กรมดำรงทรงห้ามพระธิดาทำ 3 เรื่องเด็ดขาด มีเรื่องอะไรบ้าง?

3 เรื่องที่กรมดำรงทรงห้ามพระธิดาทำอย่างเด็ดขาด มีเรื่องอะไรบ้าง?

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงเป็นเจ้านายชั้นสูงที่เปิดรับองค์ความรู้และวิทยาการตะวันตก ทั้งยังทรงสนับสนุนพระธิดาให้ร่ำเรียนเขียนอ่านได้ถึงขั้นดีมาก โดยเฉพาะภาษาอังกฤษ ทำให้สามารถสื่อสารกับชาวต่างชาติได้อย่างราบรื่น เป็นที่ชื่นชมของผู้ที่ได้สนทนา

เรื่องภาษาอังกฤษที่พอจะยกมาเป็นตัวอย่างได้ก็เช่น พ.ศ. 2466 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 6) เมื่อกรมดำรงทรงกลับเข้ารับราชการอีกครั้งในตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงมุรธาธร ต้องดูแลจัดการพระราชพิธีในพระราชสำนัก และต้องทรงต้อนรับ “แขกฝรั่ง”

แขกฝรั่งเหล่านี้ ส่วนมากเป็นข้าราชการหรือตัวแทนระดับสูงของประเทศต่างๆ ซึ่งบางครั้งพาภริยาและครอบครัวมาด้วย การรับแขกสุภาพสตรีบางโอกาสอาจไม่เหมาะสม กรมดำรงจึงโปรดให้ หม่อมเจ้าหญิงพูนพิศมัย ดิศกุล พระธิดาในพระองค์เข้ามาช่วยงาน

เพื่อให้หม่อมเจ้าหญิงพูนพิศมัยทรงสื่อสารกับชาวต่างชาติได้อย่างคล่องแคล่ว เนื่องจากอาจมีบทสนทนาที่เกี่ยวข้องกับบ้านเมือง หรือเรื่องวิถีชีวิตวัฒนธรรมไทย กรมดำรงจึงโปรดให้หาครูฝรั่งมาสอนภาษาอังกฤษและฝรั่งเศส หม่อมเจ้าหญิงพูนพิศมัยจึงมีครูชาวฝรั่งเศส คือ ครูนิโคลาส และครูชาวอังกฤษ คือ มิสเตอร์และมิสซิสเลอเม

นอกจากวิชาภาษาต่างประเทศ กรมดำรงยังทรงจัดการให้หม่อมเจ้าหญิงพูนพิศมัยรับการอบรมเรื่องการเข้าสมาคมแบบตะวันตกด้วยเช่นกัน

ถึงอย่างนั้นก็ยังมี 3 เรื่อง ที่เป็นอิทธิพลจากโลกตะวันตก ซึ่งกรมดำรงทรงห้ามพระธิดากระทำอย่างเด็ดขาด นั่นคือ ต้องไม่สูบบุหรี่ ไม่เต้นรำ และไม่ขับรถ

เหตุผลที่กรมดำรงทรงให้ไว้ อย่างเรื่อง “ไม่สูบบุหรี่” เพราะผู้หญิงสูบบุหรี่แล้วดูไม่งาม และยังสิ้นเปลืองค่าใช้จ่าย

ทรงกล่าวว่า “…และอย่าพยายามทำเป็นฝรั่ง เพราะเธอไม่ใช่ฝรั่ง ถ้าทำขึ้นแล้วมันก็เป็นของเก๊ เก็บเอากิริยาดีของแม่ไว้เถิด”

เรื่องต่อมาคือ “ไม่เต้นรำ” เพราะทรงเห็นว่า ไม่เหมาะกับสภาพภูมิอากาศเมืองไทยที่อากาศร้อน ในขณะที่การเต้นรำต้องกระโดดโลดเต้น แต่ถ้าเป็นการเต้นรำแบบแลนเซอร์หรือวอลซ์ก็จะทรงอนุญาต (การเต้น 2 แบบนี้ไม่เร็วเกินไป และมีท่วงท่าที่งามสง่า-กอง บก. ศิลปวัฒนธรรมออนไลน์)

สุดท้าย เรื่อง “ไม่ขับรถ” ด้วยทรงห่วงใยความปลอดภัยในชีวิตของพระธิดา และอีกเหตุผล คือ “พ่อเชื่อว่าผู้หญิงไม่ได้ทำมาสำหรับเครื่องยนต์กลไก ฉะนั้นถ้าพ่อรู้ว่าเธอกำลังถือพวงมาลัยอยู่คราวไรก็จะรู้สึกทุกทีว่ากำลังจะไปตาย”

อย่างไรก็ตาม ยังมีอีกเรื่องที่กรมดำรงไม่โปรด คือ การแต่งกายไม่เรียบร้อย โดยเฉพาะเมื่อต้องออกนอกบ้าน พระองค์โปรดให้พระธิดาแต่งกายอย่างถูกต้องตามกาลเทศะ

กรมดำรงทรงไม่ขัดข้องหากพระธิดาจะทรงแต่งกายตามแบบตะวันตก แต่ถ้าแต่งกายตามสมัยเกินไป พระองค์ก็ไม่โปรด

เรื่องนี้ หม่อมเจ้าหญิงพูนพิศมัยทรงเล่าในหนังสือ “พระประวัติลูกเล่า” ว่า “ถ้าเราแต่งตัวฟู๊ดฟึ๊ดตามสมัยเกินไป เช่นผูกริบิ้นรอบหัวหรือใส่ดอกไม้ใกล้หู พอท่านลงมาเจอก่อนขึ้นรถท่านก็บอกว่า ‘พ่อไปด้วยไม่ได้พ่ออาย!’ ทำเอาเราอายหนักขึ้นไปอีก ต้องรีบถอดทิ้งทันที”

อ่านเพิ่มเติม :

• ที่มาของพระราชดำรัสร.5 ถึงกรมพระยาดำรงฯ “เธอกับฉันเหมือนได้แต่งงานกันนานแล้ว”
• พระโอรสและพระธิดาในกรมดำรง 33 องค์ มีพระนามคล้องจองกัน
• “กรมพระยาดำรงฯ” ทรงเจออิทธิฤทธิ์ “ศาลเจ้า” ครั้งล่องแม่น้ำปิง ปี 2464

สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่

อ้างอิง :

ฉัตรบงกช ศรีวัฒนสาร. “ประวัติศาสตร์การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. ๒๔๗๕ จากบันทึก ‘สิ่งที่ข้าพเจ้าพบเห็น’”. นิตยสารศิลปวัฒนธรรม ฉบับมิถุนายน 2568

เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 16 มิถุนายน 2568

อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : กรมดำรงทรงห้ามพระธิดาทำ 3 เรื่องเด็ดขาด มีเรื่องอะไรบ้าง?

ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com