เมื่อรัชกาลที่ 4 ทรงขึ้นครองราชย์วันแรก ใครถวายตัวเป็นเจ้าจอมบ้าง?
เมื่อรัชกาลที่ 4 ทรงขึ้นครองราชย์วันแรก ใครถวายตัวเป็นเจ้าจอมบ้าง?
หลังจากพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 เสด็จสวรรคต เจ้านายและขุนนางได้ทูลเชิญภิกษุเจ้าฟ้ามงกุฎขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่
จากนั้นได้มีพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ทว่า พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ไม่ทรงมีข้าราชบริพารคอยถวายงานรับใช้มากนัก จึงมีพระราชดำรัสสั่งให้ “เฒ่าดิศ” ข้าหลวงเดิมของพระองค์ นำบุตรสาวมาถวายตัวเป็นเจ้าจอม เรื่องนี้ หม่อมเจ้าพูนพิศมัย ดิศกุล ทรงเล่าไว้ว่า
“ท่านผู้ใหญ่เล่าว่า ในวันที่เสด็จจากวัด ทั้ง ๆ ที่ทางราชการไม่ได้สั่งประการใด แต่พวกพราหมณ์ และราษฎรมาโปรยข้าวตอกดอกไม้ตลอด จนกระทั่งเสด็จถึงเรือ มากันเองทั้งนั้น
พอเสด็จออกจากวัดนี้แล้ว พายเรือไปขึ้นที่ท่าราชวรดิฐ แล้วทรงพระราชยานแห่ไปที่วัดพระแก้ว บรรทมในพระฉากที่วัดพระแก้วคืนหนึ่ง เขาปลูกพลับพลาถวายให้ประทับก่อนพิธีบรมราชาภิเษกตรงถนนหน้าพระที่นั่งบรมพิมานเดี๋ยวนี้ ตรงนั้นเป็นพลับพลาไม้ แต่ท่านไม่มีใครเลย เสด็จไปพระองค์เดียวกับลูกศิษย์ 4 คน จะหาเด็กที่จะยกเครื่องยกอะไรก็ไม่มี
ท่านก็หันมารับสั่งกับคุณชวดว่า เฒ่าดิศ ข้ามีแต่ตัวมา เอ็งมีลูกมีเต้ากี่คนไปเอามาให้ข้าใช้เถิด คุณชวดมีลูกผู้หญิง 5 คน คือ เจ้าจอมมารดาเที่ยง อายุ 18 ปี เจ้าจอมมารดาชุ่ม คุณย่าของดิฉันอายุ 13 ปี และน้องอีกสาม เอาเข้าไปถวายตัวในวันนั้น เพราะฉะนั้น คุณย่าของดิฉัน จึงได้อยู่รับราชการตั้งแต่วันแรกที่เสวยราชย์…”
“เฒ่าดิศ” คือดิศ โรจนดิศ ต่อมาได้เป็น พระยาอัพภันตริกามาตย์ ในตอนนั้นท่านมีบุตรสาว 5 คน ที่ได้ถวายตัวเป็นเจ้าจอมในรัชกาลที่ 4 คือ 1. เจ้าจอมมารดาเที่ยง 2. เจ้าจอมช้อย 3. เจ้าจอมมารดาชุ่ม ส่วนบุตรสาวอีก 2 คนได้ถวายตัวเป็นเจ้าจอมในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 คือ เจ้าจอมมารดาทับทิม และเจ้าจอมมารดาแส
สำหรับเจ้าจอมมารดาเที่ยงมีประสูติการพระราชโอรส และพระราชธิดา รวม 10 พระองค์ ในจำนวนนี้ 2 พระองค์ คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสร ทรงเป็นต้นราชสกุล “กมลาศน์” และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นพงษาดิศรมหิป ทรงเป็นต้นราชสกุล “ชยางกูร”
ส่วนเจ้าจอมมารดาชุ่มมีประสูติกาลพระราชโอรส 1 พระองค์ คือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงเป็นต้นราชสกุล “ดิศกุล” พระบิดาในหม่อมเจ้าพูนพิศมัย ดิศกุล นั่นเอง
อ่านเพิ่มเติม :
สำหรับผู้ชื่นชอบประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรม แง่มุมต่าง ๆ ทั้งอดีตและร่วมสมัย พลาดไม่ได้กับสิทธิพิเศษ เมื่อสมัครสมาชิกนิตยสารศิลปวัฒนธรรม 12 ฉบับ (1 ปี) ส่งความรู้ถึงบ้านแล้ววันนี้!! สมัครสมาชิกคลิกที่นี่
อ้างอิง :
แน่งน้อย ศักดิ์ศรี, หม่อมราชวงศ์. “พระอภิเนาว์นิเวศน์ พระราชนิเวศน์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว”. มติชน : 2549.
http://www.supadisdiskul.com/familytree03.html
เผยแพร่ในระบบออนไลน์ครั้งแรกเมื่อ 10 ธันวาคม 2568
อ่านข่าวต้นฉบับได้ที่ : เมื่อรัชกาลที่ 4 ทรงขึ้นครองราชย์วันแรก ใครถวายตัวเป็นเจ้าจอมบ้าง?
ติดตามข่าวล่าสุดได้ทุกวัน ที่นี่
– Website : https://www.silpa-mag.com