เภสัชกรแนะ! เลือกยาคุมยังไง ลดความเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตัน พลิกกล่องดูสิ่งนี้
เภสัชกรขอแชร์! ข้อมูลสุขภาพถึงผู้หญิงทุกคนค่ะ
ชวนพลิกหลังกล่องยาคุมกำเนิด เช็กปริมาณฮอร์โมนบนฉลากยา
ย้อนกลับไปวันที่ 30 ธันวาคม 68 มีประกาศ คำสั่งกระทรวงสาธารณสุข ให้แก้ไขทะเบียนตำรับยาคุมกำเนิดสูตรฮอร์โมนรวมที่มีส่วนประกอบของ ethinylestradiol ชนิดรับประทานสำหรับมนุษย์ ให้มีขนาดความแรงของยาเอทินิลเอสทราดิออลน้อยกว่า 50 ไมโครกรัมต่อเม็ด
โดยประกาศนี้มีระยะเวลาให้ผู้รับอนุญาตผลิตยาทยอยดำเนินการภายใน 1 ปี หลังจากนี้ยาคุมกำเนิดสูตรที่มี ethinylestradiol 50 ไมโครกรัม จะถูกเพิกถอนออกไปจากท้องตลาด
ด้านเภสัชกรหญิงพรพิรุณ ยิ้มสวัสดิ์ หรือเภสัชกรออยลี่เล่าว่า เหตุผลของการปรับลดตัวยาในครั้งนี้ เพื่อให้สอดคล้องกับแนวโน้มสากล เพราะ estrogen dose สูงขึ้น สัมพันธ์กับความเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตัน
ในอดีตมีการใช้ฮอรโมน Ethinylestradiol (ฮอรโมน EE) ในสูตรยาคุม สูงถึง 150 mcg. เหตุผลเพราะ เพื่อให้การคุมกำเนิดมีประสิทธิภาพ
แต่ภายหลังพบว่าวงการแพทย์พบว่า ผู้ใช้ยาคุมกำเนิดที่มีฮอรโมนสูงเป็นเวลานาน เช่น 5 – 10 ปีขึ้นไป ได้รับผลข้างเคียงต่อที่อันตรายต่อชีวิต
ส่งผลให้เกิดความเสี่ยง ภาวะลิ่มเลือดอุดตัน และความผิดปกติที่เกี่ยวกับหลอดเลือดอื่น เช่น โรคหลอดเลือดสมองหรือสโตรก ภาวะกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด เป็นต้น
แต่ความเสี่ยงนี้ไม่ได้เกิดกับทุกคน เพราะความเสี่ยงจะเพิ่มสูงขึ้นในบางกลุ่ม เช่น ในผู้สูบบุหรี่ ผู้ที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป ผู้ที่มีภาวะอ้วนหรือน้ำหนักเกิน ผู้ป่วยไมเกรนชนิดมีออร่า (Migraine with aura) และผู้มีประวัติลิ่มเลือดอุดตัน
อย่างไรก็ตาม หากพบว่าตัวเองกำลังใช้ยาคุมกำเนิดที่มีปริมาณฮอร์โมน EE ขนาด 50 ไมโครกรัม ก็ไม่ต้องกังวล เพราะผู้ใช้ยาคุมกำเนิดบางรายอาจมีแพทย์จ่ายยาโดสนี้ให้เพื่อรักษาโรคบางอย่าง
โดยสามารถเข้ารับการปรึกษากับแพทย์สูตินรีเวชหรือเภสัชกรร้านยาใกล้บ้าน เพื่อเปลี่ยนยาและเลือกยาคุมกำเนิดให้เหมาะสม
แต่เภสัชกรออยลี่ย้ำว่า ปัจจุบันยาคุมกำเนิดส่วนใหญ่ในตลาด ไม่ได้รับผลกระทบ เพราะมีฮอร์โมน EE อยู่ที่ 20-35 ไมโครกรัม
แต่หากใครที่ใช้ยาคุมกำเนิดชนิดรับประทานมาเป็นระยะเวลานาน เภสัชกรออยลี่มีเช็กลิสต์ วิธีสังเกตผลข้างเคียงที่อาจเป็นอันตรายไว้ดังต่อไปนี้ค่ะ
บริเวณขามีอาการ ปวด บวม แดง ร้อนข้างเดียว เดินแล้วเจ็บ ขาบวมผิดปกติ
เหนื่อย หายใจไม่อิ่ม เจ็บหน้าอก ใจสั่น หน้ามืด หมดสติ
มีอาการอัมพฤกษ์ อัมพาต พูดไม่ชัด
อาการดังกล่าว อาจเป็นสัญญาณเตือนที่เกิดจากผลข้างเคียงการทานยาคุมกำเนิดได้ ให้รีบไปโรงพยาบาลเพื่อปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ