นักเรียนฝรั่งเศสลุกฮือ ประท้วงความเหลื่อมล้ำ โรงเรียนขาดแคลนครู

นักเรียนมัธยมในชานเมืองปารีส ซึ่งเป็นพื้นที่ยากจน จุดชนวนการประท้วงครั้งใหญ่ทั่วฝรั่งเศส เรียกร้องให้รัฐบาลแก้ปัญหาโรงเรียนทรุดโทรม ห้องเรียนแออัด และบุคลากรทางการศึกษาขาดแคลน หลังปัญหาส่งผลกระทบต่อการเรียนอย่างต่อเนื่อง

Maisa นักเรียนวัย 17 ปีจากเมือง Aubervilliers ทางตอนเหนือของปารีส กล่าวว่า เธอเคยต้องสอบภาษาฝรั่งเศสโดยไม่มีครูสอนวิชาดังกล่าว พร้อมย้ำว่าโรงเรียนในพื้นที่ยากจนไม่ได้มีสภาพที่เหมาะสมสำหรับการเรียน

การประท้วงขยายวงไปยังโรงเรียนมัธยมมากกว่า 1,200 แห่งทั่วประเทศในสัปดาห์นี้ บางพื้นที่เกิดเหตุปะทะกับตำรวจ ซึ่งใช้แก๊สน้ำตาและกระสุนยาง ขณะที่มีผู้ถูกจับกุมมากกว่า 5,000 คน และมีผู้ประท้วงบางส่วนได้รับบาดเจ็บ ทั้งบาดเจ็บที่ดวงตา ฟันหัก และถูกทำร้ายบริเวณศีรษะ

Amelia นักเรียนวัย 15 ปี ถือป้ายข้อความว่า “ที่อยู่ของเราไม่ควรเป็นตัวกำหนดอนาคต” พร้อมเรียกร้องให้นักเรียนในชานเมืองได้รับโอกาสและสิทธิด้านการศึกษาเท่าเทียมกับพื้นที่อื่น

นักวิชาการมองว่า การประท้วงสะท้อนปัญหาความเหลื่อมล้ำในพื้นที่ชุมชนชายขอบของฝรั่งเศส และแสดงให้เห็นว่ากลุ่มคนในพื้นที่เหล่านี้กำลังมีบทบาทต่อการเมืองระดับประเทศมากขึ้น เพราะเป็นกลุ่มที่ได้รับผลกระทบจากการลดทอนบริการสาธารณะรุนแรงที่สุด

ปมร้อนรัฐบาลฝรั่งเศส

การประท้วงเริ่มต้นจากชานเมืองปารีส ก่อนขยายไปยังกรุงปารีสและเมืองสำคัญ เช่น Marseille, Strasbourg, Tours และ Lille โดยเกิดขึ้นในช่วงที่รัฐบาลกำลังเผชิญแรงกดดันจากแผนลดรายจ่ายในงบประมาณปี 2027

งบประมาณด้านการศึกษาจะเพิ่มขึ้น 1.7% เป็น 65,530 ล้านยูโร แต่ยังต่ำกว่าอัตราเงินเฟ้อ ขณะที่รัฐบาลให้เหตุผลว่าการเพิ่มงบในระดับดังกล่าวสอดคล้องกับจำนวนประชากรที่ลดลง

ในโรงเรียน Lycee Le Corbusier ซึ่งเป็นหนึ่งในจุดเริ่มต้นของการประท้วง วิชาคณิตศาสตร์ มนุษยศาสตร์ ภาษาอังกฤษ และกีฬา ต้องยกเลิกการเรียนตั้งแต่เปิดภาคการศึกษา เนื่องจากขาดแคลนครู

สหภาพแรงงานด้านการศึกษาระบุว่า โรงเรียนมัธยมราวสองในสามแห่งในเขต Seine-Saint-Denis มีตำแหน่งครูว่าง ขณะที่โรงเรียนจำนวนมากยังขาดพยาบาลและนักสังคมสงเคราะห์ โดยเฉพาะบุคลากรที่จำเป็นต่อการช่วยเหลือนักเรียนที่มีปัญหาด้านการเรียนหรือมาจากครอบครัวที่มีฐานะยากจน

ข้อมูลกระทรวงศึกษาธิการฝรั่งเศสระบุว่า ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อนักเรียนระดับมัธยมอยู่ที่ 11,660 ยูโรในปี 2024 เทียบกับ 11,910 ยูโรในปี 2010 สะท้อนว่าการใช้จ่ายต่อนักเรียนแทบไม่เพิ่มขึ้นในช่วงกว่า 10 ปี แม้ภาระของโรงเรียนจะเพิ่มขึ้น

การประท้วงครั้งนี้ถือเป็นการเคลื่อนไหวของนักเรียนมัธยมครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งนับตั้งแต่ทศวรรษ 1990 ซึ่งครั้งนั้นนำไปสู่การเพิ่มงบประมาณการศึกษา แต่การใช้จ่ายต่อนักเรียนกลับชะลอตัวลงในเวลาต่อมา

นักวิชาการชี้ว่า ในช่วงที่รัฐบาลจำกัดการใช้จ่าย การลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษายิ่งทำได้ยากขึ้น และปัญหาการขาดแคลนครูและทรัพยากรอาจกลายเป็นประเด็นทางการเมืองสำคัญของรัฐบาลฝรั่งเศส