารือ 2 ประเด็นหลัก ได้แก่ “Open Science” และ “Research for Sustainable Communities” เพื่อรับมือความท้าทายสำคัญของโลก ทั้งการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ความเหลื่อมล้ำ ความมั่นคงด้านอาหาร สุขภาพ และการเปลี่ยนผ่านทางเทคโนโลยี

ขณะที่ Prof. Dr. Alejandro Adem ระบุว่า ความร่วมมือพหุภาคีและองค์กรบริหารทุนวิจัยมีบทบาทสำคัญต่อการขับเคลื่อน ววน. ของโลก โดยเฉพาะในช่วงที่โลกเผชิญความท้าทายซับซ้อนร่วมกัน พร้อมผลักดันประเด็น Open Science การวิจัยเพื่อชุมชนยั่งยืน และการพัฒนาระบบนิเวศวิจัยที่เปิดกว้างและเท่าเทียม

ด้าน H.E. Ms. Ping Kitnikone กล่าวว่า แคนาดาจะสนับสนุนการพัฒนาบุคลากรวิจัยและการแลกเปลี่ยนนักศึกษาและนักวิจัยระหว่างสองประเทศ ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระยะยาว

ทั้งนี้ การประชุมครั้งนี้ยังถือเป็นก้าวสำคัญในการรับรองเอกสาร Statement of Principles on Open Science และ Statement of Principles on Research for Sustainable Communities เพื่อเป็นกรอบความร่วมมือขององค์กรบริหารทุนวิจัยทั่วโลก และตอกย้ำบทบาทของประเทศไทยในฐานะศูนย์กลางความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมระดับนานาชาติอีกด้วย