รู้จัก “คราวด์ฟันดิง” ตัวช่วย SME แก้ปัญหาระดมทุน

Highlight

• คราวด์ฟันดิง (Crowdfunding ) คืออะไร ?

• ข้อดีของการระดมทุนแบบ Crowdfunding

การเป็นเจ้าของธุรกิจขนาดกลางและย่อมไม่เคยง่าย ปัญหาสุดคลาสสิคที่ผู้ประกอบการตัวเล็กๆ มักจะพบเจอเสมอ ก็คือ “ปัญหาที่เกิดจากการเข้าไม่ถึงแหล่งเงินทุน”
ในโลกที่เทคโนโลยีมีบทบาทสำคัญทำให้การระดมทุนเข้าถึงคนจำนวนมากได้อย่างรวดเร็วเรื่องนี้ทำให้เกิดคำใหม่ที่เรียกว่า คราวด์ฟันดิง (Crowdfunding )
ที่แม้ว่าจะใหม่ในบ้านเรา แต่ไม่ใหม่ในต่างประเทศ … แล้ว คราวด์ฟันดิง (Crowdfunding ) คืออะไร ?

Crowdfunding คือ การระดมทุนจากฝูงชนคนละจำนวนไม่มาก เพื่อสนับสนุนกิจกรรม โครงการ หรือธุรกิจ ผ่านเว็บไซต์กลาง หรือที่เรียกว่า Platform การระดมทุนในรูปแบบดังกล่าวเหมาะสำหรับธุรกิจที่เพิ่งเริ่มกิจการ เนื่องจากทำได้ง่ายและสะดวก

ข้อดีของการระดมทุนแบบ Crowdfunding

• การระดมทุนสามารถทำได้ง่าย และสะดวก
• มีผู้ลงทุนไม่มาก มีโอกาสได้รับผลตอบแทนสูง
• เปิดโอกาสให้เจ้าของธุรกิจเจ้าใหม่หรือขนาดเล็ก

แบ่งได้เป็นประเภทไหนบ้าง?
จากข้อมูลของ ก.ล.ต. คราวด์ฟันดิง มีทั้งหมด 4 รูปแบบ

1. Donation-Based การระดมเงินในรูปแบบของการบริจาค
การระดมเงินประเภทนี้ นักลงทุนให้เงินกับคนที่ต้องการระดมทุน จะไม่ได้รับอะไรตอบแทนกลับมา
เป็นการให้เงินสนับสนุนกับคนที่มีความคิดสร้างสรรค์ โดยไม่ได้หวังสิ่งตอบแทน
ซึ่งเราอาจจะชอบตัวสินค้านั้น และอยากเอาใจช่วยให้สำเร็จ

ตัวอย่างเช่น การร่วมบริจาคเงินให้กับโครงการ “ก้าว” ของพี่ตูน เพื่อนำเงินไปมอบให้โรงพยาบาล ก็ถือว่าเป็น คราวด์ฟันดิง รูปแบบนี้

2. Reward-Based การระดมเงินแบบให้สิ่งตอบแทน

เป็นการระดมทุนผ่านช่องทางออนไลน์เพื่อผลิตภัณฑ์ที่ไม่เคยมีมาก่อน  ผู้ลงทุนจะได้รับสินค้าที่ผลิตได้ในอนาคต หมายความว่า เมื่อเขาทำสำเร็จ เราจะเป็นคนแรกๆ ที่ได้ของชิ้นนั้น
หรืออาจจะไม่ใช่สินค้าก็ได้ ผู้ประกอบการอาจตั้งใจทำอย่างหนึ่ง แต่ให้เป็นของที่ระลึกอีกอย่างหนึ่งเพื่อเป็นสิ่งตอบแทน
ส่วนใหญ่การระดมทุนประเภทนี้ จะเป็นแฟนคลับที่เข้ามาร่วมสมทบทุนเพื่อจะได้สินค้า หรือของที่ระลึกตอบแทน
ตัวอย่างที่เห็นได้ชัด ก็คือ สินค้าจากเว็บไซต์ Kickstarter หรือ แม้แต่การสั่งซื้อรูป BNK48 ที่เป็น Pre-order ก็อาจจัดอยู่ในประเภทนี้ได้เช่นกัน

3. Peer-to-Peer Lending

การระดมเงินที่เป็นการกู้ยืมเงินระหว่างกัน โดยไม่มีสถาบันการเงินมาเป็นคนกลาง

ในรูปแบบของการกู้ยืมระหว่างบุคคลกับบุคคลผ่านช่องทางออนไลน์ โดยมีตัวกลางจัดให้มีสัญญาสินเชื่อระหว่างกัน โดยผู้ลงทุนจะได้รับผลตอบแทนเป็นดอกเบี้ย  [อยู่ภายใต้การกำกับของธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.)]

4. Investment-Based การระดมเงินที่มีลักษณะการลงทุน ซึ่งแบ่งได้เป็น 2 แบบย่อย คือ

• กรณีที่ 1 กิจการระดมทุนโดยการออกหุ้น จะเรียกว่า Equity-Based ผู้ให้เงินจะได้รับสิ่งแลกเปลี่ยนเป็นหุ้น ซึ่งจะมีสิทธิเป็นเจ้าของบริษัท และถ้าเราเป็นเจ้าของหุ้นบริษัทนั้น เราก็อาจได้รับเงินปันผล หรือ นำหุ้นไปขายต่อได้

• กรณีที่ 2 กิจการระดมทุนโดยให้หุ้นกู้เป็นสิ่งแลกเปลี่ยน ซึ่งจะเรียกว่า Debt-Based โดยผู้ให้เงินจะมีฐานะเป็นเจ้าหนี้ของบริษัท และผลตอบแทนที่ได้รับคือ ดอกเบี้ย และรับคืนเงินต้นเมื่อครบกำหนดอายุ โดยในกรณีนี้ต่างจาก Peer-to-Peer Lending ก็คือ การออกหุ้นกู้ ซึ่งส่วนใหญ่จะทำโดยบริษัทใหญ่

โดยการระดมทุนประเภท Investment-Based ทั้ง Equity-Based และ Debt-Based ในตอนนี้จะถือว่าอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ ก.ล.ต.

การระดมทุนแบบคราวด์ฟันดิง ที่ให้หุ้นหรือหุ้นกู้เป็นสิ่งตอบแทน ถือเป็นการเสนอขายหลักทรัพย์ต่อประชาชนรูปแบบหนึ่ง จึงอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ พ.ศ. 2535 ซึ่งกำกับดูแลโดย ก.ล.ต. ซึ่งในปัจจุบัน ก.ล.ต.ได้มีการกำหนดประกาศเพื่อรองรับการเสนอขายหุ้นกู้ผ่านผู้ให้บริการระบบเครือข่ายอิเล็กทรอนิกส์แบบคราวด์ฟันดิง โดยจะทำผ่านผู้ให้บริการระบบที่เรียกว่า funding portal (FP) ภายใต้การกำกับดูแลโดย ก.ล.ต. ซึ่ง FP จะมีหน้าที่สำคัญ 4 ข้อ ก็คือ

• การคัดกรองคุณสมบัติของบริษัทและการเปิดเผยข้อมูล
• เปิดเผยข้อมูลการเสนอขาย
• ให้ความรู้แก่ผู้ลงทุน
• ประเมินความหน้าเชื่อถือและระดับความเสี่ยง (ในกรณีเสนอขายหุ้นกู้)

“เงินทุน” คือเส้นเลือดใหญ่ที่ทำให้ธุรกิจเดินหน้าต่อไปได้ หากเจ้าของธุรกิจมีโครงการที่ดี มีศักยภาพ หรือเห็นลู่ทางใหม่ๆ ในการเติบโตของกิจการตัวเอง แต่ไม่มีทุนที่จะสามารถทำให้มันสำเร็จได้ โอกาสหรือศักยภาพที่มีอยู่ก็จะสูญไปอย่างน่าเสียดาย

ด้วยข้อดีของ คราวด์ฟันดิง (Crowdfunding ) ที่ช่วยลดช่องว่างทางการเงิน เปิดโอกาสในการเติบโตทางธุรกิจให้กว้างขึ้น